بریکس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

بریکس (به انگلیسی: BRICS) نام گروهی به رهبری قدرت‌های اقتصادی نوظهور است که از به هم پیوستن حروف اول نام انگلیسی کشورهای عضو برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی تشکیل شده‌است.[۱] در ابتدا نام این گروه بریک نام داشت اما پس از پیوستن آفریقای جنوبی، به بریکس تغییر نام یافت.[۲] هرچند اعضای گروه بریکس همگی به غیر از روسیه در ردهٔ کشورهای در حال توسعه یا اقتصادهای در حال ظهور هستند اما عموماً به واسطهٔ اقتصادهایی با رشد پرشتاب و فراگیر و نفوذ تأثیرگذار بر امور جهانی و منطقه‌ای از دیگر کشورها متمایز می‌شوند. بریکس نمایانگر نیمی از جمعیت جهان است و ۲۸٪ قدرت اقتصادی دنیا را در اختیار دارد.[۳] در سال ۲۰۱۲ ترکیب‌بندی اسمی تولید ناخالص داخلی این گروه، ۱۳٫۶ تریلیون دلار آمریکا است. هو جینتائو، رئیس‌جمهور چین معتقد است که گروه کشورهای عضو بریکس، حامی و ارتقادهندهٔ وضعیت کشورهای در حال رشد و نیرویی برای حفظ صلح جهان هستند.[۴]

تاریخچه[ویرایش]

ایدهٔ شکل‌گیری گروهی به نام بریک، در سال ۲۰۰۱ توسط مؤسسه سرمایه‌گذاری گلدمن ساکس، به منظور پیش‌بینی وضعیت اقتصادی جهان و قدرت‌های برتر آن در نیم قرن آینده مطرح گردید. جیم اونیل اولین بار نام مخفف این گروه را در سر تیتر یک روزنامهٔ اقتصادی به کار برد.[۵][۶] در ۶۱اُمین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد وزرای امور خارجهٔ کشورهای برزیل، روسیه، هند و چین گفتگوهای مقدماتی را آغاز کردند. بعد از این اجلاس، رهبران ارشد بریک، در ۴ نشت دیپلماتیک دیگر (یکاترینبورگ، سائوپائولو، ژاپن و لندن) به منظور محکم ساختن پایه‌های شکل‌گیری این گروه شرکت کردند.[۷]

اولین اجلاسیه[ویرایش]

اولین اجلاسیهٔ گروه بریکس در ۱۶ ژوئن ۲۰۰۹ در یکاترینبورگ روسیه با حضور لوئیس ایناسیو لولا داسیلوا، دمیتری مدودف، منموهن سینگ و هو جینتائو به عنوان نمایندگان کشورهای برزیل، روسیه، هند و چین برگزار گردید.[۸] در این اجلاسیه کشورهای عضو بریکس بر موضوعاتی نظیر روش‌های بهبود وضعیت اقتصادی و اصلاح نظام مالی جهان متمرکز گردیدند. همچنین این کشورها در خصوص برقراری روابط پولی و تجاری نزدیک با یکدیگر و ایفای نقش موثر و بیشتر در امور اقتصادی جهان به بحث و تبادل نظر پرداختند.

به دنبال نشت یکاترینبورگ، رهبران کشورهای بریکس هشدار دادند که باید در نظام مالی جهان اصلاحاتی صورت بگیرد تا بتواند به یک نظام کارا، مطمئن و باثبات تبدیل شود. هر چند این کشورها منتقد سلطهٔ دلار آمریکایی در نظام رایج ارزی نیستند (موردی که سابقاً روسیه نسبت به آن انتقاد کرده بود) اما در این نشست نگرانی خود را نسبت به کاهش ارزش دلار ابراز کردند.[۹]

چهارمین اجلاسیه[ویرایش]

در ۲۱ مارس ۲۰۱۱ چهارمین اجلاسیهٔ گروه بریکس در دهلی نو برگزار گردید. افزایش مبادلات تجاری با یکدیگر، همکاری ارزی، کاهش وابستگی به اروپا و ایالات متحدهٔ آمریکا و طرح تأسیس بانک توسعهٔ جنوب-جنوب از موضوعات مطرح شده در این اجلاسیه بود.[۱۰][۱۱]

پیوستن آفریقای جنوبی[ویرایش]

آفریقای جنوبی تلاش‌های فراوانی در سال ۲۰۱۰ به منظور عضویت در گروه بریک از خود نشان داد. وزرای امور خارجهٔ کشورهای عضو در نشستی که در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۰ در نیویورک برگزار گردید، با عضویت آفریقای جنوبی موافقت کردند. عنوان بریک پس از پیوستن آفریقای جنوبی به بریکس تغییر نام یافت. اولین بار جیکوب زوما رئیس جمهور آفریقای جنوبی، در ۱۴ آوریل ۲۰۱۱ در سومین اجلاس سازمان بریکس، به عنوان نمایندهٔ این کشور شرکت کرد.[۱۲][۱۳][۱۴]

کشورهای عضو[ویرایش]

اعضا رهبر وزیر دارایی رئیس بانک مرکزی (۲۰۱۱) تولید ناخالص داخلی درهر بخش
(اسمی·برابری قدرت خرید)
دلار آمریکا[۱۵]
۲۰۱۱ شاخص توسعه انسانی[۱۶]
برزیل رئیس‌جمهور دیلما روسف وزیر دارایی گیدو مانتگا الکساندر تومبینی ۱۲٬۹۱۶ ۱۱٬۸۴۵ ۰٫۷۱۸
روسیه رئیس‌جمهور دمیتری مدودف وزیر دارایی آنتون سیلوانوف سرگی ایگناتیف ۱۳٬۲۳۵ ۱۶٬۶۸۷ ۰٫۷۵۵
هند نخست‌وزیر منموهن سینگ وزیر دارایی پراناب موکرجی داووری سوبارو ۱٬۵۲۷ ۳٬۷۰۳ ۰٫۵۴۷
جمهوری خلق چین رئیس‌جمهور هو جینتائو وزیر دارایی شیه شورن ژو زیائوچوآن ۵٬۱۸۳ ۸٬۳۹۴ ۰٫۶۸۷
آفریقای جنوبی رئیس‌جمهور جیکوب زوما وزیر دارایی پراوین گودهان ژیل مارکوس ۸٬۳۴۲ ۱۰٬۹۷۷ ۰٫۶۱۹

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. «چرا 'بریکس' مهم است؟». بی‌بی‌سی فارسی، ۳۰ نوامبر ۲۰۱۱. بازبینی‌شده در ۲ آوریل ۲۰۱۲. 
  2. «دیدار رهبران ارشد اقتصادهای نوظهور در چین». بی‌بی‌سی فارسی، ۱۴ آوریل ۲۰۱۱. بازبینی‌شده در ۲ آوریل ۲۰۱۲. 
  3. «گروه بریکس خواهان نقش بیش‌تری برای خود شد». یورونیوز فارسی. بازبینی‌شده در ۲ آوریل ۲۰۱۲. 
  4. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «BRICS»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲ آوریل ۲۰۱۲).
  5. “About BRICS”. Retrieved 2012-04-02. 
  6. «دیدار رهبران ارشد اقتصادهای نوظهور در چین». بی‌بی‌سی فارسی، ۱۴ آوریل ۲۰۱۱. بازبینی‌شده در ۲ آوریل ۲۰۱۲. 
  7. “First BRIC summit. Yekaterinburg, June 2009”. Retrieved 2012-04-02. 
  8. “Statement of the BRIC Countries Leaders”. Retrieved 2012-04-02. 
  9. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «BRICS»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲ آوریل ۲۰۱۲).
  10. “Fourth Summit New Delhi”. Retrieved 2012-04-02. 
  11. «رهبران 'کشورهای بریکس' بانک توسعه تاسیس می‌کنند». بی‌بی‌سی فارسی، ۲۹ مارس ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲ آوریل ۲۰۱۲. 
  12. “SExpansion of BRIC into BRICS”. Retrieved 2012-04-02. 
  13. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «BRICS»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲ آوریل ۲۰۱۲).
  14. “South Africa joins BRIC as full member”. Retrieved 2012-04-02. 
  15. IMF, September 2011 data. Retrieved 2011-10-31.
  16. "Human Development Report 2011 – Human development statistical annex". HDRO (Human Development Report Office برنامه عمران ملل متحد. pp. 127–130. Retrieved 2 November 2011.