محمد داوود خان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از محمدداوودخان)
پرش به: ناوبری، جستجو
«داوود خان» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای دیگر کاربردها، داوود خان (ابهام‌زدایی) را ببینید.
محمدداوود
نخستین رئیس‌جمهور افغانستان
مشغول به کار
۱۳۵۲ – ۱۳۵۷
پیش از او: ایجاد پست
بعد از او: عبدالقادر
نورمحمد تره‌کی[۱]
نخست‌وزیر افغانستان
مشغول به کار
۱۹۵۳ – ۱۹۶۳
در زمانِ محمد ظاهر شاه
پیش از او: شاه محمود خان
بعد از او: محمد یوسف
وزیر امور خارجه افغانستان
مشغول به کار
۱۹۷۲ – ۱۹۷۸
اطلاعات شخصی
تولد سردار محمدداوودخان
۱۸ ژوئیهٔ ۱۹۰۹(۱۹۰۹-07-۱۸)
۲۷ تیر ۱۲۸۸
کابل،
مرگ ۲۷ آوریل ۱۹۷۸ میلادی (۶۸ سال)
کابل
ملیت  افغانستان
حزب سیاسی حزب انقلابی ملی
همسر شاهدخت میرمن زینب (زینب خاتون)[۱]
فرزندان خالد، عمر، ویس، درخانی، زرلشت، شینکی، تور پیکی[۱]
پیشه ، سیاستمدار
دین اسلام سنی

محمدداوود (داودخان) مؤسس دولت جمهوری و اولین رئیس‌جمهور افغانستان از ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۷ بود.

محمدداوود در یک کودتای نظامی، در ۲۶ سرطان (تیر) ۱۳۵۲، قدرت را از محمدظاهر، شاه پیشین گرفت و نظام شاهی را به جمهوری تبدیل کرد. او پیش از آن ده سال از ۱۳۳۲ تا ۱۳۴۲ به عنوان نخست‌وزیر کار کرده بود و آزادی نسبی را که در زمان نخست‌وزیری شاه محمود، عمویش به میان آمده بود، از بین برد.[۲]

او در روز کودتای هفتم ثور (اردیبهشت) ۱۳۵۷، به همراه اعضای خانواده‌اش به دست کودتاچیان حزب دموکراتیک خلق کشته شد و سی سال بعد (۱۳۸۷) با شناسایی بقایای اجسادشان در شرق کابل، دولت آنها در مراسمی رسمی در تپه‌ای در غرب کابل به خاک سپرد.[۲]

زندگی[ویرایش]

محمدداوود در تاریخ ۲۷ تیر ۱۲۸۸ در شهر کابل زاده شد. پس از پایان دبیرستان نظامی، در سال ۱۹۳۱ وارد دانشکدهٔ افسران اردو گردید.

در دوران دههٔ ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰، وی در پست‌های گوناگونی ایفای وظیفه نموده‌است. در سال‌های ۱۹۵۰–۱۹۴۹ وزیر دفاع و از سال ۱۹۵۳ تا ۱۹۶۳ به عنوان نخست وزیر کشور بود که در این مدت اصلاحات بنیادینی چون نهضت بانوان، اعمار شاهراه و تأسیس تعدادی کارخانه‌های بزرگ را پایه‌گذاری نمود. ظاهر شاه پادشاه افغانستان او را در سال ۱۹۶۳ برکنار کرد.

در ژوئیه ۱۹۷۳ (۲۶ تیر ۱۳۵۳ خورشیدی) با توسل به کودتای نظامی سرد، ظاهر شاه پسر کاکایش را از سلطنت خلع کرده، نطام جمهوری را بنا نهاد. وی از ابتدا دارای افکار چپی و یک ناسیونالیست قوی بود. از این رو با حزب دموکراتیک، به‌ویژه شاخهٔ پرچم روابط نزدیکی داشت و از آنها در پیروزی کودتا استفاده کرده و پس از پیروزی به کادرهای این جناح پست‌های مهم و کلیدی داد.

در اواخر سالهای قدرتش از مسکو و چپی‌ها فاصله گرفت و حتی در صدد نابودی ایشان بر آمد. این اقدام باعث شد تا حزب دموکراتیک خلق دست به کودتای ۷ اردیبهشت ۱۳۵۷ بزند و در همان سال او و هجده تن از اعضای فامیلش را در ارگ ریاست‌جمهوری افغانستان به قتل رسانیدند.[۳]

داوود خان در ۲۷ آوریل سال ۱۹۷۸ در جریان کودتا در شهر کابل کشته شد.

پیکر داوود خان روز سه شنبه ۲۷ حوت سال ۱۳۸۷ خورشیدی (۱۷ مارس ۲۰۰۹) طی مراسمی رسمی در تپه تاج‌بیک در غرب کابل به خاک سپرده شد.[۴]

پانویس‌ها و منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ اکرم، عاصم. نگاهی به شخصیت، نظریات و سیاست‌های سردار محمد داود. چاپ نخست. انتشارات میزان، ۱۳۸۰. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ بی‌بی‌سی فارسی. بازدید: فوریه ۲۰۱۶.
  3. شناسایی جسد نخستین رییس جمهوری افغانستان، بی‌بی‌سی فارسی
  4. پیکر شهید سردارمحمد داوود به خاک سپرده شد

پیوند به بیرون[ویرایش]