حفیظ‌الله امین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
حفیظ الله امین
Hafizullah Amin.jpg
چهارمین رئیس‌جمهور افغانستان
مشغول به کار
۱۶ سپتامبر ۱۹۷۹ – ۲۷ دسامبر ۱۹۷۹
پس ازنورمحمد تره کی
پیش ازببرک کارمل
سیزدهمین نخست‌وزیر افغانستان
مشغول به کار
۲۷ مارس ۱۹۷۹ – ۲۷ دسامبر ۱۹۷۹
پس ازنورمحمد تره‌کی
پیش ازببرک کارمل
وزیر امور خارجه افغانستان
مشغول به کار
۱۹۷۸ – ۱۹۷۹
اطلاعات شخصی
زاده۱ اوت ۱۹۲۹
ولسوالی پغمان، ولایت کابل
درگذشت۲۷ دسامبر ۱۹۷۹ (۵۰ سال)
کابل
ملیتافغانستانی
حزب سیاسیحزب دموکرات خلق افغانستان
شغلسیاستمدار
مذهباسلام سنی

حفیظ الله امین (زادهٔ: ۱۰ اسد (مرداد) ۱۳۰۸ - درگذشتهٔ: ۶ جدی (دی) ۱۳۵۸) سیاستمدار اهل افغانستان، چهارمین رئیس‌جمهور افغانستان و صدراعظم (نخست‌وزیر) افغانستان بود.


زندگی‌نامه[ویرایش]

حفیظ‌الله امین در سال ۱۰ اسد (مرداد) ۱۳۰۸ در ولسوالی پغمان ولایت کابل متولد گردید. پس از فراغت از مکتب لیلیهٔ ابن سینا و دارالمعلمین، وارد دانشکده علوم شد. سپس بعنوان معلم در مکتب ابن سینا، و مدیر مکتب ابن سینا و دارالمعلمین کار کرد.

وی فوق لیسانس خود را در رشتهٔ تعلیم و تربیت گرفت. هنگام تحصیل در آمریکا، در سال ۱۹۶۳ به عنوان رئیس اتحادیه دانشجویان در دانشگاه کلمبیا تعیین گردید. وی قبل از آنکه دکترای خود را به اتمام برساند، در سال ۱۹۶۵ به افغانستان بازگشت.

بعد از انشعاب حزب دموکراتیک خلق به دو جناح خلق و پرچم، او در میان اعضای رهبری حزب در جناح خلق قرار گرفت. وی مسئولیت کمیتهٔ نظامی بخش خلق را برای جلب و جذب نظامیان بعهده گرفت و سرانجام قومانده کودتای ثور را در آوریل ۱۹۷۸ صادر نمود. پس از کودتای ثور وی مقام معاون صدراعظم و وزیر امور خارجه تعیین گردید. در ماه آوریل ۱۹۷۸ درست یکسال بعد از کودتای ثور به سمت صدراعظم و وزیر خارجه تعیین گردید.

ریاست‌جمهوری[ویرایش]

وی در ۲۵ سنبله (شهریور) ۱۳۵۸ و پس از قتل نور محمد تره‌کی، دبیرکلی حزب دموکراتیک خلق افغانستان و ریاست شورای انقلابی، مقام نخست وزیری را در اختیار گرفت و به مدت ۱۰۰ روز بر مسند قدرت تکیه زد. وی در این دوره تمامی سرکوبها و ظلم‌های گذشته را بر دوش تره‌کی انداخت و فهرست ۱۲ هزار نفری از اعدامیان را منتشر کرد که مدعی شد که همه آنها توسط تره‌کی اعدام شده‌اند. امین برای جلب اعتماد مرد شعار قانونیت، مصونیت و عدالت سر می‌داد. بعد از قتل تره‌کی حکومت امین در سراشیبی سقوط قرار داشت و هر روز بر مقاومت مردمی افزوده می‌شد. برخی منابع مدعی هستند که امین تلاش داشت تا ارتباط خود را با آمریکا و پاکستان باز کند. [۱]

ترور[ویرایش]

رهبران شوروی در روزهای آخر حکومت امین به این نتیجه رسیده بودند که با نگه داشتن امین در قدرت، خیزش مردم و قیام‌ها را نمی‌توانند مهار کنند و از طرفی ترس از نزدیکی امین با آمریکا و پاکستان را نیز داشتند. به همین اساس حکومت شوروی تصمیم می‌گیرد که نیروی نظامی به افغانستان فرستاده و ببرک کارمل را جایگزین حفیظ‌الله امین نماید. در ۶ جدی (دی) ۱۳۵۸ هواپیماهای شوروی یکی پس از دیگری در فرودگاه‌های نظامی افغانستان به زمین نشست. حفیظ‌الله امین در اواخر عمر خود به همراه اطرافیان و محافظین خود به قصر تاج بیگ در دارالامان کوچ کرده بود در ۶ جدی (دی) ۱۳۵۸ توسط مأمور ک‌گ‌ب که به عنوان آشپز استخدام شده بود، مسموم شد. طبق نقشه ک‌گ‌، بعد از مسموم شدن امین باید ساعت ۱۰ شب عملیات تصرف کاخ تاج بیک شروع می‌شد. آن‌ها باور داشتند که امین و مأمورانش بعد از ۳ - ۴ ساعت مسموم می‌شوند، اما به صورت پیش‌بینی نشده‌ای همه کسانی که در قصر تاج بیک خوراک خورده بودند، به زودی بیهوش می‌شوند. سرگرد جانداد، فرمانده گارد ریاست جمهوری دستور آوردن پزشکان شوروی از شفاخانه نظامی چهارصد بستر را می‌دهد. دو پزشک شوروی موفق می‌شوند که بعد چند ساعت امین را به هوش آورند. به همین منظور حمله به کاخ تاج بیک چند ساعت قبل از ساعت تعیین شده در بین ساعت ۱۸ و ۱۹:۳۰ شروع کند.[۲] نیروهای آلفا و گروم توانستند که نیروهای محافظ کاخ را از سد راه خود برداشته و وارد کاخ شوند. این نیروها هر جنبنده‌ای را که می‌دیدند را می‌کشتند.[۲] نیروهای ک‌گ‌ب وارد اتاقی می‌شوند که امین و خانواده او حضور داشتند و بمب دستی می‌اندازند.[۳] نیروهای ک‌گ‌ب مدعی شده بود که امین و فرزند خردسالش توسط نارنجک پرتاب شده، کشته شده است. اما دکتری که جسد امین را پس از این حمله دیده بود، مدعی شده بود که بر سر امین ۳ گلوله شلیک شده بود.[۲] شب هنگام جسد امین در قالی پیچانده و در گورستان نزدیک کاخ به خاک بدون هیچ نشانی دفن می‌شود. باقی خانواده امین که زنده مانده بودند به زندان پلچرخی انتقال داده می‌شود. در همان شب صدای ببرک کارمل از رادیو کابل پخش شد که خبر از سرنگونی دولت امین را اعلان کرد.[۱]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ زاده، بصیر احمد حسین. «زندگینامه حفیظ الله امین، از تولد تا مرگ». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۸-۰۸.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ دولت، نورعلی (۲۰۱۷-۰۸-۰۱). «کاگ‌ب و انقلاب ثور افغانستان؛ حفیظ‌ الله امین چگونه کشته شد؟» (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۸-۰۸.
  3. پیام شهدا - سال دوم شماره (۱۰) - جدی ۱۳۷۰ - صفحه ۴