رود کر (ایران)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از کر (رود))
پرش به ناوبری پرش به جستجو
رود کر
Paddies around Kor River, Kamfirouz شالیزارهای اطراف رود کر، کامفیروز - panoramio.jpg
رود کر در کامفیروز
مکان
کشورایران
ویژگی‌های ظاهری
سرآب 
 ⁃ مکانکوه‌های سید محمد و پالانگری اقلید
دهانه 
 ⁃ مکان
دریاچه بختگان
طول۲۸۰ کیلومتر (۱۷۰ مایل)
اندازهٔ حوزه۹٬۶۵۰ کیلومتر مربع (۳٬۷۳۰ مایل مربع)
ویژگی‌های حوضه
توالیاستان فارس
پل خان در جنوب شهر مرودشت که بر روی رود کر بنا شده‌است

رود کُر بزرگترین رودخانه استان فارس است و یکی از منابع اصلی تأمین آب کشاورزی، صنعتی و آشامیدنی شهرهای شیراز و مرودشت است. زاگرس را در فرهنگ پارسی کُر( به معنای پسر)نوشته‌اند چرا که طبق اسطوره‌شناسی سومری، به کوه‌های زاگرس واقع در شرق سومر، «کور» (کر) می‌گفتند و نام رود کر از اینجا ریشه گرفته‌است.

این رود از کوه‌های سید محمد و پالانگری شهرستان اقلید سرچشمه گرفته و پس از پیوستن آب تعدادی از چشمه‌های این شهرستان به آن، با نام رودخانه دژکرد از ناحیه تنگ براق، به شهرستان مرودشت وارد می‌شود. رودخانه کر پس از عبور از سد درودزن، وارد دشت رامجرد می‌شود. در ادامه این رودخانه با گذر از جنوب شهر مرودشت وارد شهرستان زرقان شده و در نهایت در شهرستان خرامه، به دریاچه بختگان می‌ریزد. طول رودخانه کر تا دریاچه بختگان ۲۸۰ کیلومتر است.[۱]

ریشه‌شناسی[ویرایش]

چند پنداره در این باره وجود دارد:

  • کُر یا کور نام باستانی رشته کوه زاگرس است. بر طبق اسطوره‌شناسی سومری کور (کُر) اساساً نام یک کوه یا کوه‌هایی بوده، و معمولاً به کوه‌های زاگرس واقع در شرق سومر اطلاق می‌شده‌است.[۲]
  • کور همچنین نام دیگر امپراطوری اکد است که از سه هزار سال پیش و قبل از آن در منطقهٔ میان‌رودان گسترده شده بود.[۳]

مسیر[ویرایش]

سرچشمهٔ این رود از چهار شاخهٔ اوجان و رودخانه سپید و شور و مارگون تشکیل شده‌است. رود اوجان که از دشت سده و ابتدای آن از گور بهرام آسپاس و چشمهٔ حاجی‌آباد و قدمگاه سده شروع شده و در نزدیکی تنگبراق که هم‌اکنون سد ملاصدرا در مسیرش قرار دارد به رودخانه سپیدی ک از چشمه سارهای خسرو شیرین جاری می‌شود می‌پیوندد و پس از گذشتن از تنگبراق به رود شوری که از دامنه‌های دنا سرچشمه می‌گیرد و از کنار دژکرد می‌گذرد اضافه شده و کمی جلوتر شاخهٔ مارگون ک سالیان است در اثر خشکسالی کم فروغ شده به آن اضافه شده و در اینجا به رود کر تبدیل می‌شود و پس از گذشتن از دشت کامفیروز و در آخر اضافه شدن رودخانه‌ای که از سیوند سرازیر شده به تالاب بختگان می‌ریزد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

نقشهٔ جغرافیای ایران

  1. «رودخانه کر». سیری در ایران.
  2. Sumerian Mythology By Samuel Noah Kramer, p.110
  3. Mish, Frederick C. , Editor in Chief. “Akkad” Webster’s Ninth New Collegiate Dictionary. ninth ed. Springfield, MA: Merriam-Webster 1985. ISBN 0-87779-508-8).