کالکوژن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

به عناصر گروه 16 جدول تناوبی کالکوژن گفته می شود. این گروه به خانواده ی اکسیژن نیز معروف هستند. این خانواده از اکسیژن، سلنیوم، تلوریم و عنصر رادیواکتیو پولونیوم تشکیل شده است. عنصر لیورمیوم سنتزشده نیز پیش بینی می شود که در این گروه قرار بگیرد. اغلب با اکسیژن جدای از سایر کالکوژن ها برخورد می شود و گاهی اوقات نیز از محدوده نام کالکوژن های جدا می شود به دلیل رفتار شیمیای متفاوتی که نسبت به سایر کالکوژن ها مانند سلنیوم، سولفور، پولونیوم و تلوریوم نشان می دهد. کالکوژن از ترکیب کلمه ی یونانی khalkόs (χαλκός) به معنای مس( این کلمه همچنین برای الیاژمس و آلیاژ قلع نیز استفاده می شد، هر فلزی در معنی خیالی، سنگ معدنی یا سکه) و کلمه یونانی لاتینی شده genēs به معنی تولید شده یا به دنیا امده ایجاد شده است. سولفور از روزگار باستان شناخته شده است و اکسیژن در قرن 18 به عنوان یک عنصر شناخته شد. سلنیوم، تلوریوم و پولونیوم نیز در قرن 19 و لیورمیوم در سال 2000 شناخته شدند. همه کالکوژن ها 6 الکترون ظرفیتی دارند. رایج ترین حالت اکسیداسیونی +2، -2، +4،+6 است. کالکوژن ها و مخصوصا سبکترین آن ها شعاع اتمی نسبتا کوچکی دارند .

کالکوژن های سبک در حالت عنصریشان اغلب غیرسمی و عنصر مهم برای حیات هستند در حالی که سنگین تر ها معمولا سمی هستند. همه ی کالکوژن ها نقش کوچکی در فعالیت های بیولوژیکی دارند مثلا به عنوان مواد مغذی یا سم. کالکوژن های سبک مانند سولفور و اکسیژن به صورت خالص اغلب مفید هستند. سلنیوم ماده مغدی بسیار مهمی، اما معمولا سمی است. تلوریوم اغلب تاثیرات ناخوشایندی دارد و پولونیوم به دلیل سمیت شیمیایی و خاصیت رادیواکتیویته آن همیشه بسیار خطرناک است.
گروه → ۱۶
دوره ↓
۲ 8
O
۳ 16
S
۴ 34
Se
۵ 52
Te
۶ 84
Po
۷ 116
Lv
پرونده:Chalcogen.jpg
از چپ به راست اکسیژن، گوگرد، سلنیوم و تلوریوم

گروه کالکوژن‌ها (به انگلیسی: Chalcogens) شانزدهمین ستون در جدول تناوبی و یکی از گروه‌های جدول تناوبی عناصر است که شامل عناصر

Z عنصر ساختار زیر لایه های الکترونی
۸ اکسیژن ۲, ۶
۱۶ گوگرد ۲, ۸, ۶
۳۴ سلنیوم ۲, ۸, ۱۸, ۶
۵۲ تلوریم ۲, ۸, ۱۸, ۱۸, ۶
۸۴ پولونیم ۲, ۸, ۱۸, ۳۲, ۱۸, ۶
۱۱۶ لیورموریوم ۲, ۸, ۱۸, ۳۲, ۳۲, ۱۸, ۶

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

ویکی‌پدیای انگلیسی