گفتار در روش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
گفتار در روش

گفتار در روش (به فرانسوی: Discours de la méthode) یک شرح حال و متن فلسفی است که توسط رنه دکارت در سال ۱۶۳۷ منتشر شده است. عنوان کامل کتاب گفتار در روش درست به کار بردن عقل و جستجوی حقیقت در علوم (به فرانسوی: Discours de la méthode pour bien conduire sa raison, et chercher la vérité dans les sciences) است. دکارت این کتاب را به زبان فرانسوی نوشته است.

زبان کتاب[ویرایش]

دکارت این کتاب را مستقیماً به زبان فرانسوی نوشت تا با سنت مرسوم کتابت متون علمی به زبان لاتین مخالفت کند. [نیازمند منبع]

محتویات[ویرایش]

این گفتار در شش بخش نوشته شده است که دکارت آن‌ها را به این صورت تقسیم‌بندی می‌کند:[۱]

۱- ملاحظاتی در باب علوم

۲- قواعد اصلی روشی که نویسنده پی گرفته است.

۳- برخی از قواعد اخلاقی که نویسنده با این روش یافته است.

۴- استدلال‌هایی که نویسنده با آن‌ها وجود خدا و نفس انسان را اثبات می‌کند، که بر آن اساس، متافیزیک خود را پی‌ریزی می‌کند.

۵- ترتیب سؤال‌هایی که نویسنده در علوم طبیعی تحقیق کرده است، به خصوص دربارهٔ حرکت قلب و برخی مشکلات دیگر در حوزه پزشکی، و همچنین در باب تفاوت بین نفس انسان و جانوران نازل‌تر.

۶- چیزهایی که به اعتقاد نویسنده، برای کندوکاو بیشتر در طبیعت، نسبت به تحقیقات وی، نیاز هستند.

ترجمهٔ فارسی کتاب[ویرایش]

این کتاب اول بار در ۱۲۷۹ هجری قمری و به دستور آرتور دو گوبینو به دست ملا لاله‌زار با همکاری امیل برنه تحت عنوان «حکمت ناصریه» و با اغلاط فراوان به فارسی ترجمه شد. در این ترجمه نام مؤلف «دیاکرت» نوشته شده و حتی تاریخ درگذشت دکارت ۱۶۱۵ ذکر شده درحالی که صحیح آن ۱۶۵۰ است و از دو گوبینو به عنوان کانت دوقوبینو، «وزیر مختار و ایلچی مخصوص دولت فرانسه» نام برده شده است.[۲]

ترجمه دیگری هم از سوی افضل‌الملک کرمانی از روی متن ترجمه شده ترکی انجام شده که هیچگاه چاپ نشد.[۳]

ترجمهٔ دیگر کتاب از محمدعلی فروغی است و در آغاز به‌عنوان ضمیمهٔ جلد اول کتاب عنوان «سیر حکمت در اروپا» منتشر شد.[۴]

پانویس[ویرایش]

  1. دکارت، گفتار در روش، ۱.
  2. «نخستین ترجمه فارسی «گفتار در روش» دکارت». کانون ایرانی پژوهشگران فلسفه و حکمت. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ ژوئن ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۵ ژانویه ۲۰۱۷.
  3. مجتهدی، کریم. «ایرانیان و فلسفه‌های جدید غرب». باشگاه اندیشه. بایگانی‌شده از اصلی در ۴ آوریل ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۵ ژانویه ۲۰۱۷.
  4. نیکفر، محمدرضا. «گفتار در روش؛ اندیشه انتقادی، برنامه ۴». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ ژوئن ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۲۵ ژانویه ۲۰۱۷.

منابع[ویرایش]

  • Descartes, René (2005). Discourse on the Method. Translated by Jonathan Bennett. Check date values in: |تاریخ بازبینی= (help); |access-date= requires |url= (help)

پیوند به بیرون[ویرایش]