خ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری, جستجو
الفبای فارسی
ا ب پ ت ث ج
چ ح خ د ذ ر
ز ژ س ش ص ض
ط ظ ع غ ف ق
ک گ ل م ن و
ه ی
حروف دیگر
ء آ اً هٔ ة
شكل حرف
جدا آغازی میانی پایانی
خ خ‍ ‍خ‍ ‍خ

خ حرف نهم در الفبای فارسی و حرف هفتم در الفبای عربی است.

[ویرایش] زبان‌شناسی

واج «خ» از دیدگاه آواشناسی، همخوانی است سایشی، ملازی، بی‌واک و سخت. اندام‌های تولیدکنندهٔ آن انتهایی‌ترین بخش عقب زبان و بخش پایانی نرم‌کام‌اند. برای تولید این واج، عقب زبان که روبه‌روی زبان کوچک قرار دارد بالا می‌رود و بدین ترتیب، گذرگاه تنگی برای گذر هوا پدید می‌آیدو جریان هوا با فشار از این گذرگاه می‌گذرد و سایش ایجاد می‌کند.[۱]

واج «خ» فارسی بازماندهٔ آواهای q و gh هندواروپایی و g آریایی باستان است.[۲]

جایگاه تولید «خ» در فارسی و عربی متفاوت است. در الفبای ترکی امروزی حرف h را برابر واج‌های «خ، ح و ه» به‌کار می‌برند.[۳]



[ویرایش] منابع

  1. دانشنامهٔ جهان اسلام، ح-خ. (۱۴). زیر نظر غلامعلی حداد عادل، تهران: ۱۳۸۹. ص۵۶۵.
  2. همان، ص۵۶۶.
  3. همان.
الفبای عربی
الألِف الباء التاء الثاء الجيم الحاء الخاء الدال الذال الراء الزاي السين الشين الصاد الضاد الطاء الظاء العين الغين الفاء القاف الكاف اللام الميم النُّون الهاء الواو الياء
سایر شکل‌های حروف جيم، حاء و خاء در عربی
ځ ڃ ڄ څ چ ڇ ڿ ݘ
ابزارهای شخصی

گویش‌ها
فضاهای نام
عملکردها
گشتن
چاپ/برون‌بری
جعبه‌ابزار
زبان‌های دیگر