قانون مقابله با اقدامات بی‌ثبات‌کننده ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

قانون مقابله با اقدامات بی‌ثبات‌کننده ایران (S.722 - Countering Iran's Destabilizing Activities Act of 2017)، مصوب ۱۵ ژوئن ۲۰۱۷ سنای آمریکا، واضع دور جدید تحریم‌های اقتصادی علیه جمهوری اسلامی بنا به اتهام حمایت از تروریسم، نقض حقوق بشر و برنامه توسعه موشک‌های بالستیک است.[۱][۲]

پیشینه[ویرایش]

آمریکا در سال ۱۹۷۹ طبق فرمان اجرایی برقراری وضعیت اضطراری ملی در مورد ایران، تحریمات اقتصادی وسیعی را در واکنش به تصرف سفارت آمریکا در تهران علیه ایران وضع نمود.[۳] در سال ۱۹۹۵، به موجب قانون تحریم ایران (قانون داماتو)، بیل کلینتون رئیس جمهور وقت آمریکا اقدام به وضع تحریم‌هایی نمود که به موجب آن شرکت‌های نفتی آمریکایی از سرمایه‌گذاری در طرح‌های نفت و گاز ایران منع شده بودند. همچنین روابط بازرگانی با ایران نیز یک‌جانبه قطع گردید.[۴]

در تاریخ ۲۷ دی ماه سال ۱۳۹۴ هجری شمسی، باراک اوباما، رئیس جمهور وقت آمریکا، با صدور فرمان‌های اجرایی ۱۳۵۷۴، ۱۳۵۹۰، ۱۳۶۲۲ و ۱۳۶۴۵ در رابطه با تحریم‌های هسته‌ای ایران، تحریم‌های هسته‌ای را لغو کرد.[۵] کنگره آمریکا در نوامبر ۲۰۱۶ به صورت اجماع آرا با ۴۱۹ رأی موافق و یک رأی مخالف در مجلس نمایندگان آمریکا و ۹۹ رأی موافق از ۹۹ فرد حاضر در سنای آمریکا، قانون تحریم ایران را تمدید کرد. برخی از مقامات رسمی ایران بر این باور بودند که تمدید این قانون نقض برجام است. استدلال ایشان این بود که در پیوست ۲ برنامه جامع اقدام مشترک به صراحت توقف، لغو و یا عدم تصویب تحریم‌های مندرج در این قانون طی حداکثر ۸ سال پس از اجرای برجام درخواست شده بوده است؛ و از این رو عملاً تمدید این قانون به منزله نقض برجام از سوی آمریکا است. اما، مقامات آمریکا آن را به منزله نقض برجام نمی‌دانستند.[۶][۷] آمریکایی‌ها بر این باور بودند که تمدید این قانون، تصویب تحریم‌های جدید نیست و از این رو نقض برجام به شمار نمی‌رود. با این حال اوباما، رئیس‌جمهور وقت ایالات متحده از امضای آن سرباز زد و این قانون صرفاً پس از گذشت مدت زمان لازم، ابلاغ شد.

پس از پیروزی دونالد ترامپ، وزارت خزانه داری آمریکا فوریه ۲۰۱۷ تحریمهای جدیدی علیه ۱۳ فرد و ۱۲ نهاد مرتبط با ایران اعلام کرد.[۸]

تاریخچه[ویرایش]

در ۲۳ مارس ۲۰۱۷، لایحه‌ای با پشتیبانی دو حزب جمهوریخواه و دموکرات در سنای ایالات متحده ارائه شد. حامی اصلی این لایحه، سناتور باب کورکر، رئیس کمیسیون روابط خارجی از حزب جمهوریخواه بود و سناتورهای حزب دموکرات شامل رابرت منندز، بن کاردین، باب کیسی و کریس کونز و سناتورهای حزب جمهوریخواه شامل مارکو روبیو و تام کاتن آن را پشتیبانی می‌کردند. درحالی که این لایحه حلقه تحریم‌های آمریکا را علیه ایران تشدید می‌کرد، سناتورهای پشتیبان آن مدعی شده‌اند که مواردی را که ناقض برجام باشد در آن نگنجانده‌اند.[۹]

در ۶ ژوئن ۲۰۱۷، سناتورهای ارشد دو حزب یک لایحه تحریمی علیه روسیه را نیز در کنار لایحه تحریم ایران طرح کردند، تا همزمان به تصویب برسد. البته، این لایحه فقط قانونمندسازی تحریم‌های فعلی علیه روسیه به منظور ممانعت از تعلل دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، در اجرای آن بوده است.[۱۰]

نخست، بنا بود این لایحه در ۷ ژوئن به رأی گذاشته شود. اما به علت تقارن با حملات تروریستی به تهران به درخواست برخی سناتورها، بخصوص برنی سندرز و داین فاینستاین به تعویق افتاد.[۱۱] در ۱۵ ژوئن ۲۰۱۷، لایحه تحریم ایران و روسیه با ۹۸ رای موافق در برابر دو رای مخالف به تصویب رسید. تنها سناتورهایی که به آن رأی مخالف دادند، برنی سندرز و رند پاول بودند.[۱۲]

محورهای طرح[ویرایش]

محورهای این طرح عبارتند از:[۱۳]

  • تحریم‌های موشک بالستیک: افراد مرتبط با برنامه موشک بالستیک ایران و کسانی را که با آنها معامله دارند هدف قرار می‌دهد.
  • تحریم‌های جدید تروریسم: برای اولین بار، تحریم‌هایی علیه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به اتهام حمایت از تروریسم اعمال می‌شود.
  • اجرای تحریم تسلیحاتی: کلیه افرادی که در فروش، تأمین قطعه، تعمیر و انتقال تانک، خودروی زرهی، تسلیحات با کالیبر بالا، هواپیماهای جنگی، بالگردهای تهاجمی، کشتی، موشک و سامانه‌های موشکی به ایران، نقش‌آفرین باشند، توسط رئیس‌جمهور ایالات متحده مورد تحریم قرار می‌گیرند و دارایی آنها توقیف می‌شود.

آثار و ابعاد[ویرایش]

بنا به تحلیل روزنامه وطن امروز، این تحریم‌ها را می‌توان بزرگ‌ترین بسته تحریم اقتصادی که تاکنون علیه یک کشور طراحی شده دانست. گستره این تحریم‌ها چنان است که بعد از اجرایی شدن هیچ فعالیت اقتصادی دولتی در ایران را در امان نخواهد گذاشت. اگرچه برخی این تحریم را سندی بر نقض برجام می‌دانند اما واقعیت آن است که تحریم‌های جدید آمریکا علیه ایران موسوم به تحریم‌های S722 «بسیار بسیار گسترده‌تر و خطرناک‌تر» از تحریم‌های مورد بحث در توافق هسته‌ای ایران و ۱+۵ است. آمریکایی‌ها در تحریم‌های جدید دنبال قفل کردن همه فعالیت‌های اقتصادی ایران هستند به گونه‌ای که بازگشت تحریم‌های برداشته شده در توافق هسته‌ای تنها یکی از تبعات تحریم جدید آمریکا علیه ایران است. به اعتقاد نویسنده وطن امروز این تحریم‌ها در صورت اجرا بزرگ‌ترین و گسترده‌ترین تحریمی است که آمریکایی‌ها تاکنون علیه ایران اعمال کرده‌اند.[۱۴]

پانویس[ویرایش]

  1. Congress Research Service. “Countering Iran's Destabilizing Activities Act of 2017”. کنگره امریکا [قانون 2017 مقابله با اقدامات بی‌ثبات‌کننده ایران]. 16 ژوئن 2017. 
  2. “Senate votes to impose new sanctions on Russia and Iran”. politico [سنا برای اعمال تحریم‌های جدید درمورد روسیه و ایران رای داد]. 16 ژوئن 2017. 
  3. Regulating Covert Action, William Michael Reisman, James E. Baker. 1992. Yale University Press. ISBN 0-300-05059-3 pp.62
  4. CHRONOLOGY-U.S. -Iranian relations Reuters
  5. Justyna Pawlak. “Insight: How European courts are dismantling sanctions on Iran”. REUTERS, 15 July 2013. Retrieved 15 July 2013. 
  6. بررسی حقوقی نقض یکجانبه برجام توسط آمریکا
  7. Extension of Iran Sanctions Act passes U.S. Congress
  8. http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13951115000987
  9. “Iran sanctions bill unveiled by bipartisan Senate group”. politico [لایحه تحریم‌های ایران توسط گروه دو حزبی در سنا رونمایی شد]. 23 مارس 2017. 
  10. “Russia sanctions talks leave Iran bill hanging in the balance”. politico. 6 ژوئن 2017. 
  11. “Sanders, Feinstein call for delay in Iran sanctions vote after Tehran attack”. politico. 7 ژوئن 2017. 
  12. “Senate votes to impose new sanctions on Russia and Iran”. politico [سنا برای اعمال تحریم‌های جدید درمورد روسیه و ایران رای داد]. 16 ژوئن 2017. 
  13. سنای آمریکا طرح تحریم جدید ایران را تصویب کرد
  14. «سیاهچاله». روزنامه وطن امروز. بازبینی‌شده در 2017-06-18. 

مقالات مرتبط[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]