محسن فروغی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
محسن فروغی
وزیر فرهنگ و هنر
مشغول به کار
۱۳۴۵ – ۱۳۵۷
حدود ۳ ماه
در زمانِ محمدرضا شاه پهلوی
نخست‌وزیر جعفر شریف‌امامی
غلامرضا ازهاری
رئیس دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران
اطلاعات شخص
زاده ۲۳ اردیبهشت ۱۲۸۶
درگذشت ۱۴ مهر ۱۳۶۲
ملیت  ایران
همسر(ان) Léone Daviaud
محل
تحصیل
مدرسه عالی هنرهای زیبای پاریس
شغل سیاستمدار
تخصص استاد معماری
مذهب اسلام
وبگاه والدین: محمدعلی فروغی

محسن فروغی معمار ایرانی، استاد معماری و رئیس دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران بود.

وی فرزند محمدعلی فروغی (ذکاء الملک) ادیب و سیاست‌مدار ایرانی است. او در سال ۱۳۱۶ از مدرسه عالی هنرهای زیبای پاریس (École des Beaux-Arts) با مدرک درجه یک فارغ‌التحصیل شد و همان سال به ایران بازگشت. وی در سال ۱۳۱۶ در زمره نخستین معماران معاصر ایرانی به استخدام دولت درآمد. او به همراه آندره گدار، ماکسیم سیرو و رولاند دابرول از بنیان‌گذاران و استادان دانشکده معماری دانشگاه تهران و پس از آندره گدار، دومین رئیس دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران بوده‌است که پس از آندره گدار مدت ۹ سال ریاست دانشکده را برعهده داشت. محسن فروغی به همراه حیدر غیائی در سال ۱۳۴۲ به اتهام زد و بندهای غیرقانونی در طرح ساختمان مجلس سنا، مدتی را در زندان گذراند.[۱] وی پس از مدتی تبرئه شد و خود عضوی از مجلس سنا گردید. در خلال سال‌های ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۷ وی در حدود ۳ ماه و در کابینه‌های جعفر شریف‌امامی و غلامرضا ازهاری، سمت وزیر فرهنگ و علوم را عهده‌دار بود. فروغی پس از انقلاب اسلامی و در ۱۲ فروردین ۱۳۵۸ دستگیر شد و مجموعه اشیا و آثار هنری شخصی وی ضبط و به موزه ایران باستان تهران منتقل شد. وی در ششم دیماه ۱۳۶۱ از زندان آزاد شد و ده ماه بعد در گذشت.

آرامگاه محسن فروغی در گورستان ابن‌بابویه، شهر ری

آثار[ویرایش]

از مهم‌ترین آثار او می‌توان به دانشکده حقوق دانشگاه تهران (با همکاری ماکسیم سیرو)، ساختمان وزارت دارایی، آرامگاه سعدی (با همکاری علی صادق)، کاخ نیاوران و همچنین شعب بانک ملی در شهرهای شیراز، اصفهان، تبریز و بازار تهران اشاره کرد. بسیاری از این آثار، از جمله ساختمان‌های دانشگاه تهران و آرامگاه سعدی امروزه جزو میراث فرهنگی کشور شناخته می‌شوند. اگر چه نگاه فروغی به معماری نگاهی مدرن بود اما وی با اصول و عناصر معماری سنتی چون ایوان و کاشیکاری و… به خوبی آشنایی داشت. این شیوه طراحی به خوبی در ساختمان بانک ملی که تضادی بین مصالح نوین و طراحی داخلی و نمای سنتی است، خود نمایی می‌کند.

او همچنین منازل و ویلاهای مسکونی متعددی را در تهران طراحی نمود که در آنها به جای شیوه مرسوم و سنتی تقسیم فضاها در پلان بر اساس میزان عمومی و خصوصی بودن آنها، شیوه مدرن طراحی فضاهای کاربردی را پیاده‌سازی کرد.

اتهام سرقت از آثار باستانی[ویرایش]

محمدقلی مجد، تاریخ‌نویس ایرانی مقیم آمریکا، در کتابش با عنوان «تاراج بزرگ آثار باستانی ایران به دست آمریکا» ادعا می‌کند که محسن فروغی و پدرش محمدعلی فروغی در سرقت آثار باستانی ایران نقش بسزائی داشته‌اند. به گفته مجد بسیاری از کشفیات منحصربه فرد دوران پهلوی در تخت‌جمشید با همدستی ذکاءالملک (محمدعلی فروغی)، نخست‌وزیر وقت، و دلالی پسرش، محسن فروغی، از طریق پروفسور پوپ و زنش، دکتر فیلیس آکرمن، به آمریکا انتقال یافته‌است. بدین وسیله بهترین گنجینه‌های دوره هخامنشی ایران در اختیار موزه شرق‌شناسی دانشگاه شیکاگو قرار گرفت و مهم‌ترین میراث باستانی دوره‌های ساسانی و اسلامی در اختیار موزه متروپولیتن. مجد که فروغی را ظاهراً یهودی‌تبار می‌داند، او را به همکاری با عتیقه داران یهودی و تاراج آثار تاریخی ایران متهم می‌کند و مدعی است که از این راه، محمدعلی فروغی، پسرش محسن، و نیز پوپ و همدستانش به ثروت‌های هنگفت رسیده‌اند.[۲]

پانویس[ویرایش]

  1. روزنامه کیهان، شماره ۱۹۴۹۶ مورخ ۵/۸/۸۸، صفحه ۸ (پاورقی)، متن
  2. The Great American Plunder of Persia's Antiquities, 1925-1941 Author: Mohammad Gholi Majd Publisher: Political Studies & Research Institute

منابع[ویرایش]

  • روزنامه اعتماد، شماره ۱۹۱۶ مورخ ۱۵/۱/۸۸ [۱]
  • مینا معرفت، ریچارد. ن. فرای «FORŪGĪ, MOḤSEN»، دائرةالمعارف ایرانیکا (نسخه برخط)، بازیابی در ۱۷ ژوئن ۲۰۱۰ [۲]

پیوند به بیرون[ویرایش]