کتاب سال جمهوری اسلامی ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

کتاب سال جمهوری اسلامی ایران عنوان یک جایزه دولتی ایرانی است که هر ساله در بهمن ماه توسط خانه کتاب ایران و طی روزهای برگزاری آئین‌های بزرگداشت انقلاب سال ۱۳۵۷ در این کشور (دهه فجر)، با تأیید نهایی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به نویسندگان برگزیده در بخش‌های کلیات، فلسفه اسلامی، فلسفه غرب، دین، علوم اجتماعی، زبان، علوم کاربردی، هنر، ادبیات و تاریخ اعطا می‌شود.[۱][۲]

تاریخچه[ویرایش]

جایزه کتاب سال در ایران برای نخستین بار در سال ۱۳۳۴ به پدیدآورندگان یازده کتاب برگزیده که در سال ۱۳۳۲ منتشر شده بودند، اهدا شد.

روند اعطای این جایزه از سال ۱۳۵۶ تا ۱۳۶۲ به علت وقوع انقلاب متوقف و از سال ۱۳۶۲ دوباره از سرگرفته شد.[۳][۴]

انتقادها[ویرایش]

این کتاب توسط مؤسسه خانه کتاب ایران انتخاب می‌شود. بحث‌هایی دربارهٔ اعتبار و عادلانه‌بودن این جایزه وجود دارد.[۵][۶]

سی و سومین دوره[ویرایش]

سی و سومین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران
پوستر رسمی
کشور ایران، تهران
مکان تالار وحدت تهران

سی و سومین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران ۱۸ بهمن ۱۳۹۴ در تالار وحدت تهران برگزار شد، در مراسم اختتامیه این دوره حسن روحانی، ریاست جمهوری اسلامی ایران، علی جنتی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، سیدعباس صالحی، معاون فرهنگی وزیر ارشاد، مجید غلامی جلیسه، مدیرعامل مؤسسه خانه کتاب، سیدرضا صالحی‌امیری مشاور رئیس جمهوری و رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، علیرضا مختارپور، دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، محمدعلی مهدوی راد، دبیر علمی جایزه کتاب سال، محسن جوادی، دبیر علمی جایزه جهانی کتاب سال حضور داشتند.[۷]

این دوره جایزه کتاب سال با فراخوان بیش از ۶ هزار ناشر، دو هزار و ۵۰۰ داور و ۶ هزار و ۵۶۴ شخصیت و اهل قلم آغاز شده بود، با ارسال پنج هزار و ۳۸۵ کتاب به دبیرخانه برگزار شد و در نهایت از میان ۲۲۴ کتاب راه‌یافته به مرحله نهایی با داوری ۸۹۶ داور، ۱۰ کتاب برگزیده و ۳۰ اثر شایسته تقدیر شناخته شدند.[۸]

برگزیدگان[ویرایش]

بخش‌ نام کتاب نویسنده(گان) ناشر سال انتشار

کلیات (فهرست­‌نویسی)

فهرست کتابهای فارسی شده چاپی ۱۳۸۳–۱۳۷۱: نمایه

پژوهش و تدوین: فرشته ناصری، مهین فضائلی جوان، محمدکریم رحمانی­پور و حمزه کاهانی
زیر نظر: سیدمحسن ناجی نصرآبادی

مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی

۱۳۹۳

دین (فقه و اصول)

انوار الفقاهه

تالیف حسن‌بن‌جعفر کاشف‌الغطاء
تحقیق: المرکز العالی للعلوم و الثقافه، مرکز احیاء التراث الاسلامی

قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی

۱۳۹۳

زبان (زبان­های باستانی)

فرهنگ ریشه‌شناختی زبان فارسی

تألیف: محمد حسن­دوست

تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی، گروه نشر آثار

۱۳۸۱ تا ۱۳۹۳

هنر (معماری و شهرسازی)

گذری بر معماری متقدم مسلمانان

تألیف: آرچیبالد کمرون کرسول
بازنگری: جیمز الن
ترجمه: مهدی گلچین عارفی

تهران: مؤسسه تألیف، ترجمه و نشر آثار هنری

۱۳۹۳

هنر (فیلم­نامه)

هفت فیلم‌نامه

تالیف: اصغر فرهادی

تهران: نشر چشمه

۱۳۹۳

ادبیات (ادبیات زبان­های دیگر)

نامه‌های پرتب‌وتاب

تالیف: خورخه لوئیس بورخس
ترجمه: نجمه شبیری

تهران: نشر مشکی

۱۳۹۳

تاریخ و جغرافیا (تاریخ)

نامه سرگشاده به اسکندر کبیر

تألیف: پی­یر بریان
ترجمه: مهشید نونهالی

تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه

۱۳۹۳

تاریخ و جغرافیا (تاریخ)

استالین

تألیف: ادوارد رادزینسکی
ترجمه: آبتین گلکار

تهران: نشر ماهی

۱۳۹۳

کودک و نوجوان (علوم و فنون)

پستانداران ایران: سگ‌­سانان و کفتارها

تألیف: علی گلشن

تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان

۱۳۹۳

کودک و نوجوان (کلیات)

تاریخ ادبیات کودکان ایران: ادبیات کودکان در روزگار نو

تألیف: محمدهادی محمدی و زهره قایینی

تهران: چیستا

۱۳۸۱ تا ۱۳۹۳

سی و چهارمین دوره[ویرایش]

اختتامیه سی و چهارمین دوره ۱۹ بهمن‌ماه ۱۳۹۵، با حضور حسن روحانی رئیس‌جمهور، محمد باقر نوبخت سخنگوی دولت، سید رضا صالحی امیری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و اصحاب قلم و فرهنگ در تالار وحدت برگزار شد. در این مراسم از برگزیدگان و شایسته تقدیرها تجلیل شد.[۹]

برگزیدگان[ویرایش]

بخش نام کتاب نویسنده (گان) ناشر سال انتشار

دین (حدیث)

فقه الحدیث مباحث نقل به معنا

تألیف احمد پاکتچی

تهران: دانشگاه امام صادق

۱۳۹۴

دین (عرفان و تصوف)

تحریر رساله الولایه شمس الوحی تبریزی سیدمحمد حسین طباطبایی

تألیف: عبدالله جوادی آملی
تحقیق: حمیدرضا ابراهیمی

قم: اسراء

۱۳۹۴

دین (سیره معصومین)

موسوعه عبدالله بن عباس حبرالامه و ترجمان القرآن

تألیف: سید محمد مهدی موسوی خرسان

قم: مرکز الابحاث العقائدیه

۱۳۹۴

زبان (زبان‌های باستانی)

زبان مازندرانی (طبری) توصیف زبانشناختی (تحقیقی میدانی ـ اطلس زبانی)

تألیف: فردوس آقاگل‌زاده

تهران: دانشگاه تربیت مدرس، مرکز نشر آثار علمی

۱۳۹۴

علوم خالص (فیزیک)

فرهنگ فیزیک

تألیف: لطیف کاشیگر
ویراستاری: عبدالحسن بصیره

تهران: فرهنگ معاصر

۱۳۹۴

علوم کاربردی (پزشکی)

درسنامه طب خواب

تألیف: میرفرهاد قلعه‌بندی

تهران: ارجمند

۱۳۹۴

هنر (موسیقی)

تحلیل ردیف: براساس نت‌نویسی ردیف میرزا عبدالله با نموداری تشریحی

تألیف: داریوش طلایی

تهران: نشر نی

۱۳۹۴

ادبیات (رمان و داستان بلند)

لم‌یزرع

تألیف: محمدرضا بایرامی

تهران: کتاب نیستان

۱۳۹۴

داستان کوتاه

بازار خوبان

تألیف: آرش صادق‌بیگی

تهران: مؤسسه انتشارات نگاه

۱۳۹۴

داستان کوتاه

روباه شنی

تألیف: محمد کشاورز

تهران: نشر چشمه

۱۳۹۴

سپاس

دانشنامه داروسازی و داروخانه‌داری در اصفهان

تألیف: حسین یقینی

اصفهان: کنکاش

۱۳۹۴

سی و پنجمین دوره[ویرایش]

مراسم سی و پنجمین دوره جایزه کتاب‌سال جمهوری اسلامی ایران و بیست و پنجمین دوره جایزه جهانی کتاب سال با حضور حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران چهارشنبه ۱۸ بهمن ۱۳۹۶ در تالار وحدت برگزار شد.[۱۰]

برگزیدگان[ویرایش]

بخش نام کتاب نویسنده (گان) ناشر سال انتشار

کلیات (کلیات)

تاریخ و تحول نشر: درآمدی به بررسی نشر کتاب در ایران از آغاز تا آستانه انقلاب

تألیف: عبدالحسین آذرنگ

تهران: خانه کتاب

۱۳۹۵

دین (کلیات اسلام)

تأسیس الشیعۀ الکرام لعلوم ­الاسلام

تألیف سیدحسن صدر کاظمی­‌عاملی
تحقیق: الشیخ محمدجواد محمودی
تعلیق و مراجعه: سیدعبدالستار حسنی

قم: مؤسسه کتابشناسی شیعه

۱۳۹۵

دین (کلام)

دلائل الصدق لنهج الحق

تألیف: محمد حسن المظفر
تحقیق: مؤسسه آل البیت (ع) لاحیاءالتراث

قم: مؤسسه آل ­البیت علیهم‌­السلام لاحیاءالتراث

۱۳۹۵

دین (سیره معصومین)

الصحیح من سیرۀ الامام علی (ع)

تألیف: سید جعفر مرتضی عاملی

قم: مرکز نشر و ترجمه علام سید جعفر عاملی

۱۳۹۵

علوم کاربردی (پزشکی)

طب تنفس

تألیف: پرویز واحدی

مشهد: نگاران سبز

۱۳۹۵

علوم کاربردی (پزشکی)

ضربه‌­های جمجمه و مغز

تألیف: یعقوب ترسلی

تهران: ختن

۱۳۹۵

علوم کاربردی (مهندسی کشاورزی)

ارزیابی غیرمخرب درختان سرپا

تألیف: سعید کاظمی‌نجفی

تهران: دانشگاه تربیت مدرس، مرکز نشر آثار علمی

۱۳۹۵

هنر (کلیات هنر)

دایره‌­المعارف هنر: نقاشی/ پیکره‌سازی/ طراحی گرافیک/ عکاسی/ رسانه‌های­‌نو/ تصویرگری/ چاپگری/ طنزنگاری

تألیف: رویین پاکباز

تهران: فرهنگ معاصر

۱۳۹۵

هنر (هنرهای تجسمی)

شاهکارهای هنری در آستان قدس رضوی؛ کتیبه‌های صحن عتیق

تألیف: مهدی صحراگرد

مشهد: آستان قدس رضوی، مؤسسه آفرینش‌­های هنری

۱۳۹۵

ادبیات (نثر معاصر)

این خیابان سرعت گیر ندارد

تألیف: مریم جهانی

تهران: نشر مرکز

۱۳۹۵

ادبیات (نثر معاصر)

بی­‌کتابی

تألیف: محمدرضا شرفی­‌خبوشان

تهران: مؤسسه فرهنگی هنری شهرستان ادب

۱۳۹۵

تاریخ و جغرافیا

اطلس تاریخ بنادر و دریانوردی ایران (پژوهش)

تألیف: محمدباقر وثوقی و منصور صفت­‌گل

تهران: سازمان بنادر و دریانوردی

۱۳۹۵

منابع[ویرایش]

  1. «کتاب سال جمهوری اسلامی ایران»(فارسی). بازبینی‌شده در ۲ ژوئیه ۲۰۰۸. 
  2. «روند اجرایی کتاب سال»(فارسی). بازبینی‌شده در ۲ ژوئیه ۲۰۰۸. 
  3. «تقویم اجرایی کتاب سال»(فارسی). بازبینی‌شده در ۲ ژوئیه ۲۰۰۸. 
  4. «تاریخچه کتاب سال»(فارسی). بازبینی‌شده در ۲ ژوئیه ۲۰۰۸. 
  5. جایزه متأثر از قدرت سیاسی قابل اعتنا نیست (گفتگو با بیژن عبدالکریمی)، منتشرشده در روزنامه آسمان، شماره ۱، شنبه، ۲۶ بهمن ۱۳۹۲
  6. «سخنی بی پرده و قاطع». سیاست پرداز. بازبینی‌شده در ۱۰ آوریل ۲۰۱۲. 
  7. «سی و سومین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران برگزیدگان خود را شناخت». تسنیم، ۱۸ بهمن ۱۳۹۴. بازبینی‌شده در ۱۱ ژانویه ۲۰۱۷. 
  8. «سی و سومین دوره جایزه کتاب سال با حضور رئیس جمهور». خبرگزاری صدا و سیما، ۱۸ بهمن ۱۳۹۴. بازبینی‌شده در ۱۱ ژانویه ۲۰۱۷. 
  9. «سی و چهارمین جایزه کتاب سال برگزیدگان خود را شناخت». تسنیم، بهمن‌ماه ۱۳۹۵. بازبینی‌شده در ۹ مارس ۲۰۱۷. 
  10. «برگزیدگان بیست‌وپنجمین جایزه جهانی کتاب‌سال معرفی شدند». ایبنا، ۱۸ بهمن ۱۳۹۶. بازبینی‌شده در ‏۹ فوریهٔ ۲۰۱۸.