مهستی (خواننده)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
مهستی
مهستی
مهستی
اطلاعات هنرمند
نام اصلی (خدیجه) افتخار دده بالا
نام مستعار مهستی
زادروز ۲۵ آبان ۱۳۲۵
تهران، ایران
اهل کشور ایرانی
درگذشت ۴ تیر ۱۳۸۶
سانتا روزا، آمریکا
سبک‌ها کلاسیک ایرانی، پاپ فارسی
کار(ها) خواننده
مدت کار از ۱۳۴۲ تا ۱۳۸۶

افتخار دده‌بالا با نام هنری مهستی (متولد ۲۵ آبان ۱۳۲۵[۱] - وفات ۴ تیر ۱۳۸۶[۲]) خواننده ایرانی موسیقی سنتی و پاپ و خواهر خوانندهٔ ایرانی هایده است. مادر او اهل گیلان و پدرش اهل تبریز بود.[نیازمند منبع] دده‌بالا درزبان ترکی به معنی پدر و فرزند می‌باشد. از او با نام‌هایی چون بانوی آواز گل‌ها و دل‌ها یاد می‌شود.[۲] وی کمی پیش از انقلاب از ایران خارج شد، ابتدا به بریتانیا و سپس برای همیشه به آمریکا رفت و تا زمان مرگ در آن کشور زندگی می‌کرد. بیشتر آثاری که او پس از انقلاب اجرا کرد در قالب ترانه‌های پاپ هستند.

زندگی[ویرایش]

مهستی در ۲۵ آبان ۱۳۲۵ در تهران زاده شد. از خوانندگان موسیقی سنتی و پاپ ایرانی است. پرویز یاحقی استعداد خوانندگی او را در نوجوانی کشف کرد. خواهر او هایده نیز یکی از بزرگ‌ترین خوانندگان موسیقی پاپ ایران است. مهستی به همراه هایده قبل از خوانندگی و موسیقی، هردو مداح مجالس مذهبی زنانه بودند که در یکی از این مجالس به طور اتفاقی پرویز یاحقی صدای این دو را می‌شنود وبسیار به صدایشان علاقه مند می‌شود و آندو را به خوانندگی و موسیقی تشویق می‌کند. هایده از مهستی بزرگ‌تر بود اما مهستی زودتر از خواهر خود پا در وادی هنر گذاشت. وی نام خود را از مهستی گنجوی شاعر ایرانی وام گرفته بود. همسر اول مهستی قبل از انقلاب پس از مدتی زندگی با او عاشق فیروزه خواننده معروف آن زمان شد و از مهستی جدا و با فیروزه ازدواج کرد. مهستی علاقه زیادی به همسرش داشت و با این اتفاق بسیار غمگین شد اما پس از مدتی با همسر دومش ازدواج کرد.

در سال ۲۰۰۵ میلادی، آکادمی جهانی هنر، ادبیات و رسانه از وی برای بیش از ۴۰ سال فعالیت در زمینه موسیقی سنتی و پاپ ایرانی تقدیر به عمل آورد.[۳]

او در روز دوشنبه چهارم تیرماه سال ۱۳۸۶ خورشیدی، در ساعات اولیه روز (۷:۵۲بامداد) و بر اثر سرطان روده بزرگ در کالیفرنیا درگذشت.[۳]

از او بیش از ۳۵ آلبوم برجای مانده است.[۴]

دوره خوانندگی[ویرایش]

تصویر مهستی بر جلد مجله «اطلاعات هفتگی» مرداد ۱۳۵۳

شروع کار مهستی در سن ۱۷ سالگی برنامه گلها برنامه شماره ۴۲۰[۵] و با خواندن ترانه‌ای به نام آن که دلم را برده خدایا ساختهٔ بیژن ترقی در سبک موسیقی کلاسیک ایرانی بوده است اما پس از طی زمان و همراه با گرایش عمومی برای موسیقی پاپ به خصوص در دوران پس از انقلاب اسلامی ایران آهنگ‌هایی نیز در این سبک اجرا نمود.[نیازمند منبع]

در ابتدا خانواده وی نسبت به آواز خوانی او اظهار بی‌میلی می‌کردند چراکه در آن دوران خوانندگی برای یک زن مناسب تلقی نمی‌گردید.[نیازمند منبع]

زندگی خصوصی[ویرایش]

روابط خانوادگی[ویرایش]

مهستی دو بار ازدواج کرد و سرانجام هر دو ازدواج طلاق بود. از ازدواج اول با کورس ناظمیان صاحب دختری به نام سحر است. ازدواج دوم او با بهرام سنندجی صاحب کارخانهٔ کفش بود.[نیازمند منبع] مهستی از تنها دختر خود دو نوه به نام‌های ناتاشا و ناتالی دارد.[۶]

دوران بیماری[ویرایش]

مهستی تا حدود چهار سال بیماری خود را از اطلاع عموم مردم پنهان نگاه داشته بود اما تحت شیمی درمانی خفیف قرار گرفته بود. پزشکان به او هشدار داده بودند که در صورت مداوا با دز بالاتر که مورد نیاز شرایط او می‌باشد، امکان ایجاد مشکل در صدایش وجود خواهد داشت. با این وجود در نوروز ۱۳۸۶ که قرار بود کنسرتی در دبی انجام دهد. به علت ظهور مجدد علایم بیماری، در بیمارستانی در آن شهر بستری شد و فوراً به لس آنجلس بازگشت و در برنامه تلویزیونی در مصاحبه با نادره سالار پور، به همراه دختر برادر خود و پزشک خانوادگی شرکت کرد و اعلام کرد که به بیماری سرطان مبتلا است و باید پرتو درمانی شود. به همین دلیل پس از انجام مداوا به همراه دخترش به شمال کالیفرنیا رفت.[۷]

مرگ[ویرایش]

مهستی پس از انتشار آلبوم موفق «از خدا خواسته» در حالی که مشغول تهیه آلبومی دیگر با همکاری شادمهر عقیلی بود، پس از چهار سال بیماری سرطان روده بزرگ در سنتا روزای کالیفرنیای شمالی در ساعت ۷:۵۲ صبح ۴ تیر ۱۳۸۶ خورشیدی درگذشت.[۱]

مراسم خاکسپاری[ویرایش]

پیکر وی پس از انتقال از شمال کالیفرنیا، در ساعت ۱۲:۳۰ روز جمعه ۸ تیر ۱۳۸۶ خورشیدی در گورستان وست وود مورچری در لس آنجلس با رعایت آداب اسلامی، در کنار مزار خواهرش هایده و مادرشان به خاک سپرده شد. هزاران نفر از جمله هنرمندان برجسته ایرانی مقیم خارج از کشور و جمشید دلشاد نخستین شهردار ایرانی در ایالت کالیفرنیا در مراسم خاکسپاری وی شرکت کردند.[۱]

آلبوم‌شناسی[ویرایش]

نوشتار اصلی: ترانه شناسی مهستی

با تعداد بسیاری از آهنگسازان ایرانی در سبک‌های گوناگون، از پرویز یاحقی و علی تجویدی و اسدالله ملک گرفته تا انوشیروان روحانی، صادق نوجوکی، محمد حیدری، منوچهر چشم‌آذر و مهرداد آسمانی و با ترانه‌سرایانی چون بیژن ترقی، تورج نگهبان، لیلا کسری (هدیه)، هما میرافشار، همایون هشیارنژاد، ژاکلین و اردلان سرفراز همکاری داشت. بیشتر کارهای او (در حدود ۶۰ اثر) از جهانبخش پازوکی است.

در اواخر عمر و در آلبوم آخر (از خدا خواسته)، با شادمهر عقیلی (آهنگساز و تنظیم‌کننده) و مریم حیدرزاده (ترانه‌سرا) همکاری کرد.

  • آشفته
  • اسیر
  • آوازک
  • از خدا خواسته
  • بزم (آواز دلدادگان)
  • بزم بهار
  • بیگانه
  • دلداده
  • قسم
  • گل گندم
  • گل امید
  • گل‌های رنگارنگ
  • حقیقت
  • همیشه عاشق
  • همیشه سبز
  • هوای یار
  • هوای عاشقی
  • لبخند
  • مستی
  • مهمان
  • موج
  • مسافر (۱۳۷۰)
  • نامه (۱۳۷۳)
  • اوج صدا
  • سراب عشق (۱۳۵۷)
  • سپیده‌دم (۱۳۶۰)
  • تقدیر (۱۳۷۶)
  • ترانه سال
  • تو بزن تا من برقصم (۱۳۵۶)
  • ضیافت (۱۳۷۰)
تصویر آخرین آلبوم مهستی، از خدا خواسته
  • از خدا خواسته (۱۳۸۴)
نام ترانه ترانه سرا آهنگساز تنظیم
از خدا خواسته مریم حیدرزاده شادمهر عقیلی شادمهر عقیلی
مریم حیدرزاده شادمهر عقیلی شادمهر عقیلی
مریم حیدرزاده شادمهر عقیلی شادمهر عقیلی
مریم حیدرزاده شادمهر عقیلی شادمهر عقیلی
مریم حیدرزاده شادمهر عقیلی شادمهر عقیلی
مریم حیدرزاده شادمهر عقیلی شادمهر عقیلی
مریم حیدرزاده شادمهر عقیلی شادمهر عقیلی

خاطره (۱۳۶۲) با هایده و حمیرا[ویرایش]

نام ترانه ترانه سرا آهنگساز تنظیم شروع ترانه یا بخش معروفتر آن
زمونه ایرج رزمجو صادق نوجوکی صادق نوجوکی با اینکه تموم نمی شه لجبازیات زمونه
راوی ایرج رزمجو صادق نوجوکی صادق نوجوکی آورده خبر راوی کو ساغر و کو ساقی
طعنه (مهستی) ایرج رزمجو صادق نوجوکی صادق نوجوکی این جور به من نگاه نگن آتیش به هستی ام نزن
مونس (مهستی) ایرج رزمجو صادق نوجوکی صادق نوجوکی اون که دنبال منه
دل دیوونه (حمیرا) ایرج رزمجو صادق نوجوکی صادق نوجوکی

شب عشق (۱۳۶۴) مشترک با ستار و هایده و ابی

نام ترانه ترانه سرا آهنگساز تنظیم شروع ترانه یا بخش معروفتر آن
شب عشق لیلا کسری (هدیه) صادق نوجوکی یه امشب شبه عشقه همین امشبو داریم
تاریخ عشق لیلا کسری (هدیه) صادق نوجوکی آه‌ای خدا کمک کن من بی صدا نمونم
قصه عشق (ابی) لیلا کسری (هدیه) صادق نوجوکی
فدات شم (مهستی) بیژن سمندر صادق نوجوکی
گل ناز (ستار) لیلا کسری (هدیه) صادق نوجوکی
بت‌شکن (ستار) لیلا کسری (هدیه) صادق نوجوکی

اوج صدا (آهنگهای انوشیروان روحانی) مشترک با هایده

نام ترانه ترانه سرا آهنگساز تنظیم
راز خلقت (مهستی)
قمار زندگی (مهستی)
دل کوچولو (مهستی)
یاد تو (مهستی)
جم جمک (مهستی)
مینای دل
فدات بگردم
حرف تازه
سراب
کتاب هستی
فریاد
راز خلقت (بی کلام)

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ مهستی هنرمند پرآوازه ایران درگذشت
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ رادیو زمانه
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ خبرگزاری بی‌بی‌سی مهستی در کالیفرنیا درگذشت
  4. خبرگزاری انتخاب
  5. [مصاحبه نادر رفیعی در میدنایت شو با مهستی ۱۹۸۷]
  6. [ویژه برنامهٔ رادیو صدای آمریکا برای بزرگداشت بانو مهستی ۲۷ ژوئن ۲۰۰۷]
  7. [۲۶مصاحبه تلویزیون امید ایران با کیوان پسر هایده و سحر دختر مهستی June ۲۰۰۷]