گفتار در روش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
گفتار در روش

گفتار در روش (به فرانسوی: Discours de la méthode) یک شرح حال و متن فلسفی است که توسط رنه دکارت در سال ۱۶۳۷ منتشر شده است. عنوان کامل کتاب گفتار در روش درست به کار بردن عقل و جست‌وجوی حقیقت در علوم (به فرانسوی: Discours de la méthode pour bien conduire sa raison, et chercher la vérité dans les sciences) است. دکارت این کتاب را به زبان فرانسوی نوشته است.

زبان کتاب[ویرایش]

دکارت این کتاب را مستقیماً به زبان فرانسوی نوشت تا با سنت مرسوم کتابت متون علمی به زبان لاتین مخالفت کند.[نیازمند منبع]

محتویات[ویرایش]

این گفتار در شش بخش نوشته شده است که دکارت آن‌ها را به این صورت تقسیم بندی می‌کند:[۱]

  1. ملاحظاتی در باب علوم
  2. قواعد اصلی روشی که نویسنده پی گرفته است
  3. برخی از قواعد اخلاقی که نویسنده با این روش یافته است
  4. استدلال‌هایی که نویسنده با آن‌ها وجود خدا و نفس انسان را اثبات می‌کند، که بر آن اساس، متافیزیک خود را پی‌ریزی می‌کند
  5. ترتیب سؤال‌هایی که نویسنده در علوم طبیعی تحقیق کرده است، به خصوص درباره حرکت قلب و برخی مشکلات دیگر در حوزه پزشکی، و همچنین در باب تفاوت بین نفس انسان و جانوران نازل‌تر
  6. چیزهایی که به اعتقاد نویسنده، برای کندوکاو بیشتر در طبیعت، نسبت به تحقیقات وی، نیاز هستند

ترجمهٔ فارسی کتاب[ویرایش]

این کتاب اول بار در ۱۲۷۹ هجری قمری و به دستور آرتور دو گوبینو به دست ملا لاله‌زار با همکاری امیل برنه تحت عنوان «حکمت ناصریه» و با اغلاط فراوان به فارسی ترجمه شد. در این ترجمه نام مؤلف «دیاکرت» نوشته شده و حتی تاریخ درگذشت دکارت ۱۶۱۵ ذکر شده درحالی که صحیح آن ۱۶۵۰ است و از دو گوبینو به عنوان کانت دوقوبینو، «وزیر مختار و ایلچی مخصوص دولت فرانسه» نام برده شده است.[۲]

ترجمه دیگری هم از سوی افضل‌الملک کرمانی از روی متن ترجمه شده ترکی انجام شده که هیچگاه چاپ نشد.[۳]

ترجمهٔ دیگر کتاب از محمدعلی فروغی است و در آغاز به‌عنوان ضمیمهٔ جلد اول کتاب عنوان «سیر حکمت در اروپا» منتشر شد.[۴]

پانوشت‌ها[ویرایش]

  1. دکارت، گفتار در روش، ۱.
  2. «نخستین ترجمه فارسی «گفتار در روش» دکارت». کانون ایرانی پژوهشگران فلسفه و حکمت. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۲ ژوئن ۲۰۱۵. بازبینی‌شده در ۲۵ ژانویه ۲۰۱۷. 
  3. مجتهدی، کریم. «ایرانیان و فلسفه‌های جدید غرب». باشگاه اندیشه. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۴ آوریل ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۵ ژانویه ۲۰۱۷. 
  4. نیکفر، محمدرضا. «گفتار در روش؛ اندیشه انتقادی، برنامه ۴». بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۸ ژوئن ۲۰۰۷. بازبینی‌شده در ۲۵ ژانویه ۲۰۱۷. 

منابع[ویرایش]

  • Descartes, René. Discourse on the Method. Translated by Jonathan Bennett. 2005. 

پیوند به بیرون[ویرایش]