نظریه مراحل رشد اخلاقی لارنس کلبرگ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

نظریه مراحل رشد اخلاقی لارنس کلبرگ بیان می‌دارد که استدلال اخلاقی به عنوان پایه‌ای از عملکرد اخلاقی دارای شش مرحله قابل تشخیص از رشد است.

مراحل استدلال اخلاقی

کلبرگ معتقد بود قضاوت اخلاقی با پیشرفت سن و طبق این مراحل رشد می‌کند:

سطح یک: اصول اخلاقی پیش‌قراردادی (تا ده سالگی) مرحله‌ی یک: گرایش به تنبیه (رعایت اصول برای اجتناب از تنبیه) مرحله دو: گرایش به پاداش (برای اخذ پاداش و جبران محبت متقابل اطاعت می‌کند)

سطح دو: اصول اخلاقی قراردادی (تا سیزده سالگی) مرحله سوم: گرایش به پسرخوب/دختر خوب بودن (اجتناب از پذیرفته نشدن) مرحله سوم: قدرت‌مداری ( جهت اجتناب از سانسور صاحبان قدرت و احساس گناه جهت عدم انجام تکالیف)

سطح سه: اصول اخلاقی پس‌قراردادی مرحله پنجم: گرایش به پیمان اجتماعی( اعمال به موجب اصل رفاه همگانی هدایت می‌شوند، رعایت بر اساس حفظ احترام همتایان و احترام به نفس) مرحله ششم: گرایش به اصول اخلاقی (هدایت اعمال بر اساس اصول اخلاقی خود انتخاب کرده، و مراعات به دلیل اجتناب از محکوم کردن خود)

مثال[ویرایش]

معمایی که لارنس کلبرگ در ابتدای تحقیق خود به کار برد، به صورت زیر است:

خانمی به دلیل نوع خاصی از سرطان نزدیک به مرگ بود. نوع خاصی از دارو وجود داشت که پزشکان فکر می‌کردند ممکن است منجر به نجات وی شود. این دارو نوع خاصی از رادیوم بود که داروسازی در همان شهر آن را کشف کرده بود. هزینه ساخت دارو گران بود ولی داروساز ده برابر هزینه‌ای را که برای تولید آن انجام داده بود را مطالبه می‌کرد. وی ۲۰۰ دلار برای رادیوم خرج کرده بود ولی برای یک دوز مختصر از دارو ۲۰۰۰ دلار مطالبه می‌کرد. همسر خانم مبتلا به بیماری -آقای هینز- به هر کس که می‌شناخت برای تهیه پول مراجعه کرد ولی تنها موفق به تهیه ۱۰۰۰ دلار شد که نصف مبلغ مورد نیاز بود. او به داروساز گفت که همسرش در حال مرگ است و از او درخواست کرد که یا دارو را به او ارزانتر بفروشد یا به وی اجازه دهد که بقیه پول را بعداً بدهد. اما داروساز به او گفت: "نه، من دارو را کشف کرده‌ام و می‌خواهم از آن پول کسب کنم." در نتیجه هینز ناامید شد و با زور وارد مغازه داروساز شد تا دارو را برای همسرش به سرقت ببرد. آیا هینز باید با زور وارد آزمایشگاه می‌شد تا دارو را برای همسرش سرقت کند؟ اگر بله چرا و اگر نه چرا؟

منابع[ویرایش]

  • مدخل انگلیسی: [۱]