فهرست رهبران اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

این فهرستی از رهبران اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی از تشکیل این کشور تا فروپاشی آن است. این لیست شامل کسانی است که به صورت دوفاکتور رهبر این کشور محسوب می‌شوند و نه کسانی که عنوان «رهبر» را در اختیار داشته‌اند.

ساختار تشکیلاتی[ویرایش]

نهاد منسوب‌کنندهٔ حزب کمونیست کنگرهٔ حزب بود که ابتدا هر سال جلسه داشت اما بعدها و بخصوص در زمان استالین این جلسات کم‌تر شدند. کنگرهٔ حزب کمیته مرکزی را انتخاب می‌کرد و کمیته مرکزی دفتر سیاسی را انتخاب می‌کرد. در زمان استالین قدرت‌مندترین پست در حزب دبیر کل حزب کمونیست اتحاد شوروی بود که توسط دفتر سیاسی انتخاب می‌شد. در ۱۹۵۲ عنوان دبیر کل به دبیر اول و دفتر سیاسی به هیات رئیسه تغییر نام داد اما در سال ۱۹۶۶ برژنف نام‌ها را به صورت اولی برگرداند.

از نظر تئوری قدرت اصلی حزب را کنگرهٔ حزب داشت اما عملاً و بخصوص پس از فوت لنین قدرت به دست دبیر کل افتاد.

در سطوح پایین‌تر هرم سازمانی توسط کمیته‌های حزبی (پارت‌کوم‌ها) مدیریت می‌شد. صدر هر پارت‌کوم «دبیر پارت‌کوم» بود که توسط اعضا انتخاب می‌شد. در مراحل بالاتر کمیته‌ها به همین ترتیب نام‌گذاری می‌شدند. در سطح رایون‌ها، رای‌کوم، در سطح ابلاست، اوب‌کوم، و در سطح شهرها گورکوم و بدین ترتیب.

پایین‌ترین سطح هر حزب سلول حزبی بود. رهبری هر سلول «دفتر حزب» نامیده می‌شد. دفتر حزب (پارت‌بورو) توسط دبیرخانهٔ دفتر که انتخابی بود ریاست می‌شد.

دفتر سیاسی کمیته مرکزی[ویرایش]

دفتر سیاسی اعضای کامل یا نامزد(بدون حق رای) داشت و اندازهٔ آن در دوره‌های مختلف متفاوت بود. اما معمولاً از ۱۴ عضو کامل و هشت عضو نامزد تشکیل می‌شد. گرچه دفترسیاسی صدر رسمی نداشت اما دبیر کل حزب (که معمولاً صدر کمیته مرکزی نیز بود) همیشه نقش اصلی در دفتر سیاسی را نیز داشت. عملاً قدرت‌مندترین اعضای دفتر سیاسی آنانی بودند که در ضمن عضو دبیرخانهٔ کمیته مرکزی حزب نیز بودند و دبیر کل حزب نیز قوی‌ترین عضو دفترسیاسی به شمار می‌آمد. اگر کسی تنها در یکی از این دو نهاد عضو بود از نفوذ چندانی برخوردار نبود. در تاریخ اکثر اعضای دفتر سیاسی مرد بوده‌اند و به ندرت زنی عضو این نهاد بوده‌است.

تصویر نام
Lenin CL Colour.jpg
ولادیمیر ایلیچ لنین (۱۹۲۴-۱۸۷۰)
Stalin 1945.jpg
جوزف استالین (۱۹۵۳-۱۸۷۹)
Nikita Khruchchev Colour.jpg
نیکیتا سرگیویچ خروشچف (۱۹۷۱-۱۸۹۴)
Leonid Brežněv (Bundesarchiv).jpg
لئونید برژنف (۱۹۸۲-۱۹۰۶)
Yuri Andropov - Soviet Life, August 1983.jpg
یوری ولادیریمویچ آندروپوف (۱۹۸۴-۱۹۱۴)
Konstantin Chernenko1.jpg
کنستانتین استینویچ چرننکو (۱۹۸۵-۱۹۱۱)
Mikhail Gorbachev 1987.jpg
میخائیل گورباچف (-۱۹۳۱)