آدلاید

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
آدلاید
استرالیای جنوبی
Adelaide's updated montage.jpg
جهت عقربه‌های ساعت از بالا: مرکز شهر از بالای کوه لوفتی، ساختمان دانشگاه ایالتی استرالیای جنوبی از خیابان تراس شمالی، کلیسای سنت پیِر، منطقه ی ساحلی گلنگ، پارک الدر در شب و میدان ویکتوریا در عصرگاهی
آدلاید در استرالیا قرار گرفته‌است
آدلاید
آدلاید
مختصات ۳۴°۵۵′۴۴٫۴″ جنوبی ۱۳۸°۳۶′۳٫۶″ شرقی / ۳۴٫۹۲۹۰۰۰°جنوبی ۱۳۸٫۶۰۱۰۰۰°شرقی / -34.929000; 138.601000مختصات: ۳۴°۵۵′۴۴٫۴″ جنوبی ۱۳۸°۳۶′۳٫۶″ شرقی / ۳۴٫۹۲۹۰۰۰°جنوبی ۱۳۸٫۶۰۱۰۰۰°شرقی / -34.929000; 138.601000
جمعیت ۱٬۳۰۴٬۶۳۱ (۲۰۱۴) (۵ام)
 • تراکم ۳۹۶٫۴/km2 (۱٬۰۲۷/sq mi) (۲۰۱۱)
بنیان‌گذاری ۲۸ دسامبر ۱۸۳۶
مساحت

۳۲۵۷٫۷ کیلومتر مربع (۱٬۲۵۷٫۸ مایل مربع)

[۱]
ناحیه زمانی ACST (یوتی‌سی +۹:۳۰)
 • تابستان (DST) ACDT (یوتی‌سی +۱۰:۳۰)
موقعیت
مناطق دولت محلی ۱۸
میانگین حداکثر دما میانگین حداقل دما میزان بارش سالانه
۲۲٫۱ °C
72 °F
۱۲٫۱ °C
54 °F
۵۴۵٫۳ mm
۲۱٫۵ in

آدلاید (به انگلیسی: Adelaide) شهری واقع در جنوب کشور استرالیا و مرکز ایالت استرالیای جنوبی است. طبق داده های آماری در ژوئن ۲۰۱۷، جمعیت این شهر برابر با ۱٫۳۳۳٫۹۲۷[۷] نفر بوده است که از این حیث پنجمین شهر پر جمعیت در کشور استرالیا محسوب می شود.[۸] این شهر محل سکونت بیش از ۸۰ درصد جمعیت ایالت استرالیای جنوبی می باشد که بالا ترین نسبت جمعیتی به کل ایالت را در مقایسه دیگر مناطق این کشور دارد. منطقه ی شهری آدلاید در میان دشت آدلاید که از غرب به خلیج سِنت وینسنت و از غرب به رشته کوه لوفتی[پاورقی ۱] محدود می شود، جای گرفته است؛ به گونه ای که منطقه ای با عرض ۲۰ کیلومتری از ساحل در غرب تا کوه پایه ها در شرق و طول ۹۰ کیلومتری از شهر گاولر در شمال تا منطقه ی ساحلی سِلیکس در جنوب را در بر می گیرد.

نام آدلاید پس از کشف و بنیان نهادن یک حکومت خود مختار درآن منطقه به افتخار همسر پادشاه ویلیام چهارم، یعنی ملکه آدلاید ساکس بر روی آن گذارده شد. سرهنگ ویلیام لایت که یکی از کاشفان این منطقه بود، شهر را به گونه ای طراحی کرد که موقعیت آن نزدیک رودخانه ی تورنز و محل زندگی بومیان باشد. طراحی لایت، دارای یک نقشه ی شبکه ای شامل مجموعه ای از خیابان ها و میدان های بزرگ بود که توسط باغ هایی احاطه شده بودند. یکی از عوامل رونق و پیشرفت شهر در اوایل تأسیس، ثروت مهاجرانی بود که به این منطقه ی تازه کشف شده می آمدند؛ به طوری که تا جنگ جهانی دوم، به سومین شهر پر جمعیت استرالیا و یکی از شهر های بدون سابقه ی وقوع جرم تبدیل شد.[۹][۱۰] از آدلاید به عنوان یکی از اولین شهر هایی که به توسعه ی آزادی های اولیه ی مدنی و مذهبی پرداخت و ترقی خواهی سیاسی در آن وجود داشت، نام برده می شود. [۱۱] همچنین، این شهر حدوداً از نیمه های قرن ۱۹ به بعد با عنوان "شهر کلیسا ها" نیز شناخته می شود که دلیل آن وجود گوناگونی مذهبی و بالا بودن سطح اعتقادات ساکنین آن است.[۱۲] همچنین، ساکنین شهر آدلاید را، «آدلایدیَن» می گویند. [۱۳][۱۴]

این شهر در کنار اینکه مرکز سیاسی و تجاری ایالت استرالیای جنوبی است، محل بسیاری از مؤسسات دولتی و مالی نیز می باشد که تعداد زیادی از آنها، در بخش اصلی شهر و در خیابان های پادشاه ویلیام و خیابان تراس شمالی متمرکز شده اند. امروزه، آدلاید به خاطر جشنواره ها و رویداد های ورزشی بسیارش، غذاها و نمای ساحلی اش، پدافند دفاعی و بخش تولیدی آن شناخته می شود. آدلاید دارای رتبه ی بالایی در سطح کیفیت زندگی است، به گونه ای که که چندین بار از میان ۱۴۰ شهر در لیست شهر های برتر جهان برای زندگی که توسط سازمان اطلاعات اقتصادی تنظیم و منتشر می شود، دربین ۱۰ شهر نخست جای گرفته است. [۱۵][۱۶][۱۷][۱۸] همچنین، این شهر در سال های ۲۰۱۱ [۱۹] ، ۲۰۱۲ [۲۰] و ۲۰۱۳ [۲۱] توسط سازمان املاک استرالیا به عنوان با کیفیت ترین شهر در میان شهر های استرالیا رتبه بندی شده است.

تاریخ[ویرایش]

قبل از ورود بریتانیایی ها[ویرایش]

محدوده ی تقریبی قلمرو بومیان کارنا

در باره ی زمان های قبل از ورود بریتانیا به خاک این قاره ی جدید، اطلاعات زیادی در دست نیست، که از جمله دلایل آن، نبود ارتباط خارجی بومیان با جهان بیرون از استرالیا و همچنین عدم وجود تمدّنی متحد و یکپارچه در داخل استرالیا پیش از کشف و تحت استعمار دیگر ملل قرار گرفتن آن است. ولی قبل از ایجاد منطقه ی خود مختار توسط بریتانیا در آن ناحیه، گروهی از بومیان استرالیایی که «کارنا»[پاورقی ۲] نام داشتند، در ناحیه ی آدلاید کنونی زندگی می کردند. فرهنگ و زبان بومیان کارنا، تقریباً پس از گذشت چند دهه از تشکیل خودمختاری آدلاید کاملاً از میان رفت؛ [۲۲] اما با گرد آوری مدارک و مستنداتی توسط برخی از پژوهشگران و مبلغان، سعی بر احیای دوباره ی این فرهنگ در آدلاید شد. [۲۳]

قرن ۱۹ام[ویرایش]

ملکه آدلاید در رخ نگاره ای که پس از نامگذاری آدلاید از او کشیده شده است.
یک عکس هوایی از آدلاید که در سال ۱۸۷۶ توسط روزنامه ی سیدنی نیوز منتشر شد که نمایی هوایی از رودخانه ی تورنز و قسمت شمالی شهر نشان می دهد.

در ۲۸ دسامبر ۱۸۳۶، استرالیای جنوبی در یک گردهمایی در نزدیکی محلی به نام درخت کهنسال صمغ[پاورقی ۳]، رسماً یکی از مستعمرات بریتانیا اعلام شد. امروزه سالگرد این اتفاق” روز انتشار” نام دارد. [۲۴] پایتخت مستعمره ی استرالیای جنوبی توسط یکی از کاشفان اصلی این منطقه، یعنی سرهنگ ویلیام لایت که در نقشه برداری هم مهارت داشت، بررسی و نقشه برداری شد تا کار طراحی شهر توسط معماری به نام جورج کینگستون شروع شود. [۲۵] آدلاید ایده ای از یک مستعمره بود که بر اساس نظرات ادوارد ویکفیلد[پاورقی ۴] و با تکیه بر آزادی های مدنی و مذهبی بنا شد. ویکفیلد زمانی که به جرم ربودن یک فرد در لندن زندانی بود [۲۶] با خواندن گزارش هایی از مستعمرات شرقی در استرالیا متوجه شد که این مستعمرات به دلیل واگذاری اراضی به همه ی مهاجرین، با کمبود کارگر مواجه شده اند. [۲۷] او به دولت مرکزی پیشنهاد داد که با بررسی و سپس فروش اراضی با نرخی که ارزش آنها را به اندازه ی کافی بالا نگه دارد، خرید زمین ها را برای کارگران و مهاجران غیرقابل دسترس کند؛ [۲۸] پولی هم که از این طریق به دست می آمد، برای مستقل شدن مهاجرانی که پس از فعالیتِ زیردست ثروتمندان، سخت کوشی خود را ثابت می کردند استفاده می شد. [۲۹] بر اثر این سیاست، آدلاید به مانند سایر شهر های استرالیا نظیر سیدنی، ملبورن، بریزبن و یا هوبارت، بر محکومیت های مهاجرتی نمی افزود.

خیابان تراس شمالی در سال ۱۸۴۱

با تکیه بر این نظر که در منطقه ی سکونت مهاجرین آزاد احتمال وقوع جرم خیلی کم خواهد بود، هیچ تدارکی برای ساخت زندان در برنامه ی سرهنگ لایت در سال ۱۸۳۷، پیش بینی نشد. اما با هشدار اداره ی آمار استرالیای جنوبی در اواسط سال ۱۸۳۷ در باره ی فرار محکومین از محدوده ی تحت اختیار دولت مرکزی، فراخوان ها و مناقصاتی برای ایجاد یک زندان موقت منتشر شد. به دنبال یک سرقت در مارس ۱۸۳۸ که به قتل دو نفر انجامید، فرماندار هایند مارش،[پاورقی ۵] نیروی پلیس جنوب استرالیا (که امروزه با نام پلیس استرالیای جنوبی نامیده می شود) را ایجاد کرد و هنری اینمن[پاورقی ۶] را که در آن زمان ۲۱ سال داشت، به ریاست آن گماشت. [۳۰] با مجروح شدن ساموئل اسمارت، اولین کلانتر آدلاید، در جریان یک سرقت در می ۱۸۳۸، مایکل مَگی[پاورقی ۷]، تبدیل به نخستین مجرمِ به دار آویخته شده در تاریخ آدلاید شد. [۳۱] ویلیام اشتون[7 ۱] در سال ۱۸۳۹ به ریاست زندان موقت منصوب شد و جورج کینگستون، طراحی زندان جدید آدلاید را در سال ۱۸۴۰ به عهده گرفت که ساخت آن از یک سال بعد آغاز شد. [۳۲] [۳۳] مناطق روستایی اطراف آدلاید که بیش از ۴۰۵ کیلومتر مربع وسعت داشتند، با همکاری فرماندار و دیگر مأموران عالی رتبه، برای واگذاری و فروش توسط سرهنگ لایت مورد مطالعه قرار گرفتند. اقتصاد اولیه ی آدلاید با وارد کردن دام از مناطق ویکتوریا، نیو ساوت ولز[پاورقی ۸] و جزایر تاسمانی به وجود آمد و اقتصاد آدلاید را به یک اقتصاد متکّی بر تولید و فروش محصولات پشمی تبدیل کرد. مزارع گندم نیز تا سال ۱۸۶۰ از خلیج اینکانتر در جنوب تا شهر کلَر[پاورقی ۹] در شمال توسعه یافتند. جُرج گاولر[پاورقی ۱۰] در اواخر سال ۱۸۳۸، به عنوان دومین فرماندار آدلاید جایگزین هایند مارش شد. گاولر بر خلاف دستور مجمع تصمیم گیری بریتانیا در باره ی استرالیای جنوبی مبنی بر عدم ساخت تأسیسات عمومی، دستور داد تا سریعاً تأسیساتی چون ساختمان فرمانداری، زندان آدلاید، کلانتری های پلیس، بیمارستان، گمرک و اسکله ی بندر آدلاید ساخته شوند.

نقشه ای از آدلاید در سال ۱۸۸۸ که نشان دهنده ی توسعه تدریجیِ طرح شهری آن است.

جُرج ادوارد در سال ۱۸۴۱ جایگزین گاولر شد و با وجود مخالفت های پر شمار، مالیات را که صرف هزینه های عمومی می شد، کاهش داد. اتفاقاتی مانند کشف منابع نقره در گلِن آسموند[پاورقی ۱۱] در همان سال، پیشرفت و توسعه ی کشاورزی و گسترش معادن در دیگر بخش های منطقه به پیشرفت تجاری آدلاید کمک فراوانی کرد. تا زمان پایان زمامداری ادوارد در سال ۱۸۴۵، آدلاید در مقایسه با سال ۱۸۴۲ که بیش از یک سوم خانه های آن متروکه بودند تبدیل به صادر کننده ی اقلامی چون گوشت، پشم، گندم، نوشیدنی های الکلی و میوه شده بود. روابط تجاری آدلاید با دیگر بخش های استرالیا، پس از ایجاد شبکه های کشتیرانی در رودخانه ی ماری توسط فرانسیس کدل[پاورقی ۱۲] در سال ۱۸۵۸ شروع شد. در همین سال، مجلس بریتانیا با تصویب یک قانون اساسی جدید، به مستعمره ی جنوب استرالیا خود مختاری اعطا کرد. بدین ترتیب، با برگزاری انتخاباتی در ۹ مارس ۱۸۵۹ و با رأی نزدیک به ۱۱۰ هزار ساکن منطقه، "پارلمان دو مجلسی" به عنوان سیستم قانون گذاری رسمی انتخاب شد.[۳۴] در سال ۱۸۶۰، مخزن آبی تورندون پارک[پاورقی ۱۳] افتتاح شد تا آب مورد نیاز آدلاید به جای انتقال مستقیم از رود خانه ی تورنز، از این مخزن تأمین شود. پس از آن، روشنایی گازی خیابانها در ۱۸۶۷ به اجرا در آمد، دانشگاه آدلاید در ۱۸۷۴ تأسیس شد، گالری هنری جنوب استرالیا در ۱۸۸۱ افتتاح شد و سدِ دره ی خوشبختی[پاورقی ۱۴] در ۱۸۹۶ به اتمام رسید. با همه ی این اتفاقات خوب و سودمند، دهه ی ۱۸۹۰ میلادی سالهای خوبی برای استرالیا نبود؛ زیرا با وقوع یک رکود شدید اقتصادی در این دهه، باعث پایان دوره ی حیرت انگیز پیشرفت و توسعه ی فیزیکی و اقتصادی آدلاید شد. به طوری که مؤسسات مالی و بانک ها در ملبورن و سیدنی بسته شدند و نرخ باروری و مهاجرت کاهش یافتند. علاوه بر آن، صادرات به نزدیک نصف اندازه ی سالهای قبل رسید و وقوع خشکسالی و برداشت کمتر به نسبت سالهای دیگر در ۱۸۸۴، به شدت این بحران افزود تا بعضی از ساکنین را وادار به مهاجرت به سمت غربی استرالیا کند. آدلاید، علی رغم این همه اتفاق ناگوار، به دلیل کشف چند معدن نقره و سرب در منطقه ی بروکن هیل[پاورقی ۱۵]، کمتر از دیگر شهر های طلاخیزی چون سیدنی و ملبورن تحت تأثیر این بحران اقتصادی شدید قرار گرفت. با وجود اینکه تنها یک سال کسری بودجه ثبت شد، ولی باز هم درآمد های عمومی کفاف هزینه ها را نمی داد و ناکافی بود.

قرن ۲۰ام[ویرایش]

خیابان تراس شمالی در سال ۱۹۳۸
منظره ی هوایی از آدلاید در سال ۱۹۳۵

چراغ های گازی خیابانهای آدلاید در سال ۱۹۰۰، به چراغهای الکتریکی ارتقاء یافتند و در سال ۱۹۰۹، شبکه ی تراموا هایی که با نیروی الکتریکی حرکت می کردند، ایجاد شدند. تاریخ نویسی به نام اِف.دبلیو.کراولی[پاورقی ۱۶]، با بررسی نوشته های بازدید کنندگان از آدلاید در اواسط قرن بیستم میلادی نوشته است: «بسیاری از گردشگرانی که از آدلاید بازدید می کنند، از برنامه ریزی و آینده نگری بنیانگذاران و همچنین ثروت بی اندازه ی آن متعجب می شوند و آنها را تحسین می کنند».[۳۵]با پایان جنگ جهانی اول، آدلاید وارد مرحله ی جدیدی از تحولات و رونق اقتصادی شد. به تبع این دگرگونی های اقتصادی، جمعیت شهر رو به افزایش گزارد و به سومین منطقه ی پرجمعیت شهری پس از سیدنی و ملبورن تبدیل گشت. اما با بازگشت خشکسالی ها و وقوع رکود بزرگ دهه ۱۹۳۰، این دوران آنچنان به درازا نکشید؛ ولی با پیش گرفتن سیاست های درست توسط دولت نه تنها بحران حل شد، بلکه اقتصاد بار دیگر به رونق خوبی دست یافت. در طی این بحران، صنایع ثانویه کمک زیادی در کاهش وابستگی دولت مرکزی به صنایع نخستین کردند و جنگ جهانی دوم هم منجر به تحریک صنعتکاران به فعالیت بیشتر و در نتیجه افزایش گوناگونی آنها تحت سیاست های دولت پلی فورد[پاورقی ۱۷] شد. موقیعت جغرافیایی کمتر آسیب پذیرِ آدلاید نیز یکی از نقاط قوت آن به عنوان مکانی امن برای تولید محصولات صنعتی بود که یکی از نتایج آن، گسترش اسکله های کشتی سازی در بندر وایالا بود.[۳۶] در واقع، دولت استرالیای جنوبی در این برهه ی زمانی به دلیل وجود همین صنایع پابرجا ماند. علاوه بر آن، خودرو سازان بین المللی مانند هولدن-جنرال موتورز و کرایسلر[۳۷] با ایجاد کارخانه هایی به روز در نواحی اطراف آدلاید، باعث تبدیل صنایع غالب از کشاورزی به صنایع جدید شدند. احداث خط لوله ی انتقال آب مانام-آدلاید[پاورقی ۱۸] باعث رسیدن آب این رود به آدلاید در سال ۱۹۵۵ شد. در همین سال، فرودگاه آدلاید نیز در منطقه ی ساحل غربی افتتاح شد. دانشگاه و مرکز پزشکی فلیندرز[پاورقی ۱۹] در دهه ی ۱۹۶۰ میلادی در بخش جنوبی شهر تأسیس شد که امروزه به عنوان یکی از مراکز آموزش پزشکی دراسترالیا محسوب می شود. در دهه ۱۹۷۰، دولت دونالد دانستن[پاورقی ۲۰] اصلاحات گسترده ی فرهنگی ای با عنوان "اقدامات احیای فرهنگی" انجام داد که حاصل آن، تبدیل شدن آدلاید به یکی از مراکز هنری استرالیا و برگزاری «جشنواره ی هنر آدلاید»[پاورقی ۲۱] به مدت دوسال در سالهای ۱۹۶۰ و ۱۹۶۱ میلادی بود. این شهر از سال ۱۹۸۵، میزبان سابق بود که تا سال ۱۹۹۶ ادامه یافت. این مسابقات در خیابانهای باغشهر شرقی برگزار می شد که بعداً به ملبورن منتقل شد.[۳۸] بانک ایالتی استرالیای جنوبی طی یک بحران اقتصادی در سال ۱۹۹۱ ورشکست شد که اثرات این اتفاق تا سال ۲۰۰۴ ادامه یافت.[۳۹] بلند ترین ساختمان آدلاید نیز برج وِست پک هاوس می باشد که در سال ۱۹۸۸ ساخته شده است که نام قبلی آن، برج بانک ایالتی استرالیای جنوبی بود.[۴۰]

قرن ۲۱ام[ویرایش]

در سالهای اولیه قرن بیست و یکم، افزایش قابل ملاحظه ای در هزینه های عمومی دولت برای زیرساخت های آدلاید صورت گرفت. در زمان فرمانداری مایکل رن[پاورقی ۲۲]، مبالغ ۵۳۵ میلیون دلار از سوی دولت بابت بازسازی و ارتقاء ورزشگاه بیضی برای میزبانی بازی های لیگ فوتبال استرالیا[۴۱] و ۲ میلیون دلار برای بنای ساختمان جدید بیمارستان سلطنتی آدلاید در نزدیکی ایستگاه راه آهن صرف شد.[۴۲] تراموای گلِنِلگ[پاورقی ۲۳] نیز از طریق شهر به منطقه ی هایندمارش و راه آهن نیز به شهر سیفورد گسترش یاقت.[۴۳][۴۴] آدلاید، پس از طی کردن رکود اقتصادی در دهه های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ میلادی، چند طرح توسعه و بازسازی عمده را آغاز نمود. یکی از این طرح ها، مرکز همایش های آدلاید بود که با صرف هزینه ای بالغ بر ۳۵۰ میلیون دلار، در سال ۲۰۱۲، مورد بازسازی و گسترش قرار گرفت.[۴۵] ساختمان تورِنز [پاورقی ۲۴] در میدان ویکتوریا که به عنوان محوطه ی دانشگاه تورنز کارکرد دارد،[۴۶] ساختمان بورس که از آن، به عنوان بورس علمی دانشگاه سلطنتی اسرالیا یاد می شود و ساختمان پیشین بیمارستان روانپزشکی گلنساید[پاورقی ۲۵] که امروزه به عنوان یکی از استودیو های فیلم سازی آدلاید شناخته می شود، سه مورد دیگر از پروژه هایی بودند که مورد توسعه قرار گرفتند. همچنین، دولت برای ایمنی بیشتر شهر در مقابل خشکسالی و کمبود منابع آب شرب، بیش از ۲ میلیارد دلار برای ساخت آب شیرین کن سرمایه‌گذاری کرد.[۴۷] همه ساله، رویداد هایی چون جشنواره ی هنر آدلاید[پاورقی ۲۶]، جشنواره ی فرینگ[پاورقی ۲۷] و جشنواره ی ووم آدلاید[پاورقی ۲۸] در این شهر برگزار می شوند.[۴۸]

عکسی منطقه‌ی تجاری آدلاید در شب که بخش شرقی خیابان وِی موث[پاورقی ۲۹] در سمت چپ و برج ساعت ساختمان شهرداری آدلاید در سمت راست آن دیده می شود.

ویژگی های جغرافیای[ویرایش]

موقعیت[ویرایش]

نقشه ی منطقه ی شهری آدلاید

آدلاید در جنوب استرالیا و قسمت شمالی شبه جزیره ی فلوریو[پاورقی ۳۰] قرار دارد. این شهر در میان دشت آدلاید که از غرب به خلیج سِنت وینسنت و از غرب به رشته کوه لوفتی[پاورقی ۳۱] محدود می شود، جای گرفته است؛ به گونه ای که منطقه ای با عرض ۲۰ کیلومتری از ساحل در غرب تا کوه پایه ها در شرق و طول ۹۰ کیلومتری از شهر گاولر در شمال تا منطقه ی ساحلی سِلیکس در جنوب را در بر می گیرد. منطقه ی شهری آدلاید مطابق با داده های برنامه ی توسعه ای دولت استرالیا، دارای مساحتی بالغ بر ۸۷۰ کیلومتر مربع است. همچنین اطلاعات منتشره از اداره ی آمار استرالیا در باره ی آدلاید بزرگ، عددی وسیع تر، یعنی ۳۲۵۷٫۷ کیلومتر مربعی را نشان می دهد. آدلاید دارای ارتفاع متوسط ۵۰ متری از سطح دریا قرار دارد و مرتفع ترین نقطه ی شهر نیز با ارتفاع ۷۲۷ متری در منطقه ی آدلاید هیلز واقع شده است.

تصویر ماهواره ای منطقه ی شهری آدلاید که ناحه ی آدلاید هیلز به رنگ سبز دیده می شوند.

بیشتر تاحیه ی آدلاید کنونی، قبل از ورود و سکونت بریتانیایی ها، عموماً از بوته زار ها، باتلاق ها و مرداب ها پوشیده شده بود. در بخشی از سواحل نیز، تپه های شنی وجود داشتند که با جمع آوری آنها برای استفاده در ساخت و ساز، صدمات زیادی به خط ساحلی وارد شد.[۴۹] ولی دولت با طرح برنامه هایی، به بازسازی و ایجاد دوباره ی این تپه های ماسه ای در بعضی از نقاط ساحلی شهر پرداخت. بسیاری از گونه های گیاهی که مختص منطقه ی آدلاید بوده اند، با فعالیت های انسانی پس از قرن ۱۹ام از بین رفتند. امروزه، برخی از گونه هایی که دوباره یافت شده اند، در «منطقه ی حفاظت شده ی کلِلند»[پاورقی ۳۲] و «پارک ملی بِلِیر »[پاورقی ۳۳] نگهداری می شوند. چند رودخانه و نهر نیز در این منطقه جریان دارند که دو رودخانه ی «تورنز»[پاورقی ۳۴] و «آنکاپرینگا»[پاورقی ۳۵]، بزرگترین آنها محسوب می شوند. همچنین، در حدود ۵۰ درصد منابع آب آشامیدنی مورد نیاز آدلاید، از طریق آب بند «هپی وَلِی» [پاورقی ۳۶] و سد «مانت بولد» [پاورقی ۳۷] تأمین می شود. آدلاید و منطقه اطراف آن، یکی از زلزله خیز ترین مناطق استرالیا به شمار می روند. زلزله ی سال ۱۹۵۴ که با بزرگی ۵٫۴ ریشتر در فاصله ی ۱۲ کیلومتری مرکز شهر و در منطقه ی دارلینگتون[پاورقی ۳۸] به وقوع پیوست، بزرگترین زمین لرزه ای بود که شهر تجربه کرده است.[۵۰][۵۱] به علاوه، چند زمین لرزه ی کوچک تر نیز در سالهای ۲۰۱۰، ۲۰۱۱، ۲۰۱۴ و ۲۰۱۷ در آدلاید اتفاق افتاد. [۵۲][۵۳][۵۴][۵۵]

طرح شهری[ویرایش]

طراحی شهری آدلاید، یک طراحی برنامه ریزی شده، با پیش بینی هایی برای آینده بود که توسط یکی از اولین کاشفان و نقشه برداران جنوب استرالیا، سرهنگ ویلیام لایت طرح ریزی شد. طراحی لایت، امروزه با نام برنامه ی لایت شناخته می شود که از معابری توری شکل با پنج میدان اصلی در مرکز شهر و باغشهر های آدلاید[پاورقی ۳۹] که آن را احاطه کرده اند، تشکیل می شد. انتخاب این محل برای ساخت آدلاید، در ابتدا مورد مخالفت مهاجرین اولیه و همچنین هایند مارش، نخستین فرماندار مستعمره قرار گرفت. این اختلاف نظر، از دور بودن محل مورد نظر لایت از بندرگاه و همچنین نبود منابع آب شیرین برای شرب نشأت می گرفت،[۵۶] ولی با پافشاری لایت بر روی انتخاب خود، توانست در مقابل اولین مخالفت ها مقاومت کند.

طراحی لایت دارای مزایای متعدد، از جمله، داشتن خیابان های عریض و با ظرفیت حمل و نقل بسیار بالا و همچنین کمربند سبز قابل توسعه در اطراف مرکز شهر، بود. در این برنامه، دو کمربند خیابانی نیز وجود داشت که کمربند درونی (خیابان A21) در دور خارجی باغشهر های آدلاید و کمر بند بیرونی (خیابان های A3/A13/A16/A17) نیز در شعاع ۱ تا ۲٫۵ کیلومتر آن، مرکز شهر را به طور کامل احاطه می کنند.[۵۷]

تقاطع خیابان های تراس شمالی (راست) و پولتنی[پاورقی ۴۰] (چپ) و نمای جنوب غربی تالار بونیثون[پاورقی ۴۱].

گسترش حومه ی شهر ولی، فراتر از آن بوده است که در طرح لایت پیش بینی شده بود؛ به طوری که امروزه، روستاها و شهرستان های متعددی که قبلاً در خارج شهر قرار داشتند، از جمله شهر الیزابت که در بخش شمالی قرار دارد، به حومه شهر پیوسته و به جزئی از آن تبدیل شده اند. پیشرفت و توسعه ی بخش آدلاید هیلز نیز منجر به ساخت آزاد راه جنوب شرقی شد تا نیاز های حمل و نقلی این منطقه را رفع کند که خود باعث گسترش بیشتر شهر و در نتیجه اجبار به بهبود خود بزرگراه شد. این توسعه ی شهری به همین محدود نشد و گسترده تر شدن مناطق جنوبی آدلاید، باعث ایجاد بزرگراه جنوب غربی نیز شد.

خیابان پادشاه ویلیام از نمای میدان ویکتوریا که یکی از عریض ترین خیابان های آدلاید محسوب می شود.

ایجاد این دو بزرگراه، تنها طرح هایی نبودند که در جهت برطرف کردن نیاز های ناشی از گسترش شهر ایجاد شدند؛ خط اتوبوس «اُ-بَن»[پاورقی ۴۲] ، یکی دیگر از راهکار های منحصر به فرد در اتصال شبکه ی حمل و نقل آدلاید به منطقه ی «تی تری گالِی»[پاورقی ۴۳] (جوی درخت چای) در دهه ۱۹۸۰ میلادی بود.[۵۸] توسعه ی منطقه ی «گلدن گرا»[42 ۱] در حومه ی شمالی شهر، نمونه ی خوبی برای برنامه ریزی صحیح شهری است.

برنامه ی گسترش بخش حمل و نقلی آدلاید، در جهت پیش برد اهداف توسعه ی منطقه ی شهری آن، در دهه ی ۱۹۶۰ مطرح شد. این طرح شامل برنامه هایی برای احداث بزرگراه ها، آزادراه ها و ارتقاء برخی جنبه های خاص شبکه ی حمل و نقل عمومی بود که توسط ریموند استیل هال، تخست وزیر وقت استرالیای جنوبی پذیرفته شد تا دولت ایالتی شروع به خریداری زمین های مورد نیاز کند. ولی با روی کار آمدن دولت دونالد دانستَن، اجرای این طرح ها از دستور کار دولت خارج شد، اما زمین های مد نظر خریداری شدند تا طرح ها در آینده اجرایی شوند. این طرح با به فروش گذاشتن املاک خریداری شده پس از انتخاب دیوید تانکین به ریاست ایالت، اجرا نشده باقی ماند. با اینکه برخی بخش های طرح، مانند آزاد راه جنوبی و یا خط اتوبوس «اُ- بَن»[پاورقی ۴۴] عملی شدند، ولی آن با تقسیم زمین های دیگر به قطعات مسکونی، امکان تکمیل کاملا از بین رفت.

دولت استرالیای جنوبی در سال ۲۰۰۸، طرح هایی از برنامه توسعه ی سامانه ی حمل و نقل در شهر آدلاید را منتشر کرد که خرید بیش از ۱۰ هکتار زمین با هزینه ی ۵۲٫۵ میلیون دلاری در مناطق صنعتی باودِن،[پاورقی ۴۵] خبر از شروع این گسترش ها می داد.[۵۹][۶۰]

معماری شهری[ویرایش]

خانه ای در ایالت نیو ساوت ولز که دارای مشخصه های اصلی معماری شهری در استرالیا است.

عموم مناطق مسکونی حومه ی آدلاید، بر طبق طرح خانه های یک طبقه و در قطعات ۱۰۰۰ متر مربعی ساخته شده اند. نبود چوب محلی مناسب برای استفاده در مقاصد ساختمانی، منجر به استفاده از آجرها و سنگها در خانه های مسکونی و دیگر سازه ها شد. به طوری که در سال ۱۸۹۱، ۶۸٪ ساختمان ها و خانه ها از سنگ، ۱۵٪ از چوب و ۱۰٪ از آجر بنا شده بودند. آجرها، علاوه بر ساخت دیوار ها، در کُنج دیوارها، کناره های درب ها و پنجره ها، دودکش ها و شومینه ها، با انواع گوناگون و متنوعی به کار می رفتند.[۶۱] در زمان های مختلف، انواع متفاوتی از آجرها مورد پسند سازندگان قرار گرفته اند. به طوری که پس از جنگ های جهانی آجر های قرمز کاربرد بیشتری یافتند و در دهه ی ۱۹۶۰، آجر های کِرمی و در دهه ی ۱۹۷۰، آجر های قرمز تیره و قهوه ای بیشتر استفاده شدند.از ابتدای شروع ساخت و ساز ها در آدلاید، سقف های صاف و تخت دارای محبوبیت چندانی نبودند و سقف های شیروانی بیشترین کاربرد را در ساختمان های مسکونی داشته اند. برای پوشاندن بام خانه ها تا پایان دهه ی ۱۹۷۰، از ورقه های فلزی (که عموماً از جنس آهن و فولاد بودند) و یا از بلوکه های قرمز رُسی استفاده می شد.

تا دهه ی ۱۹۷۰، بیشتر خانه ها از دیوار های آجری دو لایه با پی های بتنی ساخته می شدند. طبقات آنها از چوب های سوار بر تیر های آهنی نصب شده بر روی دیوار های کم ارتفاع ساخته می شد. پس از آن، با توجه به ویژگی های منحصر به فرد خاک رس که رطوبت و خشکی باعث تغییر در حجم آن می شود (مخصوصاً رُس کِزویک[پاورقی ۴۶]، رُس سیاه و رُس قرمز-قهوه ای[۶۲])، از آجر های پوشش دار برای استفاده در لایه ی بیرونی دیوار ها استفاده شد. عموم دیوار های خارجی خانه ها، در کمترین حالت دارای ۳ لایه اند که لایه های میانی از عایق های رطوبت و گرما تشکیل می شوند. در بعضی از خانه ها که دارای نمایی غیر از خود آجر ها هستند، از یک لایه ی بتنی نازک هم استفاده می شود تا مشکلات ناشی از رطوبت به حداقل برسد. استفاده از دیوار و طبقه های پیش ساخته به جای روش های معمول نیز در حال افزایش است.[۶۳] البته، نقش اتحادیه ی مسکن استرالیا نیز عامل حائز اهمیتی در ارتقاء کیفیت ساخت خانه های شهر آدلاید بوده است.

آب و هوا[ویرایش]

یک رعد و برق بهاری در آسمان متلاطم آدلاید

طبق داده های سامانه طبقه‌بندی اقلیمی کوپن، آدلاید داری اقلیم مدیترانه ای ایست.[۶۴] آدلاید، در ماه های تابستان، دارای آب و هوایی گرم یا گرم و خشک است و در فصل زمستان، آب و هوای سرد و یا معتدل با بارش های جوی متعدد و زیاد غالب می شود که به همین علت، می توان آن را در نوع آب و هوای موسمی طبقه بندی کرد.[۶۵] ریزش های جوی در تابستان های آدلاید، غیر قابل اتکاء، خفیف تا حدی نادر است؛ ولی در مقابل، بارش های بهاری کاملاً قابل ملاحظه و متعدد هستند و در ماه ژوئن که پر بارش ترین ماه سال است، به بیشتر از ۸۰ میلی متر هم می رسند. یخبندان های گاه به گاه نیز وجود دارند که در سال های ۱۹۰۸ و ۱۹۸۲ از قابل ملاحظه ترین اتفاق های آب و هوایی آدلاید بودند. تگرگ نیز در زمستانها معمول است. به طور کلی، منطقه ی آدلاید جزو مناطق باد خیز استرالیا محسوب می شود و باد های زمستانی آن، باعث افت دمای هوا به درجات پایین تر از حد معمول مناطق اقلیم مدیترانه ای می شود. بارش برف نیز در خود شهر به طور قابل توجهی غیر معمول است و به ندرت در فصل زمستان، آن هم در نقاط مرتفع و نزدیک به رشته کوه لوفتی اتفاق می افتد.

دمای هوا در شب های تابستانی در بین ۸ تا ۱۰ درجه ی سانتی گراد می شود. تنها دو یا سه روز در طول فصل تابستان اتفاق می افتد که دمای هوا به بیش از ۳۹ درجه ی سانتی گراد برسد که فراوانی این درجه حرارت در سال های اخیر افزایش یافته است. میانگین دمای آبهای ساحلی آدلاید از ۱۳٫۷ درجه ی سانتی گراد در ماه آگوست تا ۲۱٫۲ سانتی گراد در ماه فوریه متغیر است.[۶۶]

نگارخانه[ویرایش]

پا ورقی ها[ویرایش]

  1. Mount Lofty
  2. Kaurna
  3. The Old Gum Tree
  4. Edward Gibbon Wakefield
  5. John Hindmarsh
  6. Henry Inman
  7. Michael Magee
  8. New South Wales
  9. Clare
  10. George Gawler
  11. Glen Osmond
  12. Francis Cadell
  13. Thorndon Park
  14. Happy Valley Reservoir
  15. Broken Hill
  16. Historian F. W. Crowley
  17. Playford
  18. Mannum–Adelaide pipeline
  19. Flinders University and the Flinders Medical Centre
  20. Donald Allan Dunstan
  21. Adelaide cultural revival
  22. Michael David Rann
  23. Glenelg
  24. Torrens Building
  25. Glenside Psychiatric Hospital
  26. Adelaide Festival of Arts
  27. Adelaide Fringe Festival
  28. WOMADelaide
  29. Waymouth Street
  30. Fleurieu Peninsula
  31. Mount Lofty
  32. Cleland Conservation Park
  33. Belair National Park
  34. Torrens catchment
  35. Onkaparinga catchment
  36. Happy Valley Reservoir
  37. Mount Bold
  38. Darlington
  39. Adelaide Parklands
  40. Pulteney Street
  41. Bonython Hall
  42. O-Bahn
  43. Tea Tree Gully
  44. O-Bahn
  45. Bowden
  46. Keswick Clay

جستارهای وابسته[ویرایش]


منابع[ویرایش]

  1. "2011 Census Community Profiles, Code 4GADE (GCCSA)". Australian Bureau of Statistics. Retrieved 28 February 2015.
  2. "Great Circle Distance between ADELAIDE and MELBOURNE". Geoscience Australia. March 2004.
  3. "Great Circle Distance between ADELAIDE and CANBERRA". Geoscience Australia. March 2004.
  4. "Great Circle Distance between ADELAIDE and SYDNEY". Geoscience Australia. March 2004.
  5. "Great Circle Distance between ADELAIDE and Brisbane". Geoscience Australia. March 2004.
  6. "Great Circle Distance between ADELAIDE and Perth". Geoscience Australia. March 2004.
  7. "33218.0 - Regional Population Growth, Australia, 2016-17". اداره آمار استرالیا. 24 April 2018. Retrieved 24 April 2018.
  8. «2011 Census Community Profiles, Code 4GADE (GCCSA)». Australian Bureau of Statistics. بازبینی‌شده در ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۶. 
  9. A History of the Faculty of Arts at the University of Adelaide 1876-2012. دانشگاه آدلاید Press. 2012. p. 245. ISBN 978-1-92206436-3.
  10. Troy, Patrick (2000). A History of European Housing in Australia. Cambridge University Press. p. 188. ISBN 978-0-521-77733-9.
  11. "Progressive Adelaide". بی‌بی‌سی. Retrieved 26 January 2017.
  12. Religion: Diversity Archived 10 August 2013 at the Wayback Machine., SA Memory. Retrieved on 23 December 2010.
  13. Salt, Bernard (27 March 2011). "Adelaide's European twin". Sunday Mail. Adelaide: نیوز کورپ استرالیا. Retrieved 16 April 2011. [...] the Adelaideans could withdraw to vantage points within the city centre [...]
  14. "On your bike, Adelaide". Adelaidean. Adelaide: دانشگاه آدلاید. 2015. Retrieved 7 March 2016. It could be argued that Adelaideans are easily influenced by all things wheels [...]
  15. "404". Archived from the original on 24 July 2012.
  16. "Liveability ranking". The Economist.
  17. "Daily chart". The Economist.
  18. "Archived copy" (PDF). Archived from the original (PDF) on 15 December 2017. Retrieved 22 January 2018.
  19. "Adelaide crowned nation's most livable city". ABC News Online. Australian Broadcasting Corporation. 22 January 2011. Retrieved 23 January 2011.
  20. "Adelaide voted nation's most liveable". AdelaideNow. 25 March 2012. Retrieved 2 July 2012.
  21. "Adelaide the country's most liveable city". سیدنی مورنینگ هرالد. 4 March 2013. Retrieved 4 March 2013.
  22. [۱] Archived 15 May 2013 at the Wayback Machine.
  23. Amery, Rob (2000). Warrabarna Kaurna! – Reclaiming an Australian Language. The Netherlands: Swets & Zeitlinger. ISBN 90-265-1633-9.
  24. "City of Holdfast Bay – Proclamation Day". Archived from the original on 13 July 2012.
  25. Johnson and Langmead, The Adelaide city plan: fiction and fact, Wakefield Press, 1986.
  26. Wakefield cites:
    • Edward Curr, An Account of the Colony of Van Diemen's Land, principally designed for the use of emigrants, George Cowie & Co., London, 1824;
    • Henry Widdowson, Present State of Van Diemen's Land; comprising an account of its agricultural capabilities, with observations on the present state of farming, &c. &c. pursued in that colony: and other important matters connected with Emigration, S. Robinson, W. Joy and J. Cross, London, and J. Birdsall, Northampton, 1829; and
    • James Atkinson, An Account of the State of Agriculture & Grazing in New South Wales; Including Observations on the Soils and General Appearance of the Country, and some of its most useful natural productions; with an account of the Various Methods of Clearing and Improving Lands, Breeding and Grazing Live Stock, Erecting Buildings, the System of employing Convicts, and the expense of Labour generally; the Mode of Applying for Grants of Land; with Other Information Important to those who are about to emigrate to that Country: The result of several years' residence and practical experience in those matters in the Colony., J. Cross, London, 1826
  27. Wakefield, Letter from Sydney, December 1829, pp. 99–185, written from Newgate prison. Editor Robert Gouger.
  28. Wakefield, Letter from Sydney, December 1829, pp. 99–185, written from Newgate prison. Editor Robert Gouger.
  29. Plan of a Company to be Established for the Purpose of Founding a Colony in Southern Australia, Purchasing Land Therein, and Preparing the Land so Purchased for the Reception of Immigrants, 1832; in Wakefield, Edward Gibbon, Prichard, M. F., (ed.) The Collected Works of Edward Gibbon Wakefield, Collins, London, 1968, p 290.
  30. J. W. Bull; Early Experiences of Colonial Life in South Australia (Adelaide, 1878) p.67
  31. "Free Settlement". History of Adelaide Gaol. Environment.sa.gov.au. Archived from the original on 24 October 2009. Retrieved 7 September 2010.
  32. "Gaol Founders". History of Adelaide Gaol. Environment.sa.gov.au. Archived from the original on 25 October 2009. Retrieved 14 August 2012.
  33. "Light's Vision". History of Adelaide Gaol. Environment.sa.gov.au. Archived from the original on 25 October 2009. Retrieved 7 September 2010.
  34. Blair, Robert D. (2001). "Events in South Australian History 1834–1857". Pioneer Association of South Australia. Retrieved 10 May 2006.
  35. F.K. Crowley, Modern Australia in Documents: 1901–1939
  36. Cockburn, S (1991): Playford – Benevolent Despot. Axiom Publishing. P. 85. شابک ‎۰ ۹۵۹۴۱۶۴ ۴ ۷
  37. When Chrysler stopped manufacturing in Adelaide, Mitsubishi Motors Australia Limited took over the Tonsley Park factory. After many years of mixed fortunes, Mitsubishi ceased manufacturing at Tonsley Park on 27 March 2008.
  38. "Adelaide Street Circuit". Formula 1 Database. Archived from the original on 11 October 2007. Retrieved 13 June 2007.
  39. "All-round country". The Australian. 29 September 2004. p. 14.
  40. "Council on Tall Buildings and Urban Habitat database". Retrieved 11 December 2018.
  41. Michael Owen, The Australian, 3 December 2009
  42. ABC News, Wednesday 7 June 2006
  43. ABC News, 6 April 2005
  44. ABC News, 13 May 2009
  45. ABC News, 29 June 2011
  46. News Release Government of SA, 15 May 2005
  47. Nick Harmsen, ABC News, 11 September 2007
  48. Adelaide Advertiser 26 February 2010
  49. The Adelaide Metropolitan Coastline Coastline, South Australian Coastal Protection Board, No. 27, April 1993. Retrieved 6 December 2015.
  50. C. Kerr-Grant (1955): The Adelaide Earthquake of 1 March 1954 (PDF). South Australian Museum, 10 November 1955. Retrieved 5 April 2009.
  51. Adelaide, SA: Earthquake. EMA Disasters Database. Emergency Management Australia, 13 September 2006. Retrieved 5 April 2009.
  52. Adelaide hit by earth tremor ABC News, 17 April 2010. Retrieved 12 April 2018.
  53. Shallow earthquake jolts Adelaide awake ABC News, 20 October 2011. Retrieved 12 April 2018.
  54. Adelaide shaken by earth tremor which sounded like 'jet taking off' ABC News, 6 January 2014. Retrieved 12 April 2018.
  55. Tremor shakes Adelaide nine days after larger earthquake in city ABC News, 10 February 2017. Retrieved 12 April 2018.
  56. Page, M. (1981): Port Adelaide and its Institute, 1851–1979. Rigby Publishers Ltd. Pp.17–20. شابک ‎۰-۷۲۷۰-۱۵۱۰-۹
  57. Adelaide's Inner and Outer Ring Routes Archived 6 March 2014 at the Wayback Machine., 24 August 2004, South Australian Department of Transport.
  58. "Adelaide's Freeways – A History from MATS to the Port River Expressway". Ozroads.
  59. "Clipsal site at Bowden to become a green village", Ministerial Press Release, 24 October 2008, SA Govt. Retrieved 20 November 2008.
  60. "Government reveals Clipsal site purchase price", Ministerial Press Release, 15 November 2008, SA Govt, archived. Retrieved 27 November 2018.
  61. Gibbs, R.M. (2013): Under the burning sun: a history of colonial South Australia, 1836–1900. Peacock Publications. Pp. 58, 333–4. شابک ‎۹۷۸-۱-۹۲۱۶۰۱-۸۵-۹
  62. Sheard, M. J., & A. P. Belperio (1995): "Problem soils". In: Drexel, J. F. & Preiss, W. V. (eds.) The geology of South Australia. Vol.2, The Phanerozoic. p. 274. South Australia Geological Survey, Bulletin 54. شابک ‎۹۷۸-۰-۷۳۰۸-۰۶۲۱-۹
  63. Rosemary Cadden: Building South Australia: celebrating 125 years. Solstice Media. pp. 77, 87. شابک ‎۹۷۸-۰-۶۴۶-۵۱۳۴۳-۰
  64. Tapper, Andrew; Tapper, Nigel (1996). Gray, Kathleen, ed. The weather and climate of Australia and New Zealand (First ed.). Melbourne, Australia: Oxford University Press. p. 300. ISBN 0-19-553393-3.
  65. What's a 'cold monsoon'? And is it the best way to describe Adelaide's climate? ABC News, 3 May 2018. Retrieved 30 May 2018.
  66. Copyright Global Sea Temperatures – A-Connect Ltd. "Glenelg Sea Temperature | Australia Water Temperatures". 34.983330;138.516670: Seatemperature.org. Retrieved 2017-09-20.


خطای یادکرد: خطای یادکرد: برچسب <ref> برای گروهی به نام «7» وجود دارد، اما برچسب <references group="7"/> متناظر پیدا نشد. ().
خطای یادکرد: خطای یادکرد: برچسب <ref> برای گروهی به نام «42» وجود دارد، اما برچسب <references group="42"/> متناظر پیدا نشد. ().