شهبانو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
نشان سلطنتی شهبانوی ایران

شهبانو جایگاهی پادشاهی است و در معناهای ملکه سلطنتی (پادشاهِ زنملکه همسر (همسر پادشاهِ مرد) یا مادر پادشاه (ملکه مادر) به‌کار می‌رود.[۱]

در ایران شهبانو لقب فرح دیبا (ملکه و همسر محمدرضا شاه پهلوی) است و پیش از اسلام برای دو پادشاه زن ساسانی، بوران‌دخت و آزرمی‌دخت بوده‌است.

شهبانو‌های ایران[ویرایش]

شهبانو کشور مقام
ماندانا ایران شهبانوی شاهنشاهی هخامنشی و ملکهٔ مادر
کاساندان ایران شهبانوی شاهنشاهی هخامنشی
آتوسا ایران شهبانوی شاهنشاهی هخامنشی
آمستریس ایران شهبانوی شاهنشاهی هخامنشی و ملکهٔ مادر
داماسپیا ایران شهبانوی شاهنشاهی هخامنشی و ملکهٔ مادر
آلوگونه ایران ملکهٔ مادر (شاهنشاهی هخامنشی)
پروشات ایران شهبانوی شاهنشاهی هخامنشی و ملکهٔ مادر
استاتیرای یکم ایران شهبانوی شاهنشاهی هخامنشی و ملکهٔ مادر
آمستریس ایران شهبانوی شاهنشاهی هخامنشی
آتوسا ایران شهبانوی شاهنشاهی هخامنشی و ملکهٔ مادر
استاتیرای دوم ایران شهبانوی شاهنشاهی هخامنشی
لاؤدیکه ایران شهبانوی شاهنشاهی اشکانی
تئا موزا ایران شهیانو و فرمانروای شاهنشاهی اشکانی
شوشاندخت ایران شهبانوی شاهنشاهی ساسانی
دینگ ایران شهبانو و فرمانروای شاهنشاهی ساسانی و ملکهٔ مادر
نیوندخت ایران شهبانوی شاهنشاهی ساسانی
مریم ایران شهبانوی شاهنشاهی ساسانی
شیرین ایران شهبانوی شاهنشاهی ساسانی
گردیه ایران شهبانوی شاهنشاهی ساسانی
بوراندخت ایران فرمانروای شاهنشاهی ساسانی
آزرمی‌دخت ایران فرمانروای شاهنشاهی ساسانی
ترکان خاتون ایران شهبانوی امپراتوری سلجوقی، نایب‌السلطنه و ملکهٔ مادر
عالم‌شاه بیگم ایران شهبانوی صفوی و ملکهٔ مادر
تاجلی بیگم ایران شهبانوی صفوی و ملکهٔ مادر
سلطانم بیگم ایران شهبانوی صفوی و ملکهٔ مادر
دلارام خانم ایران شهبانوی صفوی و ملکهٔ مادر
نکهت خانم ایران شهبانوی صفوی و ملکهٔ مادر
مادر شاه سلطان حسین ایران شهبانوی صفوی و ملکهٔ مادر
مهدعلیا ایران شهبانوی قاجار و ملکهٔ مادر
انیس‌الدوله ایران شهبانوی قاجار
تاج‌الملوک آیرملو ایران شهبانوی پهلوی و ملکهٔ مادر
توران امیرسلیمانی ایران شهبانوی پهلوی (سابق)
عصمت دولتشاهی ایران شهبانوی پهلوی
فوزیه ایران شهبانوی مصری‌تبار پهلوی (سابق)
ثریا اسفندیاری ایران شهبانوی پهلوی (سابق)
فرح پهلوی ایران شهبانوی پهلوی و نایب‌السلطنه (آخرین شهبانوی ایران)

شهبانو‌های مطرح جهان[ویرایش]

شهبانو کشور مقام
حتشپسوت مصر باستان فرعون مصر
کلئوپاترا مصر باستان فرعون مصر
تئودورا امپراتوری روم شرقی (بیزانس) امپراتریس بیزانس (همسر ژوستینین یکم)
وو زتیان چین باستان امپراتریس دودمان تانگ، ‌نایب‌السلطنهٔ تام‌الاختیار و سپس امپراتریس فرمانروای دودمان ژو دوم (همسر گائوزونگ ‌و مادر ژونگ زونگ و رویزونگ)
تزی شیء چین امپراتریس و نایب‌السلطنه دودمان چینگ (همسر امپراتور شیان‌فنگ و مادر امپراتور تونگ‌ژی)
نورجهان امپراتوری گورکانی هند پادشاه بیگم و ملکهٔ قانونی گورکانی (همسر ایرانی‌تبار جهانگیرشاه)
خرم سلطان امپراتوری عثمانی خاصگی سلطان (همسر رسمی سلیمان یکم)
نوربانو سلطان امپراتوری عثمانی خاصگی سلطان و سپس والده سلطان (همسر رسمی سلیم دوم و مادر مراد سوم)
صفیه سلطان امپراتوری عثمانی خاصگی سلطان ‌و سپس والده سلطان (همسر رسمی مراد سوم و مادر محمد سوم)
کوسم سلطان امپراتوری عثمانی خاصگی سلطان ‌و سپس والده سلطان/نایب‌السلطنه (همسر رسمی احمد یکم و مادر مراد چهارم و ابراهیم یکم)
تورخان سلطان امپراتوری عثمانی خاصگی سلطان ‌و سپس والده سلطان/نایب‌السلطنه (سوگلی ابراهیم یکم و مادر محمد چهارم)
اولگا کی‌یف روس کی‌یف حاکم و نایب‌السلطنهٔ روس کی‌یف (همسر ایگور کی‌یف و مادر سویاتوسلاو یکم کی‌یف)
کاترین کبیر روسیه تزاریس روسیه
ماریا ترزا، اتریش امپراتوری مقدس روم امپراتریس امپراتوری مقدس روم، آرک‌دوشس‌ اتریش و ملکهٔ مجارستان، کرواسی، بوهم، ایتالیا،‌لهستان، آلمان
ایزابلای یکم کاستیا اسپانیا شهبانوی کاستیا و آراگون (همسر و شریک سلطنت فردیناند دوم و مادر خوانای اول کاستیل)
مارگارت تودور اسکاتلند شهبانوی اسکاتلند، نایب‌السلطنه و ملکهٔ مادر (همسر جیمز چهارم اسکاتلند و مادر جیمز پنجم اسکاتلند)
ماری یکم اسکاتلند اسکاتلند ملکهٔ اسکاتلند
کاترین مدیچی فرانسه شهبانوی فرانسه، نایب‌السلطنه و ملکهٔ مادر (همسر هانری دوم و مادر فرانسوای دوم، شارل نهم و هانری سوم)
الینور آکیتن فرانسه
انگلستان
دوشس‌ آکیتن، شهبانوی سابق فرانسه و سپس شهبانوی انگلستان (همسر سابق لوئی هفتم فرانسه، همسر هنری دوم انگلستان و مادر ریچارد یکم انگلستان)
ماری یکم انگلستان انگلستان ملکهٔ انگلستان و ایرلند
الیزابت یکم انگلستان انگلستان ملکهٔ انگلستان و ایرلند
هنریتا ماریای فرانسه انگلستان شهبانوی فرانسوی‌تبار انگلستان (همسر چارلز یکم انگلستان)
ملکه ویکتوریا انگلستان ملکهٔ پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند و امپراتریس هند
الیزابت، شهبانوی مادر انگلستان شهبانوی انگلستان و ملکهٔ مادر (همسر جرج ششم و مادر الیزابت دوم)
الیزابت دوم انگلستان ملکهٔ بریتانیا و قلمروی مشترک‌المنافع

منابع[ویرایش]

  1. دهخدا، علی‌اکبر. «لغتنامه دهخدا، مدخل شهبانو». چاپخانه دانشگاه تهران. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ اوت ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۱ آوریل ۲۰۱۲.