میرویس خان هوتک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
میرویس خان هوتک
میرویس خان هوتک
سلطنت هوتکیان: ۱۷۰۹–۱۷۱۵
نام کامل حاجی محمد اسماعیل میرویس خان هوتک
نام تولد میرویس خان هوتک
زاده ۱۶۷۳
زادگاه سوری، قندهار، افغانستان
درگذشته نوامبر ۱۷۱۵
مکان مرگ قندهار، افغانستان
مدفن کوکران, قندهار، افغانستان
بعد از گرگین‌خان گرجی
بهادر شاه مانند گورکانیان
قبل از عبدالعزیز هوتک
همسر خانزاده سادوزای
سلسله هوتکیان
پدر سلیم خان
مادر نازو توخی
عقاید مذهبی سنی

میروَیس‌خان هوتک (۱۰۸۶ تا ۱۱۲۷ ه‍. ق. / ۱۶۷۳–۱۷۱۵ م). میرویس یا میراویس از افغانان غلجائی بود و در زمان ضعف دولت صفویه علیه دولت ایران شورید. در ابتدای کار کلانتر قندهار بود اما هنگامی که دولت ایران حکومت قندهار را در سال ۱۱۱۹ ه‍. ق. به گرگین‌خان گرجی سپرد میرویس که مورد سوءظن حاکم واقع شده بود به اصفهان تبعید شد. در اصفهان میرویس به ضعف دولت صفوی پی برد و با دسیسه‌ای بزرگان دربار شاه را نسبت به گرگین‌خان بدگمان ساخت و سپس به بهانهٔ زیارت مکه از شاه اجازهٔ سفر گرفت. در آنجا از علمای سنت فتوی گرفت که محاربه با شیعیان موافق احکام شرع است. پس از بازگشت به اصفهان در ۱۱۲۱ ه‍. ق. / ۱۷۰۹ م. اجازه یافت که به قندهار برگردد. اما میرویس همین که به قندهار رسید سر به شورش برداشت و گرگین‌خان را کشت و سپاهیان ایران را که به محاصرهٔ قندهار فرستاده شده بودند شکست داد و به این ترتیب اساس دولت افغان‌ها را پی‌ریزی کرد. میرویس در سال ۱۱۲۷ ه‍. ق. درگذشت.

منابع[ویرایش]

  • روضةالصفای ناصری
  • تاریخ ادبیات ادوارد براون ترجمهٔ رشید یاسمی صص ۹۹ – ۱۰۰ و ۱۰۱