مجتبی مینوی
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
 |
لحن این مقاله یا بخش برای ویکیپدیا، غیر رسمی یا نامناسب است. برای راهنمایی بیشتر به راهنمایی برای نوشتن مقالههای بهتر رجوع کنید. احتمالاً در بحث همین صفحه توضیحی درباره این مطلب موجود باشد. |
| تولد | ۱۲۸۲ سامرا |
| مرگ | ۱۳۵۵ تهران |
| زمینه فعالیت | ادبیات فرهنگ |
| ملیت |  ایران |
| والدین | شیخ عیسی شریعتمداری |
| پیشه | وزیر معارف رییس کتابخانه ملی رایزن فرهنگی ایران در ترکیه رییس تعلیمات عالیه وزارت فرهنگ مسئولیت علمی بنیاد شاهنامه فردوسی استاد دانشگاه تهران |
| آثار | شاهنامه دیوان ناصر خسرو نوروزنامه خیام وقفنامه ربعرشیدی سیرت جلال الدین مینکبرونی عیون الحکمه پور سینا |
مجتبی مینوی , محقق , مصحح , مترجم , نویسنده نامی ایرانی
[ویرایش] زندگینامه
مجتبی مینوی ، در سال ۱۲۸۲ ه.ش در شهر سامرا به دنیا آمد. پدر وی شیخ عیسی شریعتمداری طلبه فاضلی بود كه در این شهر در نزد آیت ا... ملا محمد تقی شیرازی تحصیل می كرد و مجتبی نیز تحصیلات مقدماتی خود را در این شهر انجام داد. وی در نه سالگی به همراه خانوادهاش به ایران بازگشت و در مدارس دینی اسلام ، امانت وافتخاریه به تحصیل پرداخت. مینوی سپس در دارالفنون تحصیل كرد و با برخی شخصیتهای ادبی آینده نظیر صادق هدایت همكلاس بود. مجتبی مدتی از عمر خود را در دماوند و لاهیجان گذراند و دوران اقامتش در لاهیجان مصادف بود با واقعه جنگل و میرزا کوچک خان جنگلی . وی در سال ۱۲۹۹ ه.ش به تحصیل در دارالمعلمین پرداخت و پس از فراغت از این مركز وارد خدمت وزارت معارف وقت گردید و عهده دار ریاست كتابخانه معارف شد كه بعد ها به کتابخانه ملّی ایران تغییر نام یافت . مینوی سپس با جمعی از محصلین ایرانی به پاریس رفت و پس از چندی عازم انگلستان شد. وی در طی مدت اقامت خود در انگلستان زبان انگلیسی را به خوبی فراگرفت و پس از یك سال به ایران بازگشت و مجدداً در وزارت معارف استخدام شد.
استاد مجتبی مینوی از این زمان شروع به تألیف مقالات ادبی و داستان نمود و نامه تنسر ، نوروز نامه و اطلال شهر پارسه را چاپ كرد. در همین سالها ویس و رامین و جلد اول شاهنامه را به همراه خلاصهای از كل شاهنامه به چاپ رساند و در سال ۱۳۱۹ مجدداً عازم لندن شد. وی در این شهر ده سال اقامت گزید و علاوه بر یاد گیری زبان پهلوي تدریس در دانشگاه آکسفورد را آغاز كرد و به تصحیح متون قدیمی و جمع آوری نسخ ومتون قدیمی ایران پرداخت. مینوی در سال ۱۳۲۹ مدت كوتاهی در استانبول ماند وسپس به ایران آمد و تدریس ادبیات فارسی در دانشگاه تهران را آغاز نمود. در سال ۱۳۳۰ ، مینوی كه علاقه فراوانی به جمع آوری انبوه نسخ خطی ایرانی در كتابخانه های تركیه داشت، به سمت رایزن فرهنگی ایران در تركیه منصوب شد وطی این مدت موفق به بررسی دوازده هزار جلد از كتب خطی موجود در كتابخانه های این كشور شد و از بسیاری از این نسخههای خطی عكسبرداری كرد و به تهران فرستاد. مجتبی مینوی چند سال نیز رایزن فرهنگی ایران در پاریس و لندن بود و گذشته از استادی ممتاز دانشگاه تهران به مدت چند سال در دانشگاههای معتبر جهان نظیر آکسفورد ، لندن ، پرینستون ، یوتا و پرتلند تدریس كرد.
وی در طول مدت زندگانی خود در دهها كنگره و انجمن علمی و ادبی جهان شركت كرد و مقالات ارزندهای ارائه داد .
معروفترین این كنگره ها عبارتاند از:
- كنگره بین المللی هزاره فردوسی تهران ۱۳۱۳ ه.ش
- سمینار بررسی فرهنگ اسلامی ـ پرینستون ۱۳۳۲ ه.ش
- سمینار تمدن غرب از نظرمشرق زمین ونیز ۱۳۳۵ ه.ش
- سمینار مورخان خاورمیانه ـ لندن ۱۳۳۸ ه.ش
- كنگره بینالمللی هنر و معماری ایران ـ نیویورک ۱۳۳۹ ه.ش
- كنگره بین المللی خاورشناساناستانبول ۱۳۳۰ ه.ش
- كنگره بین المللی خاورشناسان ـ مونیخ ۱۳۳۶
- كنگره بین المللیخاورشناسان ـ مسكو ۱۳۳۹
- كنگره بین المللی ایرانشناسان- ان آربر ۱۳۴۶
- كنگره بینالمللی خاورشناسان ـ پاریس ۱۳۵۲
در مجموع عمر این استاد گرانمایه تاریخ و ادب فارسی چه در ایران و چه در اروپا در كتابخانه ها و به بررسی و نسخه برداری و تصحیح متون كهن ادبی گذشت. استاد مینوی با بهره گیری از تسلط خود به زبانهای انگلیسی ، فرانسه ، عربی و آلمانی موفق به تهیه یك هزار میكرو فیلم از اسناد و مدارك خطی فارسی موجود در كتابخانه های موزه بریتانیا ،هند ، كمبریج ، آکسفورد، ادینبورگ و منچستر گردید. كه این میكروفیلم ها امروزه پایه اصلی مجموعه كنونی كتابخانه مركزی و مركز اسناد دانشگاه تهران است و مورد استفاده محققان ایرانی و غیر ایرانی قرار میگیرد. این دانشمند بزرگ در سال ۱۳۵۵ درگذشت . در سال ۱۳۵۶ دانشگاه تهران طی مجلس بزرگداشتی با حضور دهها تن از دانشمندان برجسته ایرانی خدمات این استاد فقید را در باروری تاریخ و فرهنگ ایران ستود. از مرحوم مجتبی مینوی كتابخانه نفیسی با بیشاز 25 هزار جلد كتب باقی مانده است.
[ویرایش] آثار
از استاد مینوی كتب و ترجمه های بسیار زیادی برجای مانده كه مهمترین این آثارعبارتاند از:
- تصحیح و چاپ دیوان ناصر خسرو ۱۳۰۷ ه.ش
- تصحیح داستان ویس و رامین فخرالدین اسعد گرگانی ۱۳۱۴ ه.ش
- تصحیح عیون الحكمه تألیف ابوعلی سینا (با همكاری یحیی مهدوی) ۱۳۳۳ ه.ش
- تصحیح ترجمه كلیله و دمنه (انشای ابوالمعالی نصر ا... منشی) ۱۳۴۳
- فهرست نسخه های خطی فارسی در كتابخانه چستر بیتی ۱۳۳۹
- تصحیح سیرت جلال الدین منكبرتی ۱۳۴۴
- فردوسی و شعر او ۱۳۴۶
- تاریخ و فرهنگ ۱۳۵۲
- احوال و اقوال شیخ ابو الحسن خرقانی
- اقوال اهل تصوف درباره او به ضمیمه منتخب نورالعلوم ۱۳۵۴
- پانزده گفتار ۱۳۳۳
[ویرایش] منابع
- آرین پور ، یحیی :از نیما تا روزگار ما ، تهران ، انتشارات زوار ، ۱۳۷۶
- افشار، ایرج : نثر فارسی معاصر ، تهران ، ۱۳۳۰
- مینوی ، مجتبی : نقد حال، تهران، خوارزمی ، ۱۳۵۱
- مینوی ، مجتبی : احوال و اقوال شیخ ابوالحسن خرقانی ، اقوال اهل تصوف درباره او بهضمیمه منتخب نورالعلم ، تهران ، كتابخانه طهوری ، ۱۳۷۲
