طایفه عمله قشقایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از طایفه عمله)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

عَمَلِه، یکی از بزرگترین طایفه‌های ایل قشقایی است. این طایفه مخلوطی از ترك و لر و عرب هستند در واقع عوامل اجرایی و اداری ایلخان بودند. طایفه عمله مستقیماً تحت نظر ایلخان اداره می‌شد.

شکل‌گیری[ویرایش]

طایفه عمله حدود ۱۵۰ سال پیش توسط مرتضی قلی خان قشقایی، ایل بیگی قشقایی‌ها، بوجود آمد.

بدین ترتیب که از میان ۶۰ هزار خانوار قشقایی، دو هزار خانوار را که از نظر مالی بالاتر از دیگران بودند انتخاب کرده و آن‌ها را عمله نامید و از این دو هزار خانوار ۲۰۰۰ نفر مسلح، زبده و آماده تدارک دید که گارد جاویدان قشقایی نام داشت.[۱]

طایفه عمله برای رسیدگی به امورات جاری ایل نظیر جمع‌آوری حق مالکانه، رسیدگی به امور کشاورزی، گله داری و تنظیم امور ایلی از تیره‌های مختلف ایل قشقایی و سران آن‌ها تشکیل گردید. در دوران اقتدار صولت‌الدوله، رؤسای برخی از طوایف، بسیار مقتدر و ثروتمند بودند و از او تمکین نمی‌کردند، بنابراین تلاش برای جذب برخی تیره‌ها از این طوایف و تقویت طایفه عمله و پرتوان کردن بازوی نظامی ایلخانی آغاز شد. طایفة عمله در واقع عمال اجرای دستورها و فرمانهای ایلخانی بزرگ بود. صولت الدوله برای استقرار قدرت خود از این طایفه به صورت نیروی انتظامی و اجرائی استفاده می‌کرد. سپس برای تحلیل قدرت سایر کلانتران ایلهای قشقائی بعضی از طایفه‌ها یا تیره‌های مختلف را از آن‌ها جدا نموده و وارد این طایفه نمود که به تدریج خود به طایفه بزرگی تبدیل شد که اداره آن نیاز به کلانتر و خان داشت. به همین دلیل آن‌ها به صورت یک واحد سیاسی و ایل درآمدند.[۲] طایفه عمله از تیره‌های: صفی خانی،محمد زمانلو، نفر، اولاد، چگینی و شبانکاره، جعفر بیگلو، بوربور، مال احمدی، جعفرلو، کرانی، بیات، بهمن بیگلو، بلوردی، توللی، نفرسهراب خانلو، مختار خانلو، نمدی، ایگدر، گله زن، قتلو، آردکپان، موصلو، بهی، بهلولی، جامه بزرگی، قوجابیگلو، طیبی، مهتر خانه، چهارده چریک، دمر چماقلو و … تشکیل شده‌اند که هر یک نیز از تعداد زیادی خانواده تشکیل یافته‌اند.

جمعیت و محدوده اقامت[ویرایش]

گرمسیر طایفه عمله، منطقه وسیعی از شهرستان لار، فیروزآباد، فراشبند و جهرم است و سردسیرشان اطراف شهرستان شیراز، بعضی از روستاهای شهرستان آباده و حومه سمیرم از شهرستان شهرضا می‌باشد. جمعیت طایفه عمله در سال ۱۳۶۰ شمسی ۸۰۱۱ خانوار (۴۲۴۶۱ نفر) بوده‌است؛ و در سال ۱۳۶۶ دارای ۴۷ تیره و ۴۰۳۷ خانوار بوده‌است.[۲]در طائفه عمله  طوایف صفی خانلو  یا صفی خانی از لرهای لرستان و طیبلو یا طیبی از لرهای(بویر احمدی) دهدشته  چوبانکاره  یا شبانکاره از لرهای شبانکاره هستن  کلاه سیاه از لرهای کلاه سیاه دشمن‌زیاری(بویراحمدی) هستن  بور بور هم از طوایف قدیم ایران و لر بختياري هستن و  شولو یا شول از لرهای شول شولستان ممسنی هستن  اردکپان هم لر بختياري هستن  کرانلو یا کرانی هم از هستن  که زمان زندیه اومدن تو کرمانشاه و بختیاری هم هستن  طائفه جاوید عمله هم از طائفه لر جاوید ممسنی هستن  طائفه  چگینی هم از لرهای چگنی لرستان هستند.طائفه  راشکی هم از لرهای راشک ممسنی هستن  طائفه فیلی هم از لرهای فیلی یا پهلی یا پهلوی  لرستانند   طائفه  لک هم لرستانی هستند و همینطور طائفه لر  عمله هم لر هستند.

منابع[ویرایش]

http://www.gachsaran.org

  1. کیانی، منوچهر. تاریخ مبارزات مردم ایل قشقایی (از صفویه تا پهلوی). انتشارات کیان نشر: ۱۳۸۵.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ سازمان سیاسی - اجتماعی ایل بزرگ قشقائی