احمد یکم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از سلطان احمد اول)
پرش به: ناوبری، جستجو
Osmanli-nisani.svg   
سلطان احمد خان اول
سلطان امپراتوری عثمانی
خادم الحرمین الشریفین
خلیفهٔ مسلمین
امیرالمؤمنین
پادشاه
نگاره‌ای از سلطان احمد یکم
Tughra of Ahmed I.JPG
سلطنت ۲۱ دسامبر ۱۶۰۳ - ۲۲ نوامبر ۱۶۱۷
نام کامل احمد یکم
زادهٔ ۱۸ آوریل ۱۵۹۰
زادگاه مانیسا
درگذشتهٔ ۲۲ نوامبر ۱۶۱۷ (۲۷ سال)
مکان مرگ کاخ توپقاپی، استانبول
مدفون در مسجد سلطان احمد، قسطنطنیه (امروزه استانبول)
سلف محمد سوم
خلف مصطفی یکم
همسر ماه پیکر کوسم سلطان
ماه فیروز خدیجه سلطان
کنیز فاطمه سلطان
شهرنازخاتون
خاندان سلطنتی خاندان عثمانی
خاندان دودمان عثمانی
پدر محمد سوم
والده سلطان خندان سلطان
فرزندان عثمان دوم
مراد چهارم
ابراهیم یکم

احمد یکم (به ترکی عثمانی: احمد اول به ترکی: I. Ahmed) (زادهٔ ۱۸ آوریل ۱۵۹۰، مانیسا – درگذشتهٔ ۲۲ نوامبر ۱۶۱۷، استانبول) فرزند محمد سوم، چهاردهمین سلطان و خلیفهٔ عثمانی از ۱۶۰۳ تا ۱۶۱۷م بود.

سلطان احمد پس از درگذشت پدرش محمد بن مراد، در ۱۲ رجب ۱۰۱۲ق/۲۲ دسامبر ۱۶۰۳م (سیزده سالگی) به حکومت رسید و تا مرگش در ۲۲ ذی‌القعده ۱۰۲۶ق/۲۲ نوامبر ۱۶۱۷ (۲۸ سالگی) سلطنت داشت.[۱]
سلطان احمد با وجود سن کم و کوتاهی مدت حکومت، از سلاطین بزرگ عثمانی شمرده می‌شود.[۱]سلطانی سازنده وصف می‌شود که بسیار به ساختن بناها و مسجدها همّت می‌گماشت که مشهورترین آن‌ها، مسجدی در استانبول است که به نام خودش شهرت یافته که از نمادهای هنر معماری اسلامی می‌باشد. همچنین به بازسازی بناهای زیارتگاه‌ها پرداخت، مانند بهکرد بنای کعبه، تجدید بنای زادگاه فاطمه زهرا.[۱] او همچنین مبالغ بسیاری به حجاز برای انفاق بر مستمندان می‌فرستاد. سلطان احمد حامی علم و علما نیز وصف شده است، او را «دوستدار اهل بیت» و «متمسک به سنت و تقوا» نیز نامیده‌اند. احمد یکم در امور سیاسی نیز، شدید رفتار بوده است. او همچنین به سوارکاری و پرتاب نیزه علاقه داشته است. به ادبیات نیز پرداخت و خود شاعری بود که به زبان‌های ترکی و عربی سرود.[۱] احمد اول با شاه عباس عهدنامه صلح بست و سلطه صفویان را بر آذربایجان و قفقاز به رسمیت شناخت. احمد اول همچنین نبرد با نیروهای هابسبورگ را پایان داد و در معاهده زیتواتوروک خراجگزاری اتریش به دولت عثمانی را لغو کرد. احمد اول از محمدآقا شاگرد معمار سنان خواست که مسجدی در مقابل مسجد ایاصوفیه در استانبول بنا کند؛ این مسجد امروزه به مسجد سلطان احمد معروف است. احمد اول در سال ۱۶۱۷ در اثر ابتلا به بیماری تیفوس در گذشت. سلطان احمد را نخستین سلطانی بعد از سلیمان قانونی بود که به امور دولت و مملکت رسیدگی می‌کرد.

نبرد با شاه عباس یکم[ویرایش]

نوشتار اصلی: نبرد ارومیه
نوشتار(های) وابسته: فتح تفلیس و نبرد گوگجه

خانواده[ویرایش]

همسران[ویرایش]

پسران[ویرایش]

نام مادر تاریخ تولد تاریخ مرگ توضیحات
عثمان دوم ماه‌فیروز خدیجه سلطان ۳ نوامبر ۱۶۰۴ ۲۰ مه ۱۶۲۲ عثمان در پی توطئه علیه ینی‌چریان بود که از این امر آگاهی یافتند، بر وی شوریدند و او را در زندان یدیکوله خفه کردند.
شاهزاده محمد کوسم سلطان ۸ مارس ۱۶۰۵ ۱۲ آوریل ۱۶۲۱ به دستور عثمان دوم اعدام شد.
شاهزاده حسین ماه‌فیروز سلطان ۱۶۰۶ ۱۶۲۱ اعدام شد
شاهزاده جهانگیر فاطمه خاتون ۱۶۰۹ ۱۶۰۹ بعد از تولد درگذشت
شاهزاده اورخان کوسم سلطان ۱۶۰۹ ۱۶۱۲ توسط بیماری درگذشت.
شاهزاده سلیم کوسم سلطان ۲۷ ژوئن ۱۶۱۱ ۲۷ ژوئیه ۱۶۱۱ توسط بیماری درگذشت.
مراد چهارم کوسم سلطان ۲۷ ژوئیه ۱۶۱۲ ۸ فوریه ۱۶۴۰ توسط بیماری درگذشت.
شاهزاده حسن فاطمه خاصگی سلطان ۱۶۱۲ ۱۶۱۵ توسط بیماری درگذشت.
شاهزاده بایزید ماه‌فیروز

سلطان

دسامبر ۱۶۱۳ ۲۷ ژوئیه ۱۶۳۵ به دستور مراد چهارم اعدام شد.
شاهزاده قاسم کوسم سلطان ۱۶۱۴ ۱۶۳۸ به دستور مراد چهارم اعدام شد.
شاهزاده سلیمان کوسم سلطان ۱۶۱۵ ۲۷ ژوئیه ۱۶۳۵ به دستور مراد چهارم اعدام شد.
ابراهیم یکم کوسم سلطان ۵ نوامبر ۱۶۱۵ ۱۸ اوت ۱۶۴۸ مخالفان بر ضد او شوریدند او را از سلطنت خلع کردند سپس پسرش، محمد چهارم را به جایش بر تخت نشاندند در آخر ابراهیم را کشتند تا سلطنت بازگردانده نشوند.

دختران[ویرایش]

نام مادر تاریخ تولد تاریخ مرگ توضیحات
عایشه سلطان کوسم سلطان ۱۶۰۵ ۱۶۵۷ او هفت بار ازدواج کرد.

۱۶۱۲ با ناصوح پاشا،

۱۶۲۱ با کارکس محمد پاشا ۱۶۲۷ با حافظ احمد پاشا، ۱۶۳۲ با مرتضی پاشا، ۱۶۳۷ با احمد پاشا، ۱۶۴۵ با وُینوک احمد پاشا و ۱۶۵۵ با اباظه ابشیر مصطفی پاشا ازدواج کرده است. او دو پسر داشت.

فاطمه سلطان کوسم سلطان ۱۶۰۶ ۱۶۷۰ او هفت بار ازدواج کرد.

۱۶۲۶ با کارا مصطفی پاشا، ۱۶۲۹ با حسن پاشا، ۱۶۳۲ با کانبور مصطفی پاشا، ۱۶۳۷ یوسف پاشا، ۱۶۴۴ مقصود پاشا، ۱۶۶۲ ملک احمد پاشا و ۱۶۶۵ مصطفی پاشا. او دو پسر داشت

خدیجه سلطان ماه فیروزه سلطان ۱۶۰۸ ۱۶۱۰
گوهرخان سلطان کوسم سلطان ۱۶۰۶ ۱۶۳۳ او سه بار ازدواج کرد

۱۶۱۹ با محمد پاشا، ۱۶۲۴ با رجب پاشا و سیاوش پاشا.

گوهرخان یک پسر و یک دختر داشت

خان‌زاده سلطان کوسم سلطان ۱۶۰۹ ۲۳ سپتامبر ۱۶۵۰ او دوبار ازدواج کرد ۱۶۲۲ با بایرام پاشا و در سال ۱۶۴۳ با نقاش مصطفی پاشا

او یک دختر داشت

اسماء سلطان شهرناز خاتون ۱۶۱۲ ۱۶۱۲
زهیده سلطان شهرناز خاتون ۱۶۱۳ ۱۶۲۰
بورناز عتیقه سلطان کوسم سلطان ۱۶۱۴ ۱۶۷۵ او سه بار ازدواج کرد ۱۶۲۶ با مصطفی پاشا ، ۱۶۴۷ با کنان پاشا و ۱۶۵۲ با یوسف پاشا.

او یک پسر و یک دختر داشت.

جِمره سلطان کوسم سلطان ۱۶۱۶ ۱۶۲۰
زینب سلطان شهرناز خاتون ۱۶۱۷ ۱۶۱۹
عابده سلطان ماه فیروزه سلطان ۱۶۱۷ ۱۶۷۵ ۱۶۴۲ با کوجوک موسی پاشا ازدواج کرده است.

در فرهنگ عامه[ویرایش]

مجموعه تلویزیونی ساخت سال ۲۰۱۵ ماه‌پیکر, به زندگی احمد یکم می‌پردازد.

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ فروخ، عمر. معالم الأدب العربی فی العصر الحدیث. ج. ۲. بیروت: دارالعلم للملایین، ۱۹۸۶. ۳۲۹–۳۳۰. 
  • شاو استانفورد. تاریخ امپراتوری عثمانی. ترجمهٔ محمود رمضان‌زاده. چاپ اول. مشهد: آستان قدس رضوی، ۱۳۷۰.