سلطنت زنان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

سلطنت زنان (به ترکی استانبولی:Kadinlar saltanati)، مربوط به دوره‌ای از تاریخ امپراتوری عثمانی می‌شود که در آن خاصگی سلطان‌ها مثل، والده سلطان‌ها یا دختران پادشاهان (مانند مهرماه سلطان) و خواهران پادشاهان در امور دولت دخالت می‌کردند و حتی به تدریج خودشان شخصاً دولت را اداره می‌کردند (مانند کوسم سلطان) این دوره از زمان سلطان سلیمان قانونی در سال ۱۵۳۲ شروع شد که خرم سلطان به عقد رسمی سلطان درآمد و همراه همسرش حکمرانی کرد و سلطنت زنان را تأسیس کرد.[۱]

شروع سلطنت زنان[ویرایش]

حفصه سلطان، مادر سلطان سلیمان، با آوردن مقام والده سلطان راه را برای سلطنت زنان هموار کرد. قبل از مرگ او در سال ۱۵۳۲، خرم سلطان سلطنت زنان را تأسیس کرد و سلطنتش شروع شد البته برخی منابع می‌گویند که خرم ۴ سال بعد از اعدام ابراهیم پاشا یعنی در سال ۱۶۴۰ توانست سلطنت خود را آغاز کند. به هر حال وی قبل از مرگ حفصه سلطان مقام خاصگی سلطان را برای خودش آورد و بعد در سال ۱۵۳۴ زمانی که حفصه سلطان از دنیا رفت با این مقام همراه همسرش حکمرانی کرد و همچنین به اسم وزیراعظم و دیگر افراد قدرتمند در حکومت و ارتش در پشت صحنه به اداره حکومت پرداخت. همچنین خرم سلطان اولین زنی بود که حرمسرا را در مقام خاصگی سلطان اداره می‌کرد.[۲]

قدرتمندترین زنان دوره سلطنت زنان[ویرایش]

خرم سلطان، همسر عقدی و رسمی سلیمان قانونی و اولین زنی که مقام خاصگی سلطان را کسب کرد. او بعد از حفصه سلطان دومین زن قدرتمند و بعد از مرگ والده سلطان مقام خاصگی سلطانش جانشین مقام مادر سلطان شد و قدرت ملکه دربار را به دست آورد. وی در اعدام ابراهیم پاشا، کارا احمد پاشا، شاهزاده مصطفی، هم‌چنین انتصاب شاهزادگان به‌عنوان ولیعهد سلطنت نقش اصلی داشت. خرم در دوران همسرش به اداره امور سیاسی، اقتصادی امپراتوری عثمانی پرداخت.[۳]

مهرماه سلطان، دختر سلطان سلیمان قانونی و خرم سلطان بود. وی بعد از مرگ خرم سلطان قدرت گرفت و اداره حرم را به دست گرفت. وی در زمان پدر و برادرش دارای قدرت سیاسی بود و حتی در زمان حکومت سلیم دوم لقب والده سلطان را کسب کرد و بعد از مرگ سلیم در زمان مراد سوم نیز قدرت خود را حفظ نمود. او در قتل شاهزاده مصطفی نیز دست داشت.

نوربانو سلطان، همسر عقدی و رسمی سلیم دوم و هم‌چنین تنها خاصگی سلطان سلیم بود. قدرت نوربانو سلطان بعد از مرگ خرم سلطان آغاز شد. وی در اعدام شاهزاده بایزید که رقیب همسرش بود نقش داشت. او در زمان حکومت همسر و پسرش سلطان قدرت بود، وی در تمامی امور امپراتوری عثمانی دخیل بود. نوربانو تنها زنی بود که مقام والده آتیک سلطان را به معنی بزرگترین والده سلطان سرزمین را کسب کرد.

صفیه سلطان، همسر عقدی و رسمی مراد سوم همچنین تنها خاصگی سلطان مراد بود. قدرت صفیه سلطان پس از مرگ نوربانو سلطان آغاز شد. صفیه در اعدام سقولو محمد پاشا، یمیشجی حسن پاشا و شاهزاده محمود نقش داشت. وی در زمان همسر و پسرش سلطان قدرت بود و در زمان حکومت نوه‌هایش، احمد یکم و مصطفی یکم نیز مورد احترام بود و مقامش را به عنوان والده بزرگ حفظ کرد و در تمام مدت زندگانی به اداره امور سیاسی امپراتوری عثمانی پرداخت.

خندان سلطان، همسر محبوب محمد سوم و مادر احمد یکم بود. قدرت او از زمان اعدام شاهزاده محمود آغاز شد و با کمک صفیه سلطان پسرش احمد یکم به سلطنت رسید. وی اولین والده سلطانی بود که در زمان همسرش لقب خاصگی نداشت. او به مدت دو سال بدون اینکه نایب‌السلطنه احمد یکم باشد حکومت را اداره می‌کرد. خندان سلطان همچنین در اعدام شاهزاد محمود نقش داشت.

عالمه سلطان، همسر محبوب محمد سوم و خاصگی سلطان او بود. قدرت او از زمان مرگ احمد یکم آغاز شد و با کمک کوسم سلطان پسرش مصطفی یکم به سلطنت رسید. عالمه در زمان حکومت پسرش، حکومت را اداره می‌کرد و بعد از برکناری پسرش در کشته شدن عثمان دوم نقش داشت و با مرگ عثمان دوباره قدرت را به دست گرفت.

کوسم سلطان، ملقب به ماه‌پیکر همسر عقدی و رسمی احمد یکم همچنین تنها خاصگی سلطان احمد بود. کوسم در زمان همسر و فرزندانش سلطان قدرت بود. کوسم در به سلطنت رسیدن مصطفی یکم و مراد چهارم و ابراهیم یکم و محمد چهارم و برکناری عثمان دوم و ابراهیم یکم نقش داشت. او در سه دوره نایب‌السلطنه شد کوسم در تمامی امور سیاسی امپراتوری عثمانی دخالت داشت و مقامات دولتی و نظامی برای او احترام خاصی قائل بودند و تنها زنی بود که به قتل رسید و لقب والده شهید را کسب کرد.

تورخان سلطان، همسر ابراهیم یکم و خاصگی برتر وی بود. تورخان در تبعید کوسم سلطان به باغچه فلوریا دخیل بود و بعد از به سلطنت رسیدن پسرش به دشمنی با والده کبیر (کوسم سلطان) پرداخت. تورخان در نهایت در شورشی که کوسم سلطان برپا کرده بود، کوسم را به قتل رساند و خود نایب‌السلطنه پسرش شد، هم‌چنین تا زمان مرگ تنها مشاور محمد چهارم بود و در تمامی امور سیاسی امپراتوری عثمانی دخیل بود. [نیازمند منبع].

دلاشوب سلطان، همسر ابراهیم یکم و خاصگی او بود و در زمان سلطنت همسرش بیشترین میزان حقوق را در میان همسران ابراهیم دریافت میکرد اما قدرت اصلی او از زمان مرگ تورخان سلطان آغاز شد و مهم‌ترین نقش را در برکنار کردن محمد چهارم از سلطنت در سال ۱۶۸۷ داشت. وی به مدت سه سال تنها مشاور پسرش سلیمان دوم بود.

پایان سلطنت[ویرایش]

تورخان خدیجه سلطان، از سال ۱۶۵۱ تا سال ۱۶۵۶ به‌مدت ۵ سال در راس قدرت و نایب‌السلطنه پسرش بود، اما تورخان در این مدت نتوانست مانند کوسم سلطان حکومت عثمانی را به‌خوبی اداره کند، به‌ همین دلیل در سال ۱۶۵۶ قدرتش را به وزیر اعظم کوپرلو محمد پاشا منتقل کرد به قصر ادرنه رفت. در سال ۱۶۶۳ با تولد اولین فرزند محمد چهارم سلطنت زنان به پایان رسید

منابع[ویرایش]

  1. "مشارکت کنندگان ویکی‌پدیای ترکی، Kadinlar saltanati، ویکی‌پدیا دانشنامهٔ آزاد (بارگذاری در ۲۵ تیر ۹۶)". https://tr.wikipedia.org/wiki/Kadınlar saltanatı (به ترکی استانبولی). 24/4/96. Check date values in: |تاریخ= (help); External link in |وبگاه= (help); Missing or empty |url= (help)
  2. «مشارکت کنندگان ویکی‌پدیای ترکی، Kadinlar saltanati، ویکی‌پدیا دانشنامهٔ آزاد (بارگذاری در ۲۵ تیر ۹۶)». https://tr.wikipedia.org/wiki/Kadınlar saltanatı. پیوند خارجی در |وبگاه= وجود دارد (کمک); پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک)
  3. مشارکت کنندگان ویکی‌پدیای ترکی، Kadinlar saltanati، ویکی‌پدیا دانشنامهٔ آزاد (بارگذاری در ۲۵ تیر ۹۶)https://tr.wikipedia.org/wiki/Kadınlar saltanatı. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک); پیوند خارجی در |وبگاه= وجود دارد (کمک); پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک)