چاودار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
چاودار
چاودار، Secale cereale
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاه
راسته: گندم‌سانان
تیره: گندمیان
گونه: S. cereale
نام علمی
Secale cereale

چاودار با نام علمی Secale montanum گیاهی از خانواده گندمیان (به لاتین: Poaceae) است. بیشتر چاودارهای زراعی دیپلوئید بوده و انواع تتراپلوئید و دیپلوئید روزبلندشان نیز موجود می‌باشد. این گیاه دگرگشن بوده و مقاوم‌ترین غله نسبت به سرما است. در فرهنگ لغت دهخدا از این گیاه این گونه نام برده شده‌است: «چودار. چودر. ویبگ. گیاهی هرزه که در غله‌زار روید و دانه آن چون گندمی لاغر و کشیده است.»[۱] و نیز در لغت نامه دکتر معین اینگونه یاد شده‌است: «گیاهی از نوع غلات که ارتفاعش تا دو متر هم می‌رسد.»[۲]

خصوصیات گیاهی[ویرایش]

چاودار گیاهی است بسیار خودعقیم و بنابراین دگرگشن. اغلب چاودارهای زراعی دیپلوئید هستند ۲n=۱۴ و زراعت چاودارهای تتراپلوئید نیز در سطح محدودی در اروپا متداول است. چاودار زراعی یک گیاه یکساله دیپلوئید روزبلند می‌باشد.

سنبله
دارای سنبله دراز مرکب از سنبلک‌هاست (بلندتر و باریکتر از گندم) و روی هر سنبله فرعی ۳ گل وجود دارد.
ریشه
سیستم ریشه‌ای چاودار بسیار انبوه و گسترده تر از گندم می‌باشد و به همین جهت از آب بهتر استفاده می‌کند.
ریشک
ریشک دراز نازک برسی گرد و زبر است.
ظاهر چاودار
چاودار از نظر شکل مابین گندم و یولاف است.رنگ کدر خاک آلود دارد.فاقد پوسته (هال) می باشد.[۳]

سازگاری[ویرایش]

چاودار مقاومترین غله به سرماست و با شرایط آب و هوایی نامساعد و خاک‌های فقیر غیرحاصلخیز و شنی سازگاری نشان می‌دهد.

حرارت
حداقل دما برای جوانه زنی چاودار ۳ تا ۵ درجه سانتیگراد است.

نیازهای غذایی[ویرایش]

ازت آمونیاکی مطلوب‌ترین فرم ازت جهت چاودار است.

تولیدکنندگان[ویرایش]

یازده تولیدکننده اصلی چاودار — ۲۰۰۵ (میلیون تن)
Flag of Europe.svg اتحادیه اروپا ۹٫۲*
Flag of Russia.svg روسیه ۳٫۶
Flag of Poland.svg لهستان ۳٫۴
Flag of Germany.svg آلمان ۲٫۸
Flag of Belarus.svg بلاروس ۱٫۲
Flag of Ukraine.svg اوکراین ۱٫۱
Flag of the People's Republic of China.svg چین ۰٫۶
Flag of Canada.svg کانادا ۰٫۴
Flag of Turkey.svg ترکیه ۰٫۳
Flag of the United States.svg ایالات متحده آمریکا ۰٫۲
Flag of Austria.svg اتریش ۰٫۲
مجموع تولید جهانی ۱۳٫۳
EU 2008 figures include Poland, Germany
and Austria.
منبع: فائو [۴]
تولید جهانی چاودار در سال ۲۰۰۵ میلادی

پانویس[ویرایش]

  1. لغت نامه دهخدا
  2. فرهنگ لغت دکتر محمد معین
  3. جزوه غلات دکتر کرامت.دانشگاه صنعتی اصفهان
  4. "Major Food And Agricultural Commodities And Producers - Countries By Commodity". Fao.org. Retrieved 2010-09-17. 

منابع[ویرایش]

  • لغت نامه دهخدا
  • فرهنگ لغت دکتر محمد معین
  • جزوه غلات دکتر کرامت.دانشگاه صنعتی اصفهان

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ چاودار موجود است.