پل زمان‌خان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از پل زمانخان)
پرش به: ناوبری، جستجو
پل زمان‌خان سامان
Polezamankhaan (1).JPG
نام پل زمان‌خان سامان
کشور  ایران
استان استان چهار محال و بختیاری
شهرستان شهرستان سامان
اطلاعات اثر
سال‌های مرمت آخرین بار ۱۳۲۱
کاربری پل، آسیاب
کاربری کنونی پل، آسیاب،
تفریحی و گردشگری
دیرینگی صفویان
دورهٔ ساخت اثر صفویان
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۷۴۴
پل زمان خان

پل تاریخی زمانخان رئیس طایفه نفر بر روی زاینده رود و واقع در شهرستان سامان در باغات روستای ایل بیگی استان چهارمحال و بختیاری.

ویژگی‌ها[ویرایش]

پل زمان خان نفر یکی از بناهای با ارزش و قدیمی شهر سامان واقع در شهرستان سامان است که دارای دو دهانه، ۳۰ متر طول و ارتفاع ۱۲ متر است. پل زمانخان بر روی رودخانه زاینده رود بر روی سه‌پایه سنگی طبیعی بنا شده و در ۲۲ کیلومتری شمال شهرکرد قرار دارد. ورودی پل از سمت روستای ایلبیگی می‌باشد که در این مسیر به دهکده سیاحتی زاگرس قرار دارد.

کاربرد[ویرایش]

در ادوار گذشته ایلات و عشایر قشقایی و بختیاری از روی آن آمد و شد می‌کردند. در حال حاضر این پل بیشتر جنبه گردشگری دارد. قرار گرفتن پل زمانخان بر روی آبهای زاینده رود و وجود مناظر طبیعی چشمگیر اطراف در کنار اقدامات عمرانی انجام شده، این منطقه را به یکی از قطب‌های گردشگری استان چهارمحال و بختیاری تبدیل کرده است. اطراف پل مملو از باغ‌های فراوان با درختان گوناگون میوه می‌باشد که مناظر زیبایی را بوجود می‌آورند. منطقه‌ای که پل زمانخان در آن قرار دارد دارای آب و هوای معتدل و بسیار پاکیزه است و در روزهای تعطیل پذیرای سیل گردشگران می‌باشد. بیشتر ماهیان این رودخانه ماهی قزل آلای وحشی (گوشت صورتی) می‌باشد و جریان آب رودخانه بسیار تند است.

پیشینه تاریخی[ویرایش]

این پل به دستور زمان‌خان رئیس طایفه نفر از خاندان ایل بیگی ایلات ترک زبان قشقایی استان فارس و از سرداران معروف شاهان صفوی که زمانی دامنه کوچ آن‌ها تا منطقه سامان می‌رسید و در روستای ایلبیگی سکنی می‌کنند. بر روی رودخانه زاینده‌رود احداث گردید. لازم است ذکر شود که عشایر ترک زبان جنوب را بیش تر به نام ایل بزرگ قشقایی می‌شناسند و «زمان خان نفر» جزئی از مردان این ایل بزرگ به شمار می‌رفت. طایفه نفر امروزه در شهرستان مرودشت واقع در استان فارس در محله نفر زندگی می‌کنند.

خاندان زمان خان نفر ایل بیگی[ویرایش]

در فارسنامه ناصری به صراحت ذکر شده است که سلسله خوانین طایفه نفر از تیره «زمان خان لو» قشقایی می‌باشند و در کتاب فارسنامه ناصری دربارهٔ نوادگان زمان خان نفر آمده است که «حاج حسین خان نفر در زمان دولت نادرشاهی و سلطنت کریم خان اعتباری تمام در مملکت فارس داشت، راتق و فاتق امور دیوانی بود و حکومت طایفه بهارلو و نفر در کف کفایتش به اقتدار می‌گذشت و بعد از وفات او خلف الصدقش محمد تقی خان نفر به جای پدر برقرار گردید و بعد از وفات او خلف الصدقش علی اکبر خان نفر شاعر «انجم» تخلص بعد از وفات پدر به حکومت بهارلو و نفر برقرار گردید»

مرمت و بازسازی[ویرایش]

پل زمان خان سه بار یکی در سال ۱۲۰۲ توسط کارگزاران حکومت صفوی، بار دوم توسط خوانین روستای ایلبیگی در سال ۱۳۲۹ هجری قمری و بار سوم در سال ۱۳۲۱ شمسی به وسیله حاج عبدالحسین قزوینی مالک قریه «چم عالی» به طور کامل تعمیر و مرمت شد. استحکام این پل با احداث دیوار سنگی در طرفین آن، دو چندان شد.

پل زمان خان - تابستان ۱۳۹۲
نمای سر پایین از روی پل به خروجی آب از پل تابستان ۱۳۹۲
نمای روبرویی از پل زمان خان تابستان ۱۳۹۲

منابع[ویرایش]

  • حمید امینی، ۱۳۸۱، راهنمای جهانگردی استان چهارمحال و بختیاری، ص ۴۲، سازمان ایرانگردی و جهانگردی.
  • فارسنامه ناصری: جلد دوم صفحه‌های ۱۵۸۳–۱۵۸۴–۱۵۸۵
  • هفته نامه عصرمرودشت شماره ۱۱۴ - فروردین ۱۳۹۱
  • چهارمحال و بختیاری، آخوندی سورکی، ۱۳۸۵