طایفه عمله قشقایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

عَمَلِه، یکی از بزرگترین طایفه‌های ایل قشقایی است. این طایفه در واقع عوامل اجرایی و اداری ایلخان بودند. طایفه عمله مستقیماً تحت نظر ایلخان اداره می‌شد.

شکل گیری[ویرایش]

طایفه عمله حدود ۱۵۰ سال پیش توسط مرتضی قلی خان قشقایی، ایل بیگی قشقایی‌ها، بوجود آمد.

بدین ترتیب که از میان ۶۰ هزار خانوار قشقایی، دو هزار خانوار را که از نظر مالی بالاتر از دیگران بودند انتخاب کرده و آنها را عمله نامید و از این دو هزار خانوار ۲۰۰۰ نفر مسلح، زبده و آماده تدارک دید که گارد جاویدان قشقایی نام داشت.[۱]

طایفه عمله برای رسیدگی به امورات جاری ایل نظیر جمع‌آوری حق مالکانه، رسیدگی به امور کشاورزی، گله داری و تنظیم امور ایلی از تیره‌های مختلف ایل قشقایی و سران آنها تشکیل گردید. در دوران اقتدار صولت‌الدوله، رؤسای برخی از طوایف، بسیار مقتدر و ثروتمند بودند و از او تمکین نمی‌کردند، بنابراین تلاش برای جذب برخی تیره‌ها از این طوایف و تقویت طایفه عمله و پرتوان کردن بازوی نظامی ایلخانی آغاز شد. طایفة عمله درواقع عمال اجرای دستورها و فرمانهای ایلخانی بزرگ بود. صولت الدوله برای استقرار قدرت خود از این طایفه به صورت نیروی انتظامی و اجرائی استفاده می‌کرد. سپس برای تحلیل قدرت سایر کلانتران ایلهای قشقائی بعضی از طایفه‌ها یا تیره‌های مختلف را از آنها جدا نموده و وارد این طایفه نمود که به تدریج خود به طایفه بزرگی تبدیل شد که اداره آن نیاز به کلانتر و خان داشت. بهمین دلیل آنها به صورت یک واحد سیاسی و ایل درآمدند.[۲] طایفه عمله از تیره‌های: صفی خانی، نفر، اولاد، چگینی و شبانکاره، جعفر بیگلو، بوربور، مال احمدی ، جعفرلو، کرانی، بیات، بهمن بیگلو، بلوردی، توللی، نفرسهراب خانلو، مختار خانلو، نمدی، ایگدر، گله زن، قتلو، آردکپان، موصلو، بهی، بهلولی، جامه بزرگی، قوجابیگلو، طیبی، مهتر خانه، چهارده چریک، دمر چماقلو و … تشکیل شده‌اند که هر یک نیز از تعداد زیادی خانواده تشکیل یافته‌اند.

جمعیت و محدوده اقامت[ویرایش]

گرمسیر طایفه عمله، منطقه وسیعی از شهرستان لار، فیروزآباد، فراشبند و جهرم است و سردسیرشان اطراف شهرستان شیراز، بعضی از روستاهای شهرستان آباده و حومه سمیرم از شهرستان شهرضا می‌باشد. جمعیت طایفه عمله در سال ۱۳۶۰ شمسی ۸۰۱۱ خانوار (۴۲۴۶۱ نفر) بوده است؛ و در سال ۱۳۶۶ دارای ۴۷ تیره و ۴۰۳۷ خانوار بوده است.[۲]

منابع[ویرایش]

http://www.gachsaran.org

  1. کیانی، منوچهر. تاریخ مبارزات مردم ایل قشقایی (از صفویه تا پهلوی). انتشارات کیان نشر: ۱۳۸۵.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ سازمان سیاسی - اجتماعی ایل بزرگ قشقائی