ایمره تکلی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
ایمره تُکُلی
Thököly Imre portré.jpg
شاهزاده‌نشین ترانسیلوانی
سلطنت۲۲ سپتامبر ۱۶۹۰–۲۵ اکتبر ۱۶۹۰ (مورد مناقشه با میکائیل آپافی)
پیشینمیکائیل آپافی
جانشینمیکائیل آپافی
شاهزاده‌نشین شمال مجارستان
سلطنت‎۱۶۸۲–۱۶۸۵
همسرایلونا زْرینی
فرزند(ها)ِارژِبِت تکلی
پدرایشتوان تکلی
مادرماریا دیولافی
زادروز۲۵ سپتامبر ۱۶۵۷
کِشمارک، پادشاهی هابسبورگ (اکنون اسلواکی)
مرگ۱۳ سپتامبر ۱۷۰۵ (سال ۴۷)
ازمیت، امپراتوری عثمانی (اکنون ترکیه)
خاک‌سپاریازمیت ۱۷۰۵
کِشمارک ۱۹۰۶
دین و مذهبلوتریان
امضاء

گراف ایمره تُکُلی کِشمارکی (به مجاری: Gróf késmárki Thököly Imre) زاده ۲۵ سپتامبر ۱۶۵۷ در کِشمارک – درگذشته ۱۳ سپتامبر ۱۷۰۵ در ازمیت اشراف‌زادهٔ مجار، سرفرماندهٔ کوروتس‌ها، پرنس مجارستان شمالی در ‎۱۶۸۲–۱۶۸۵ و پرنس[الف] ترانسیلوانی در ۱۶۹۰ بود. احساسات خصمانهٔ او نسبت به دودمان هابسبورگ از دوران جوانی، در درجهٔ اول به دلیل نقض آزادی دین پروتستان به وجود آمد. تکلی در سن ۲۳ سالگی، به عنوان رهبر کوروتس‌ها انتخاب شد و جنبش استقلال ترانسیلوانی او در ۱۶۸۲ با حمایت سلطان محمد چهارم، موفق شد امپراتور لئوپولد یکم، را وادار به آتش‌بس کند. در شکست ۱۶۸۵، پاشای نادْیْ‌واراد او را به دلیل مذاکره با لئوپولد به اسارت درآورد ولی پس از مدت کوتاهی آزاد کرد؛ در آن اوضاع ناثابت او و یارانش از کشور اخراج شدند. پس از چندین کوشش ناموفق دیگر در ۱۶۹۰ در نبرد زرنشت ‏(en) موفق شد عنوان پرنس ترانسیلوانی را به دست بیاورد. تکلی پس از پیمان کارلویتس تا آخر عمر در تبعید در امپراتوری عثمانی زندگی کرد و سرانجام در ۱۷۰۵ در ازمیت، آناتولی درگذشت.

پس‌زمینه[ویرایش]

خداحافظی تکلی از پدر (برتالان سکی، ۱۸۷۵)

ایمره تکلی در قلعهٔ کشمارک در شمال پادشاهی مجارستان (اسلواکی امروز) به دنیا آمد. او و سه خواهر (و دو برادر که در کودکی از دنیا رفتند) ثمرهٔ ازدواج گراف ایشتوان تکلی (‎۱۶۲۳–۱۶۷۰) از زمینداران و متمولین شمال مجارستان و ماریا دیولافی[ب] (‎۱۶۳۷–۱۶۵۹) نوهٔ پرنس ترانسیلوانی بود و با این حساب اراضی عظیم ترانسیلوانی نیز به دست خاندان تکلی می‌افتاد. پس از مرگ زودهنگام مادر در ۲۲ سالگی، پدرش به تنهایی تا آخر عمر فرزندان را بزرگ کرد. ایشتوان تکلی در توطئه ناموفق وشلنیی (۱۶۷۰) بر ضد هابسبورگ شرکت جسته بود و در آن مدت فرزندش ایمره مجبور شد به لهستان و از آنجا به ترانسیلوانی بگریزد. او در ۱۶۷۸ از تبعید به خانه بازگشت و رهبری شورشیان کوروتس را به عهده گرفت.[۱][۲]

تکلی در کسوت کوروتس[ویرایش]

از سال بازگشت تکلی به خانه تا دو سال پس از آن کوروتس‌ها بیشتر شمال مجارستان را مورد تاخت و تاز قرار دادند و لئوپولد با بازگرداندن قانون اساسی مجارستان بر فرونشاندن شورش‌ها و محدود کردن پروتستان تلاش نمود. در این بین تکلی با کمک ترکان عثمانی و فرانسوی‌ها مذاکراتی را آغاز کرد. خط مشی عثمانی در آن زمان زیر نظر قره مصطفی، وزیر اعظم امپراتوری عثمانی بود و نظری مشابه با سلیمان قانونی داشت، که در زمان زمامداری خود هرگز موفق به آن نشد، منبی بر اینکه هابسبورگ‌ها را از مجارستان بیرون رانده و تا وین پیش رود. در ۱۶۸۲ سلطان محمد چهارم، تکلی را با عنوان شاه شمال مجارستان به رسمیت شناخت.[۲]

توضیحات[ویرایش]

  1. (به مجاری: fejedelem) لقبی مستقل از امتیاز یا وابستگی سلطنتی است و به معنی رهبر حکومت در نظر گرفته می‌شود.
  2. Mária Gyulaffy

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • "Imre Thököly Hungarian Patriot". Encyclopaedia Britannica.
  • Mamatey, Victor S. (1971). Rise of the Habsburg Empire: 1526-1815. Holt, Renehart and Winston, Inc.
  • Benczédi, László (1983). A Thököly-felkelés és kora [قیام تُکُلی و عصر او] (به مجاری). Akadémiai Kiadó. ISBN 963053309X.
  • Baráthová, Nora (2004). Kežmarský hrad [قلعه کشمارک] (به اسلواکی). Múzeum v Kežmarku. ISBN 80-968977-3-X.

پیوند به بیرون[ویرایش]