نایب‌السلطنه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دسته‌بندی اروپایی لقب‌های پادشاهی و اشرافی
Coronet of an earl
امپراتور و امپراتریس
شاه و ملکه
نایب‌السلطنه و نایب‌السلطنه
آرشیدوک و آرشیدوشس
انفان و انفانت
دوک بزرگ و دوشس بزرگ
پرنس بزرگ و پرنسس بزرگ
دوک و دوشس

پرنس و پرنسس


مارکی و مارکیز
مارگراف و مارگرافین

کنت و کنتس

ارل و کنتس

ویکنت و ویکنتس
بارون و بارونس
بارونت و بارونتس
شوالیه و دام

جنتلمن و الدر

نایب‌السلطنه مقامی بود که در دورهٔ افشار و قاجار به برخی از شاهزادگان یا درباریان می‌دادند تا در غیاب شاه یا در روزگار خردسالی شاه امور پادشاهی را اداره کند. گهگاه نیز این عنوان صرفاً جنبهٔ تشریفاتی داشته است. در دورهٔ صفوی گاهی واژهٔ «وکیل‌الدوله» برای این مقام به کار می‌رفت. در اواخر دورهٔ پهلوی، محمدرضا شاه مقامی شبیه به این برای همسر خود شهبانو فرح پهلوی در نظر گرفت.

معنای نایب‌السلطنه در تاریخ ایران نزدیک به واژهٔ Regent در زبان انگلیسی می‌باشد. با این حال در نوشته‌های فارسی گاهی این واژه را همسنگ Viceroy در زبان انگلیسی به کار می‌برند؛ یعنی کسی که مستعمره، شهر، استان یا دولتی را به نمایندگی از پادشاه اداره می‌کند. برای نمونه جرج کرزن را نایب‌السلطنهٔ هندوستان از سوی ملکه ویکتوریا می‌نامند. همچنین باید توجه داشت که واژهٔ Viceregent در انگلیسی هر دو مفهوم را پوشش می‌دهد.

نایب‌السلطنه‌های صفوی

نایب‌السلطنه‌های افشار

نایب‌السلطنه‌های قاجار

منابع[ویرایش]