چهارلنگ

تعریف چهار لنگ

ایل بختیاری به دو شاخه بزرگ هفت لنگ و چهار لنگ تقسیم می‌شود.
هر چند که این دو شاخه ایل بختیاری از نظر فرهنگی تفاوت چندان زیادی ندارند، اما جدایی محل سکونت و مسیر کوچ، باعث ایجاد تفاوت نه چندان زیادی در گویش و لهجه این دو شده‌است.
هفت لنگ‌ها، بیشتر در چهار محال بختیاری و شمال خوزستان زندگی می‌کنند، که جمعیت آنها، نسبت به چهار لنگ‌ها که در لرستان، شمال خوزستان وجنوب غرب اصفهان هستند، بیشتر است.

محل سکونت

چهارلنگ‌ها ییلاق را درجنوب غرب اصفهان، ( شهرستانهای فریدن، فریدونشهر و چادگان ) و یا نواحی شرقی لرستان( الیگودرز ) سپری می‌کنند.
با شروع دوره سرما، در این مناطق، به شمال خوزستان، برای سپری کردن زمستان کوچ می‌کنند. البته امروزه، بیشتر عشایر بختیاری، در مناطق بختیاری نشین ساکن شده‌اند.
برخی از بختیاری‌های چهارلنگ، نیز در اطراف کوه کینو زندگی می‌کنند.

طایفه های چهارلنگ بختیاری

چهار لنگ ها، به پـنـج شـاخـه بزرگ تقسیم می‌شوند. که عبارتنـد از :

• محمود صالح (ممصـالح)

• کیان ارثی (کنـرسی)

• زلقی (زلکی)

• ممیوند (ممـی‌وند)

• موگویی (موگهـی)

محمودصالح

محمودصالح، به هشت تیره تقسیم می‌شود :

• ۱.اورش

• ۲.هارونی

• ۳- کاقلی

• ۴- عادکار

• ۵- ال داود

• ۶- قلی

• ۷- آردپنایی

• ۸- ممزایی

کیان ارثی

کیان ارثی، به ۲۵ تیره تقسیم می‌شود :

• ۱- محمد جعفری

• ۲- پاپا جعفری

• ۳- عالی جعفری

• ۴- غریب وند

• ۵- هر کل

• ۶- گشتیل

• ۷- سندلی

• ۸- ایش گشاس

• ۹- گریجه

• ۱۰- سیلان

• ۱۱- جانکی گرمسیر

• ۱۲- پوستین بکول

• ۱۳- اسفرین

• ۱۴- بوربورون

• ۱۵- ورمحمید

• ۱۶- استکی

• ۱۷- عاشوروند

• ۱۸- عالی وند

• ۱۹- برون

• ۲۰- تمبی

• ۲۱- شیخ

• ۲۲- سهونی

• ۲۳- زنگنه

• ۲۴- گل گیری

• ۲۵- ممبینی

موگویی

موگویی، به نه تیره تقسیم می‌شود :

• ۱-مهدور

• ۲-شیخ سعید

• ۳- شیرازی

• ۴- حسومی

• ۵- دیویسی

• ۶- شیاس

• ۷- کیماس

• 8- خواجه موگویی

• 9-هلیل

زلقی

زلقی، به چهار تیره تقسیم می‌شود :

• ۱. دوغ زنی

• ۲. جاوند

• ۳. میمون جایی

• ۴. سادات احمدی

ممی وند

ممیوند، به شـش تیره تقسیم می‌شود :

• ۱. بساک

بساک، به ۱۱ شعبه تقسیم می‌شود :

• ۱- بری
• ۲- گرگیوند
• ۳- جلیل وند
• ۴- خانه قاید
• ۵- ملک محمودی
• ۶- آدینه وند
• ۷- شهر وسوند
• ۸- خانه صلاتین
• ۹- میزه وند
• ۱۰ – اتابک
• ۱۱- صوفی

• ۲. پولادوند

پولادوند، به ۵ شعبه تقسیم می‌شود :

• ۱- هیودی
• ۲- سالاروند
• ۳- خانه جمالی
• ۴- خانه قاید
• ۵- گراوند

• ۳. عبدالوند

عبدالوند، به ۹ شعبه تقسیم می‌شود :

• ۱-قیطاسی
• ۲- بیران وند
• ۳- درویش
• ۴- زرین چقایی
• ۵- تونی
• ۶- ماهرودی
• ۷- ده قاضی
• ۸- چکان
• ۹-گوشاردی

• ۴. تات خیری

تات خیری، به ۹ شعبه تقسیم می‌شود :

• ۱- حسین
• ۲- گگمهدی
• ۳- اکبر
• ۴- نصرالله
• ۵- خیرالله
• ۶- شکرالله
• ۷- شیرآلی
• ۸- تاسمالی
• ۹- گرپی

• ۵. حاجیوند

حاجیوند، به پنج شعبه تقسیم می‌شود :

• ۱- غالبی
• ۲- زیدقاید
• ۳- هیل هیل
• ۴- الیاسی
• ۵- گرپی: لازم بذکر است بنا به گفته ریش سفیدان گرپی و حاجیوند، حدود ۱۵۰ سال پیشچند نفر از طایفه گرپی به علت اختلاف با اقوامشان به طایفه آسترکی هفت لنگ پناه می برند و در همان جا ماندگار می شوند و تیره ای از خود به جای می گذارند که به کَوِِشِه مشهورندو به دو گروه اسد و عبدالله تقسیم می شوند.طبق اطلاعات بزرگان هنوز به گرپی معروفند و علاوه بر عشایر در شهرهای یزدانشهر، دزفول و الیگودرز سکونت گزیده اند.

• ۶. ایسوند

ایسوند، به هفت شعبه تقسیم می‌شود :

• ۱- خانه قاید
• ۲- گیرویی
• ۳- ورکی
• ۴- زیبایی
• ۵- اواوی
• ۶- گورویی
• ۷- جعفر وند

منابع

• عبدالعلی خسروی، تاریخ و فرهنگ بختیاری

• موسی حاجت پور، جامعه‌شناسی عشایر بختیاری

• دکتر منصورامانی، تاریخ ایذه وقوم بختیاری

• مهرزادقنبری سردارکبری خراداذر، سرگذشت ایل چهارلنگ