ریچارد داوکینز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو
ریچارد داوکینز
داوکینز در دانشگاه تکزاس در آستین، مارس ۲۰۰۸
متولد ۲۶ مارس ۱۹۴۱ (۶۷ سال)
نایروبی، کنیا
محل زندگی آکسفورد، انگلیس
ملیت بریتانیایی
رشته فعالیت زیست‌شناسی فرگشتی، رفتارشناسی
استاد راهنما نیکو تینبرگن
دلیل شهرت دفاع از بیخدایی و خردگرایی
نقد دین
فرگشت ژن-محور
طراح مفهوم مم
جوایز انجمن جانورشناسی مدال نقره (۱۹۸۹)
جایزه فارادی (۱۹۹۰)
جایزه کیستلر (۲۰۰۱)
دین بیخدا

ریچارد داوکینز (به انگلیسی: Richard Dawkins) زیست‌شناس بریتانیایی و استاد دانشگاه آکسفورد در تاریخ ۲۶ مارس ۱۹۴۱ زاده شد. او یک رفتارشناس، زیست‌شناس فرگشتی و نویسنده کتاب‌های علمی برای عموم است. وی مدرس فهم عمومی علم در دانشگاه آکسفورد می‌باشد. از جمله افتخارات او، عضویت در انجمن سلطنتی علوم، و انجمن سلطنتی ادبیات است. وی در تفسیر و آموزش عمومی دانش نقش برجسته‌ای در انگلستان دارد. و کتاب‌های مشهوری در زمینهٔ فرگشت نوشته است.

نخستین کتاب او با عنوان ژن خودخواه، که در سال ۱۹۷۶ منتشر شده بسیار تأثیرگذار بوده است. در این کتاب او نقش کلیدی ژن ها را در فرگشت [تکامل] تشریح می کند و برای نخستین بار واژهٔ مِم را مطرح‌ می‌نماید. از آن پس او چندین کتاب نگاشته که همگی عناوینی شاعرانه دارند: ساعت‌ساز نابینا، صعود به قلهٔ ناممکن، گسیختن رنگین‌کمان، داستان نیاکان و جدیدتر از همه پندار خدا؛ که هر کدام شرح و بحث جنبه‌هایی از مفهوم داروینی انتخاب طبیعی هستند. یکی از کتاب‌های او هم هست که عنوانی شاعرانه ندارد: فنوتیپ امتداد یافته؛ که به نظر خود داوکینز بدیع‌ترین اثر علمی اوست.[۱] در این کتاب که به عنوان اثری مطرح در زمینهٔ زیست‌شناسی فرگشتی به شمار می‎رود وی این نظریه را مطرح کرد که اثرات فنوتیپی [رخ‌مون] محدود به داخل بدن جانداران نیستند؛ بلکه می‌توانند به بیرون از بدن جاندار گسترش یابند و حتی در بدن دیگر جانداران تاثیر بگذارند.

داوکینز از مروجان بزرگ داروینیسم و یک بی‌خدای مشهور است.[۲] او همچنین یک آزاداندیش، اومانیست [انسانگرا] سکولار، شک‌گرا، خردگرای علمی[۳] و پشتبان جنبش روشن‌ها (Brights Movement) است.[۴] داوکینز در کتاب پندار خدا (۲۰۰۶) عنوان نمود که خالق ماوراطبیعه به احتمال قریب به یقین وجود ندارد و ایمان دینی یک پندار [توهم] غلط جا افتاده است.[۵] در نوامبر سال ۲۰۰۷ فروش این کتاب تنها در زبان انگلیسی به یک و نیم میلیون نسخه رسید. این کتاب به سی و دو زبان؛ از جمله فارسی؛ ترجمه شده‌است.[۶]

فهرست مندرجات

[ویرایش] زندگی‌نامه

ریچارد داوکینز در ۲۶ مارس ۱۹۴۱ در نایروبی کنیا زاده شد. پدرش یک سرباز بود که در جنگ جهانی دوم از کنیا به انگلیس بازگشت تا به نیروهای متفقین بپیوندد.[۷] آنها در سال ۱۹۴۹ زمانی که ریچارد هشت ساله بود به انگلستان بازگشتند. هر دو والدین او به علوم طبیعی علاقه‌مند بودند و پاسخ پرسش‌های داوکینز را به شکل علمی می‌داده‌اند.[۸]

داوکینز دوران کودکی خود را یک پرورش معمولی انگلیکان توصیف می‌کند. به گفتهٔ او وی در ۹ سالگی شروع به شک کردن در وجود خدا کرد. ولی برهان نظم او را قانع می‌کرد. البته دریافت این نکته که در جهان ادیان گوناگون وجود دارند و مسیحی بودن او کاملا شانسی بوده و اگر در جای دیگری به دنیا می‌آمد دین دیگری داشت رویش تاثیر گذاشت و فهمید که چون هزاران دین گوناگون وجود دارند همگی نمی‌توانند درست باشند. در ۱۶ سالگی با داروینیسم آشنا شد و دریافت که پیچیدگی‌های جانداران نیازی به خالق و طراح ندارد و ایمان دینیش را از دست داد.[۹] بعدها با تحصیل در رشته زیست‌شناسی و هر چه بهتر فهمیدن جوانب قضایا، کاملا به توضیح مادی و طبیعی حیات و غیرضروری بودن خالق فراطبیعی اذعان نمود.

او به دنبال علاقه‌ای که از کودکی به دنبالش بود؛ یعنی زیست‌شناسی رفت و در رشتهٔ جانورشناسی دانشگاه آکسفورد به تحصیل پرداخت. در آنجا نیکو تینبرگن رفتارشناس جانوری برندهٔ جایزه نوبل استاد راهنما و تز دکترایش بود. او پس از دریافت دکترا یک سال دیگر در آکسفورد ماند و زیر نظر تینبرگن به پژوهش‌های رفتارشناسی جانوران پرداخت.

او در اواخر دههٔ شصت به عنوان استادیار در دانشگاه برکلی کالیفرنیا کار می‌کرد. این دوران مصادف بود با بحبوحهٔ جنگ ویتنام که داوکینز همچون بسیاری از استادان و دانشجویان دانشگاه مخالف آن بودند و او به شدت درگیر فعالیت‌های ضد جنگ شد.[۱] سپس او در ۱۹۷۰ به عنوان استاد در دانشگاه آکسفورد مشغول به کار گردید. در دههٔ هفتاد او به توضیح دانش برای عمونم علاقه‌مندان روی آورد. نخستین کتابش را به نام «ژن خودخواه» در سال ۱۹۷۶ نوشت؛ که کتابی مشهور و تاثیرگذار گردید و موجی نو در زیست‌شناسی فرگشتی ایجاد کرد.[۱۰]

داوکینز سخنرانی‌های علمی قابل توجهی داشته است. از جمله سخنرانی مایکل فارادی، سخنرانی یادبود توماس هاکسلی و سخنرانی تینبرگن. او همچنین به عنوان نویسنده با مجلات سرشناس علمی و با دانشنامه انکارتا در زمینه دانشنامه فرگشت همکاری داشته است. او به عنوان دبیر ارشد با مجلهٔ فری اینکوایری همکاری دارد و جز هیات امنای مجلهٔ اسکپتیک [شک‌گرا] است.

او عضو گروه‌های خبرهٔ بسیاری از جمله آکادمی پادشاهی علوم و آکادمی پادشاهی ادبیات بریتانیا است. او همچنین رییس بخش علوم زیستی انجمن پیشبرد دانش بریتانیا می‌باشد. در سال ۲۰۰۴ کالج بالیول دانشگاه آکسفورد جایزه داوکینز را برای اهدا به پژوهش‌های برجسته در زمینهٔ بوم‌شناسی و رفتارشناسی جانوران در خطر انقراض تاسیس نمود.[۱۱]

داوکینز در سال ۱۹۹۵ به دریافت صندلی فهم عمومی چالرز سیمونی آکسفورد نائل شد؛ که در سپتامبر ۲۰۰۸ به خاطر رسیدن به سن بازنشستگی اجباری دانشگاه باید از آن بازنشست شود.[۱۲][پیوند مرده]

او همچنین از ۱۹۷۰ عضو هیات مدیرهٔ نیوکالج آکسفورد بوده‌است.[۱۳]

[ویرایش] فعالیت ها

[ویرایش] آثار

[ویرایش] کتاب‌ها

به عنوان نویسنده تکی:

به عنوان ویراستار تکی:

[ویرایش] فیلم های مستند

[ویرایش] پیوند به بیرون

ویکی‌گفتآورد
مجموعه‌ای از نقل‌قول‌های مربوط به
در ویکی‌گفتاورد موجود است.
ویکی‌انبار
در ویکی‌انبار منابعی در رابطه با
موجود است.

[ویرایش] منابع

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ مصاحبه ای با ریچارد داوکینز
  2. Positive Atheism's Big List of Richard Dawkins Quotations
  3. Why I am a Secular Humanist
  4. http://en.wikipedia.org/wiki/Christopher_Hitchens
  5. Dawkins, Richard (2006). The God Delusion. Transworld Publishers, 5. ISBN 0-5930-5548-9. 
  6. ریچارد داوکینز
  7. Biography of Richard Dawkins
  8. BBC NEWS | In Depth | Newsmakers | Richard Dawkins: The foibles of faith
  9. Simon Hattenstone meets Richard Dawkins | World news | The Guardian
  10. 3.07: Revolutionary Evolutionist
  11. Balliol College - The Dawkins Prize for Animal Conservation and Welfare
  12. [۱]
  13. The first Simonyi Professor: Richard Dawkins