شنگرف

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شنگرف
تصویری از شنگرف
اطلاعات کلی
دلیل‌نام‌گذاری شنگرف نامی پارسی است. احتمالاً منشأ «سینابر» از هند است.
نام دیگر سینابر (Cinabre)
فرمول شیمیایی HgS
ترکیب شیمیایی Hg:۸۶٫۲۱٪ S:۱۳٫۷۹٪ با انکلوزیون‌های Sb,Te,Sb
رده بندی سولفور
اطلاعات کانی شناسی
شکل بلوری پهن و کوتاه - رومبوئدر - تراپزوئدر - ماکله
شکل ظاهری بلورهای کمیاب - آگرگاتهای دانه‌ای - توده‌ای - پسودومرف تقریباً کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، یوگسلاوی، چک اسلواکی، روسیه، آمریکا، چین و اسپانیا یافت می‌شود.
رنگ قرمز، قهوه‌ای قرمز
رنگ خاکه قرمز
سختی موس ۲
وزن مخصوص ۸٫۱
رخ کامل
جلا الماسی - مات
شکستگی نامنظم
شفافیت نیمه شفاف
پاراژنز رآلگار، پروستیت، کوپریت، روتیل، هماتیت، استیبین، پیریت، مارکاسیت، کالسدوئن، کوارتز
اطلاعات معدنی
منشأ تشکیل هیدروترمال - ثانوی
محل پیدایش اسپانیا
کاربرد کانسار مهم جیوه
شنگرف بر روی دولومیت

شنگرف یا سینابر (Cinabre یا Cinnabar) با فرمول شیمیایی HgS از مجموعه کانی‌هاست. در طبیعت به صورت بلور موجود است ولی به طور صنعتی نیز تولید می​شود. شنگرف در شعله بخار می‌شود و در اسید نیتریک و اسید سولفوریک نامحلول است. شنگرف جسمی دارای بلورهای شش گوش قرمز رنگ است. آن را با هدایت گاز هیدروژن سولفید (H2S) به محلول نمک‌های جیوه تهیه می‌کنند. کانیهای مشابه آن رآلگار، پروستیت، کوپریت، روتیل، هماتیت و غیره‌است.

شنگرف در ابتدا سیاه رنگ بوده ولی بعد از حرارت دادن به گونه پایدار قرمز، تغییر می‌یابد. که در لاتین ان را به نام Cinnabar (سینابر) می‌شناسند.

هم‌آیند کانی‌شناختی[ویرایش]

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن رآلگار، پروستیت، کوپریت، روتیل، هماتیت، استیبین، پیریت، مارکاسیت، کالسدوئن، کوارتز است.

کاربرد[ویرایش]

شنگرف کانسار مهم جیوه است.

از نظر ژیزمان بلورهای کمیاب - آگرگاتهای دانه‌ای - توده‌ای - پسودومرف تقریباً کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، یوگسلاوی، چک اسلواکی، روسیه، آمریکا، چین و اسپانیا یافت می‌شود.

برای تولید رنگ قرمز شنگرفی در نقاشی به کار می​رود. همچنین قدیم در نگارش نسخ خطی برای نوشتن به رنگ قرمز به کار می رفته است. برای نمونه می‌توان به قرآن سی پاره ۱۷۳۲ در کتابخانه شاهچراغ اشاره نمود.

منابع[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ شنگرف موجود است.