محمد داوود خان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
محمدداوود
Mohammed-Daoud-Khan.jpg
نخستین رئیس‌جمهور افغانستان
مشغول به کار
۱۳۵۲ – ۱۳۵۷
پس از پادشاه محمد ظاهرشاه
پیش از عبدالقادر
نورمحمد تره‌کی[۱]
نخست‌وزیر افغانستان
مشغول به کار
۷ سپتامبر ۱۹۵۳ – ۱۰ مارس ۱۹۶۳
در زمانِ محمد ظاهر شاه
پس از شاه محمود خان
پیش از محمد یوسف
وزیر امور خارجه افغانستان
مشغول به کار
۱۷ ژوئیه ۱۹۷۳ – ۲۸ آوریل ۱۹۷۸
اطلاعات شخص
زاده سردار محمدداوود خان
۱۸ ژوئیهٔ ۱۹۰۹(1909-07-18)
کابل، افغانستان
درگذشت ۲۸ آوریل ۱۹۷۸ میلادی (۶۸ سال)
ارگ ریاست‌جمهوری، کابل، افغانستان
ملیت افغان
حزب سیاسی حزب انقلاب ملی
همسر(ان) شاهدخت میرمن زینب (زینب خاتون)[۱]
فرزندان خالد، عمر، ویس، درخانی، زرلشت، شینکی، تور پیکی[۱]
شغل رئیس‌جمهور، سیاستمدار
مذهب اسلام، سنی

سردار محمدداوود خان (متولد ۲۷ سرطان ۱۲۸۸ در کابل، معروف به داوود خان) مؤسس جمهوری افغانستان و اولین رئیس‌جمهور افغانستان از ۱۹۷۳ تا ۱۹۷۸ بود. او همچنین در بین سال‌های ۱۹۵۳ تا ۱۹۶۳ نخست وزیر افغانستان بود.[۲] داوود خان در کودتایی بدون خونریزی در سال ۱۹۷۳ نظام پادشاهی در افغانستان را که در آن زمان توسط پسرکاکایش (پسر عمو) محمد ظاهرشاه اداره میشد سرنگون ساخت و جمهوری افغانستان را شکل داد و خود را به عنوان رییس جمهور افغانستان اعلام کرد. داوود خان به‌خاطر سیاست های مترقی‌اش، تلاش‌هایش برای بهبود حقوق زنان و شروع دو طرح نوسازی پنج‌ساله که نیروی کار را در حدود ۵۰ درصد افزایش داد، شناخته می‌شود.[۳]

او سمت رییس‌جمهوری را تا روز ترورش توسط حزب دموکراتیک خلق افغانستان که به عنوان انقلاب ثور شناخته می‌شود، برعهده داشت. حزب دموکراتیک خلق افغانستان پس از کشمکش‌های طولانی او را همراه با تمام اعضای خانواده‌اش در ارگ ریاست‌جمهوری ترور کرده و اجساد آن‌ها را در مکانی ناشناس به صورت دسته‌جمعی گور کردند. سی سال بعد (در سال ۱۳۸۷ خورشیدی) با شناسایی بقایای اجسادشان در شرق کابل، دولت آنها در مراسمی رسمی در تپه‌ای در غرب کابل به خاک سپرد.[۲]

زندگی[ویرایش]

محمدداوود در تاریخ ۲۷ تیر ۱۲۸۸ در شهر کابل زاده شد. پس از پایان دبیرستان نظامی، در سال ۱۹۳۱ وارد دانشکدهٔ افسران اردو گردید.

در دوران دههٔ ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰، وی در پست‌های گوناگونی ایفای وظیفه نموده‌است. در سال‌های ۱۹۵۰–۱۹۴۹ وزیر دفاع و از سال ۱۹۵۳ تا ۱۹۶۳ به عنوان نخست وزیر کشور بود که در این مدت اصلاحات بنیادینی چون نهضت بانوان، اعمار شاهراه و تأسیس تعدادی کارخانه‌های بزرگ را پایه‌گذاری نمود. ظاهر شاه پادشاه افغانستان او را در سال ۱۹۶۳ برکنار کرد.

در ژوئیه ۱۹۷۳ (۲۶ تیر ۱۳۵۳ خورشیدی) با توسل به کودتای نظامی سرد، ظاهر شاه پسر کاکایش را از سلطنت خلع کرده، نظام جمهوری را بنا نهاد. وی از ابتدا دارای افکار چپی و یک ناسیونالیست قوی بود. از این رو با حزب دموکراتیک، به‌ویژه شاخهٔ پرچم روابط نزدیکی داشت و از آنها در پیروزی کودتا استفاده کرده و پس از پیروزی به کادرهای این جناح پست‌های مهم و کلیدی داد.

در اواخر سالهای قدرتش از مسکو و چپی‌ها فاصله گرفت و حتی در صدد نابودی ایشان برآمد. این اقدام باعث شد تا حزب دموکراتیک خلق دست به کودتای ۷ اردیبهشت ۱۳۵۷ بزند و در همان سال او و هجده تن از اعضای فامیلش را در ارگ ریاست‌جمهوری افغانستان به قتل رسانیدند.[۴]

داوود خان در ۲۷ آوریل سال ۱۹۷۸ در جریان کودتا در شهر کابل کشته شد.

پیکر داوود خان روز سه شنبه ۲۷ حوت سال ۱۳۸۷ خورشیدی (۱۷ مارس ۲۰۰۹) طی مراسمی رسمی در تپه تاج‌بیک در غرب کابل به خاک سپرده شد.[۵]

پانویس‌ها و منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ اکرم، عاصم. نگاهی به شخصیت، نظریات و سیاست‌های سردار محمد داود. چاپ نخست. انتشارات میزان، ۱۳۸۰. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ بی‌بی‌سی فارسی. بازدید: فوریه ۲۰۱۶.
  3. Rubin, Barnett. "DĀWŪD KHAN, MOḤAMMAD". In Ehsan Yarshater. Encyclopædia Iranica (Online ed.). United States: Columbia University. Retrieved 1 January 2008. 
  4. شناسایی جسد نخستین رئیس جمهوری افغانستان، بی‌بی‌سی فارسی
  5. پیکر شهید سردارمحمد داوود به خاک سپرده شد

پیوند به بیرون[ویرایش]