خط کوفی
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
خط کوفی نام خطی است زاده شهر کوفه که در آنجا شکل گرفت و وسعت یافت. این خط دارای نقطهگذاری و اعراب است، اما در بیشتر متونی که به این خط نوشته شدهاست تنها حرکتهای حروف نوشته شده و نقطهها نوشته نشدهاند. نخستین قرآنها با این خط نوشته میشد. با آمدن خط نسخ و دیگر دبیرههای نوآوری شده به دست ایرانیان خط کوفی کنار گذاشته شد و دیگر برای نوشتن آن همه گیری پیشین را نداشت.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] خط کوفی در قرآن
از آنجا که اعراب فاقد خط و سواد نوشتن بودند (بنا به روایات ۲۰ نفر در کل عربستان) با ظهور اسلام قرآن با خط کوفی نوشته شد و بعدها با سواد آموزی یاران و شاگردان محمد این خط وسعت یافت که تا پدید آمدن خط نسخ این خط تنها خط مسلمانان بود.
[ویرایش] انواع خط کوفی
با گسترش اسلام و کشورگشایی مسلمانان خط کوفی به عنوان خط بینالمللی اسلام به شرق و غرب راه یافت و با ورود به هر سرزمینی، این خط تحت تأثیر فرهنگ و تمدن، خط محلی یا آن شهر مشهور و معروف میشد. به این علت تنوع در شیوههای نگارش در بین تمام خطوط جهان بینظیر است.
جالب است که دانشمندی چون ابوجیان توحیدی در اوایل قرن یازدهم میلادی هنوز از ۱۲ شکل عمدهٔ خط کوفی یاد میکند که بسیاری از آنها نام خود را از مکانهایی که در آنجا بهکار رفته گرفتهاند.
[ویرایش] تقسیم خط کوفی به لحاظ شیوه نگارش
-
- کوفی مغربی
-
- قیر دانی (اندسی، قرطبحا، فاسی)
- تونسی
- جزائری
- سودانی
-
- کوفی مغربی
-
- کوفی شرقی
-
- اصیل عربی (شامل مکی، مدنی، کوفی، بصری، شامی، مصری و دیگرانواع آنها)
- ایرانی
- مختلط
-
- کوفی شرقی
[ویرایش] تقسیم خط کوفی شرقی به لحاظ تزئینات
-
- ساده (محدر)
-
- سادهٔ خالص
- سادهٔ ایرانی
- مشجر
- مذهر
- مورق
- مظفر
- معشق
-
- ساده (محدر)
-
- تزئینی
-
- بنائی (معقلی)
[ویرایش] منابع
- حبیبالله فضایلی، اطلس خط، انتشارات مشعل، اصفهان، ۱۳۵۰ شمسی
- وبگاه قرآن شناسی
- مروری بر پیشینهٔ خط کوفی
|
||||||||||||||
