قانون اساسی ترکیه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

قانون اساسی ترکیه (به ترکی استانبولی: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası) عالی‌ترین متن قانونی در کشور ترکیه است[۱].

این قانون پس از کودتای ارتش ترکیه در ۱۲ سپتامبر ۱۹۸۲ توسط مجلس مؤسسان تدوین و در شورای امنیت ملی تأیید شد و در انتها در همه‌پرسی به تصویب مردم این کشور رسید.

حزب حاکم عدالت و توسعه به همراه حزب حرکت ملی می‌کوشند تا اصلاحات مورد نظر خود را با محوریت تبدیل نظام پارلمانی به ریاستی در قانون اساسی به همه‌پرسی بگذارند. این همه‌پرسی قرار است در میانه‌های ۲۰۱۷ برگزار شود.

اصول[ویرایش]

در مقدمه قانون اساسی ترکیه اصولی که در پرتو آن‌ها این قانون تدوین یافته و برای تفسیر آن شایسته «احترامی در خور وفاداری مطلق» است، در جملاتی کلی معرفی شده‌اند؛

  • ناسیونالیسم مورد نظر آتاتورک که «رهبر ابدی، قهرمان بی‌همتا و مؤسس جمهوری ترکیه» نامیده شده و اصلاحات و اصول انجام شده توسط او.[۲]
  • تلاش برای «سعادت و خوشبختی مادی و معنوی مردم ترکیه[۳] و تضمین دستیابی به سطح تمدن امروزین به عنوان عضوی کامل و قابل احترام از خانواده بزرگ ملت‌های جهان».
  • منشأ مردمی مشروعیت حکومت و انتقال حاکمیت از سوی ملت به ارگان‌های مشخص شده در قانون اساسی[۴] مانند؛
    • ماده ۷. از سوی ملت ترک قدرت قانون‌گذاری به مجلس اعلای ملی ترکیه واگذار شده است. این قدرت قابل انتقال نیست.
    • ماده ۸. از سوی ملت ترک قدرت قضائی به دادگاه‌های مستقل واگذار شده است.
  • لزوم جدایی دین از سیاست[۲]
  • ترکی زبان رسمی کشور است، پرچم ترکیه متشکل است از هلال ماه و ستاره سفید بر زمینه قرمز. سرود ملی «مارش استقلال» نام دارد و پایتخت کشور آنکارا است.[۵]
  • لزوم رضایت اشخاص برای انجام آزمایش‌های علمی و پزشکی.[۶]

قوانین[ویرایش]

بر اساس قانون اساسی ترکیه، توهین به شخصیت آتاتورک جرم محسوب می‌شود.[۷]

بر اساس قانون اساسی ترکیه، رئیس‌جمهور باید بالای ۴۰ سال، دارای مدرک عالی دانشگاهی با گذراندن دوره‌‌ٔ تحصیلی دست‌کم ۴ ساله باشد.[۸]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس‌ها[ویرایش]

  1. اصل یازدهم قانون اساسی ترکیه
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ و در ماده ۲
  3. و نیز ماده ۵
  4. و در ماده ۶
  5. ماده ۳
  6. ماده ۱۷
  7. نمایش مستندی بحث برانگیز درباره آتاتورک، بی‌بی‌سی فارسی
  8. جنجال بر سر «مدرک تقلبی» لیسانس اردوغان، دویچه وله فارسی

منبع[ویرایش]

متن فارسی قانون اساسی ترکیه در:
  • سید جلال‌الدین مدنی. «ضمیمه چهارم «قانون اساسی ترکیه»». در حقوق اساسی تطبیقی. چاپ اول. تهران: پایدار، ۱۳۷۹. ISBN 964-6901-10-7. 

پیوند به بیرون[ویرایش]