سازمان پیمان امنیت جمعی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سازمان پیمان امنیت دسته‌جمعی Collective Security Treaty Organization
Организация Договора о Коллективной Безопасности
تشکیل 15 مه۱۹۹۲
(۲۵ اردیبهشت ۱۳۷۱)[۱]
مرکز مسکو
منطقه خدمت و
عضویت و ۶ متحد عمده
زبان رسمی روسی
دبیرکل نیکولای بوردیژا
وبگاه www.dkb.gov.ru

پیمان امنیت دسته‌جمعی (به انگلیسی: Collective Security Treaty Organization) و (به روسی: Организация Договора о Коллективной Безопасности) که به نام مخفف (CSTO) شناخته می‌شود.
سازمان پیمان امنیت دسته‌جمعی: یکی از سازمان فعال نظامی و چندین مقصده در حوزه آسیای مرکزی و قفقاز است . پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی کاهش توانائی سیاسی، اقتصادی و نظامی در فدراسیون روسیه بوجود آمد.روسیه به منظورارتقاع ظرفیت‌ها و متحد نگه داشتن کشورهای عضوسابق بتشکیل چنین سازمان اقدام نمود.

یکی از اهداف عمده دیگر این سازمان محدود کردن زمینه گسترش ناتو و نفوذ امریکادر حوزه کشورهای همسایه و متحدین سابق او است. هکذا دولت فدارتیو روسیه خواست با ایجاد ساختارها ی جدید سیاسی اقتصادی و نظامی بازیگر اصلی در منطقه آسیای میانه حوزه قفقاز باشد.

اعضا و پیگیری سازمان[ویرایش]

اغضای سابق[ویرایش]

این پیمان در ۱۵ مه ۱۹۹۲ در ازبکستان شهر تاشکند بنا نهاه شد. مشتملین این پیمان کشورهای ارمنستان، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ازبکستان روسیه بود. آذربایجان در ۲۴ سپتمبر ۱۹۹۳، گرجستان در ۹ دسامبر ۱۹۹۳ و بلاروس در ۳۱ دسامبر ۱۹۹۳ این پیمان را امضا نمودند و پیمان مذکور، از ۲۰ آوریل ۱۹۹۴ رسماً فعالیت اش را آغاز کرد. "مدت فعالیت این سازمان در ابتدا در صورت عدم تمدید پنج سال تعیین شده بود. در ۲ آوریل ۱۹۹۹ تنها شش کشور عضو، پروتوکولی را مبنی بر تجدید پیمان برای پنج سال دیگر امضا نمودند، اما سه عضو دیگر که عبارت از آذربایجان، گرجستان و ازبکستان بودند، از امضای این پروتوکل خود داری نموده و از پیمان مذکور خارج شدند. ازبکستان بعد از خروج از این سازمان عضویت گوام را که در سال ۱۹۹۷ توسط گرجستان، اکراین، آذربایجان و مولداوی برای مقابله با تأثیر روسیه در منطقه تاسیس شده بود، حاصل کرد. این گروه دربسا موارد نظریات مخالف با روسیه داشت. یعنی هنوزازبکستان مزه جنگ داخلی و پیشروی طالبان را ندیده بود . پس از ۱۹۹۲ و پیشروی فعالیت تندروان در آسیای میانه تشکیل چنین پیمان خیلی ضروری پنداشته می‌شد تاجکستان که پس از ۱۹۹۲ جنگ‌های خونین داخلی را پشت سرهم میگذراند بودن چنین پیمان نظامی برای او ارزش طلا را داشت. هکذا جنگ کشوری بین آذربایجان و ارمنستان ممد مصیبت جدید در منطقه بود زیرا حکومت آذربایجان از گلبدین حکمتیار تقاضا همکاری را نمود ه بودوعملاً افراد گلبدین حکمتیار در آذربایجان علیه روسیه می‌جنگیدن.از موادات عمده این پیمان در برابر اعضا این بود که تمامی دولت‌های شرکت کننده خودداری استفاده از تهدید و از زور نمایند. امضاکنندگان این پیمان حق پیوستن به پیمان نظامی دیگری را ندارند و حمله نظامی به یکی از امضاکنندگان پیمان، به منزله تعرض به تمامی امضاکنندگان تلقی می‌شد. وهمه یکجا به دفاع برخیزند.


در هفتم اکتبر ۲۰۰۲ شش عضو منشوری را امضا نموده و نام پیمان را به سازمان پیمان امنیتت دسته جمعی سی. آی. اس تغییر دادند. در سال ۲۰۰۵ چندین مانور نظامی با شرکت کشورهای عضو انجام گردید. در این سال ازبکستان از گوام خارج شده و روابط نزدیکتری با روسیه برقرار ساخت. در ۲۳ ژانویه ۲۰۰۶ ولادیمیر پوتین اعلام کرد که ازبکستان عضو دائم این پیمان گردیده‌است. این پیمان در مجمع عمومی سازمان ملل متحد نقش ناظر را بر عهده دارد. سازمان پیمان امنیت دسته جمعی در ابتدا با اهداف کاملانظامی تاسیس گردید. ولی پس از مدتی برای تعقیب اهداف متعددی شکل گرفت. هکذا توانست در چوکات سازمان ملل رسمیت بین‌المللی را بخویش دهد. دفتر مرکزی این سازمان در شهر مسکو موقعیت داشته و زبان رسمی آن روسی می‌باشد. نیکولای بوردیوژا، سر منشی این سازمان می‌باشد. در سال ۲۰۰۷ قیرقیزستان و در سال ۲۰۰۸ ارمنستان ریاست دوره‌ای را برای این سازمان پیشنهاد نمودند.

موجودیت افغانستان در سازمان[ویرایش]

در ماه اکتبر ۲۰۰۷، این سازمان موافقتنامه‌ای را با سازمان همکاری‌های شانگهای در مورد وسعت بخشیدن همکاری‌ها میان دو سازمان در حوزه مسائلی چون؛ تامین امینت، مبارزه با جرایم و قاچاق مواد مخدر در شهر دوشنبه به امضا رسانیدن.در ۶ اکتبر ۲۰۰۷ اعضای سازمان مذکور، به توسعه بیشتر این سازمان موافقت کردند، که زمینه شکل گیری یک نیروی حافظ صلح، تحت نظر سازمان ملل یا در یکی از کشورهای عضو بدون نظارت سازمان ملل مستقر گردد. این موافقتنامه هم چنان به همه کشورهای عضو فرصت می‌دهد تا سلاح‌های روسی را به قیمت مشابه بازارهای داخلی روسیه خریداری نمایند. این سازمان تلاش دارد تا ایران را جذب نماید .ایران رهبری مذهب شیعه‌ها وچهارمین کشور تولید تیل درجهان است . درصورت موجودیت قوای خارجی درافغانستان و موجودیت ایران درین سازمان بیلانس منطقه ازبین می‌رود و سازمان به یک سازمان ضد امریکائی تبدیل خواهدشد وجنگ در منطقه بوقوع خواهد پیوست. هکذا امریکائی‌ها درتقویه سازمان گوا که ضدیت با روسیه دارد همکاری دارد.در نا موجودیت قوای خارجی در افغانستان موجودیت ایران دراین سازمان احتمالاً در مبارزه با تروریزم وقاچاق مواد مخدر کمکی به افغانستان نماید

اهداف سازمان[ویرایش]

با توجه به این که روسیه، یکی از موسسین و طراحان تاسیس این سازمان می‌باشد و این کشور ا هداف مشخصی در بدو تاسیس این سازمان دارد.این اهداف درجنب سائر اهداف قبلاً به اعضا پیشنهاد و مورد تائید قرار گرفته‌است.

خلاصه اهداف سازمان امنیت دسته جمعی
  • ۱-حفظ و تامین امنیت کشورهای عضو
  • ۲- مبارزه با تروریزم و جنایات سازمان یافته
  • ۳-مبارزه با قاچاق مواد مخدر و اسلحه و ترانزینت آن از منطقه
  • ۴- مبارزه با افراط گرایی و تجزیه طلبی
  • ۵-ایجاد پایگاه نظامی در برخی کشورهای عضو به منظور افزایش امنیت اعضا
  • ۶-پیگیری تحولات افغانستان و توصیه راهکارهای مناسب برای حل بحران‌های این کشور مثل جنگ و مواد مخدر.

مشکلات وچالش‌های سازمان پیمان امنیت دسته جمعی[ویرایش]

سازمان پیمان امنیت دسته جمعی در مسیرتطبیق اهداف اش با یک سلسله چالش‌ها و مشکلاتی مواجه‌است. این چالش هاناشی از اختلافات، نا هماهنگی‌ها، جهت گیری‌های متفاوت و مسائل دیگری را در بر می‌گیرد، که سازمان را در رسیدن به اهداف اش با کندی مواجه می‌کند. عمده ترین چالش‌های موجود در این زمینه را می‌توان چنین بر شمرد.

1- اختلافات و منازعات میان کشورهای عضو روی مسائل مختلفی از قبیل تعیین حدود مرزی، استفاده از منابع آب، چگونگی روابط و همکاری‌های تجارتی با هم دیگر اختلافات عمیقی دارند. این مسئله نه تنها مشکل بزرگی فرا راه سازمان برای رسیدن به اهداف اش پنداشته می‌شود، بلکه باعث تزلزل سازمان و بی ثباتی آن نیز می‌شود. این مسئله یک جا با سیاست‌های بی ثبات روسیه، حتی می‌تواند سبب فروپاشی این سازمان شود.
2- رویکردهای متفاوت برخی از کشورهای عضو این سازمان در حوزه روابط خارجی شان

گرایشات آذربایجان و گرجستان برای پیوستن به ناتو، نمونه‌های برجسته رویکردهای متفاوت کشورهای عضو این سازمان در سیاست خارجی شان می‌باشد، این درخواست سرانجام موجب خروج دو کشور مزبور از این سازمان شد. جهت گیری ازبکستان نسبت به آمریکا و روسیه نیز از این دست رویکردها است. این کشور در تلاش است، سیاستی را در پیش گیرد تا از وابستگی بیش از حد به هر دو قدرت بزرگ جهان (امریکا و روسیه) خود را دور نگه دارد. تاسیس پایگاههای نظامی در خاک کشورهای عضو این سازمان، که با اجازه برخی کشورهای عضو پیمان و در راستای اهداف آمریکا صورت گرفته‌است، نیز موجب فاصله گرفتن پیمان از اهداف اولیه خود شده‌است.

3- عدم ثبات بعضی اعضای سازمان در زمینه همکاری و عضویت شان در این سازمان.

گرجستان و آذربایجان از جمله کشورهای است که علی الرغم امضای موافقتنامه اولی در مورد تاسیس این سازمان، بعداً از عضویت این سازمان خارج شدند. ازبکستان نیز در سال ۱۹۹۹ از عضویت سازمان مذکور خارج شد، اما بخاطر تحولات درمسائل سیاسی منطقه و بخصوص بعد از وقوع حوادث اندیجان، دوباره عضویت این سازمان را حاصل کرد. ولی درین اواخر دوباره از سازمان دور رفته‌است این مسائل نشاندهنده این واقعیت است که اعضای این سازمان به صورت جدی روی این سازمان حساب ننموده و در صورت که فرصت بهتری برای پیوستن به سازمان دیگری مساعد شود، از این سازمان خارج می‌شوند. رفتار این چنین کشورهای عضو نسبت به این سازمان، زمینه رشد و توسعه این سازمان را در سطح یک سازمان موثر منطقه‌ای از بین می‌برد.

نتیجه گیری از پیمان[ویرایش]

این سازمان هرچند با عضویت کشورهای متعددی شکل گرفته‌است، اما نقش روسیه در تاسیس و مدیریت بعد از تاسیس آن برجسته تر از سایر کشورهای عضو می‌باشد. روسیه نمی‌تواند اهداف سایر کشورهای عضو را نادیده گیرد. موجودیت سازمان بدون شرکت سایر کشورها مفهوم ندارد و سازمان باید توسعه یابد .ولی سازمان درطول چندین سال در محور چند کشور می‌چرخد قبلاً ۹ کشور بود فغلاً ۶ کشور عضو دارد. تغییر زمامدار کشورها نیز رول عمده را بازی می‌کند. رهبر سابق اوکرائین طرف دار روسیه بود ولی رهبر فعلی آن با امریکا روابط دارد. گسترش ناتو درکشورهای همجوار روسیه می‌تواند تاثیرات منفی بالای سازمان وارد کند. یکی از اهداف امریکا رسیدن به منابع طبیعی حوزه قفقاز و آسیا میانه‌است. یعنی در هم پاشی چنین سازمان دشمن خطرناک با قوی ترین اقتصاد را در انتظار دارد. سازمان درتامین امنیت کشوری رول خوبی را بازی نموده‌است. با موجودیت چنین سازمان کشورها نمی‌تواند بالای این سازمان حمله کند. این سازمان توانست تاجکستان و چیچین را امن سازد. کشورهای آسیای میانه را از شر تروریزم و افراط گری نجات دهد. یکی از اهداف این سازمان جلوگیری از قاچاق مواد مخدر است.سازمان تا حدودی توانسته‌است سد شود.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوندبیرونی[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «CSTO»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۸ مه ۲۰۰۸).

منابع[ویرایش]