جایزه ساخاروف

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جایزه ساخاروف
۲۰۱۲
ارائه کننده پارلمان اروپا
کشور فرانسه
مکان استراسبورگ
جوایز ۵۰٬۰۰۰[۱]
اولین مراسم ۱۹۸۸
آخرین مراسم ۲۰۱۲
وب‌گاه رسمی وب‌گاه


جایزه ساخاروف برای آزادی اندیشه که به افتخار آندره ساخاروف دانشمند و مخالف و ناراضی شوروی سابق تحت این عنوان نامگذاری شده، در دسامبر سال ۱۹۸۸ توسط پارلمان اروپا بنیان نهاده شد. این جایزه نشانی است که به افراد یا سازمان‌هایی که زندگی خود را وقف دفاع از حقوق بشر و آزادی اندیشه می‌نمایند، اهدا می‌شود.[۲] لیست نامزدها توسط کمیته‌های امور خارجه و توسعه استخراج و تهیه می‌گردد و برندگان جایزه در ماه نوامبر معرفی و اعلام می‌شوند.[۱] جایزه ساخاروف از سال ۲۰۱۰ با جایزه نقدی ۵۰٬۰۰۰[۱] توام شده‌است.


اولین جایزه در سال ۱۹۸۸ به‌طور مشترک به نلسون ماندلا از آفریقای جنوبی و آناتولی مارچنکو از روسیه اهدا شد. آخرین جوایز نیز در سال ۲۰۱۲ به دو دگراندیش ایرانی، نسرین ستوده و جعفر پناهی اهدا شده‌است.[۳] همچنین جایزه ساخاروف در طول تاریخ خود به سازمان‌های مختلفی اهدا شده که برای اولین بار در سال ۱۹۹۲، سازمان مادران پلازا د مایو از آرژانتین موفق به کسب این جایزه گردید.


جایزه ساخاروف معمولاً سالانه در تاریخ ۱۰ دسامبر که مصادف با است با تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر توسط مجمع عمومی سازمان ملل در سال ۱۹۴۸[۴] و مقارن با روز جهانی حقوق بشر اهدا می‌گردد.[۵]


برندگان[ویرایش]

سال برنده ملیت شرح منبع
۱۹۸۸ ماندلا, نلسوننلسون ماندلا افریقای جنوبی فعال ضد آپارتاید و رئیس جمهور آفریقای جنوبی [۶]
۱۹۸۸ مارچنکو, آناتولیآناتولی مارچنکو (بعد از مرگ) اتحاد شوروی فعال حقوق بشر، نویسنده زندانی [۶]
۱۹۸۹ دوبچک, الکساندرالکساندر دوبچک چکسلوواکی سیاستمدار اسلوواکی بهار پراگ [۶]
۱۹۹۰ آنگ سان سو چی برمه سیاستمدار مخالف و رئیس کمیته ملی دکوکراسی [۷]
۱۹۹۱ دماچی, ادمادم دماچی کوزوو زندانی و سیاستمدار کوزوو [۶]
۱۹۹۲ مادران میدان می آرژانتین جمعیت مادرانی که فرزندانشان را در جنگ کثیف از دست داده‌اند [۷]
۱۹۹۳ اسلوبونیچ بوسنی هرزگوین روزنامه سارایو [۷]
۱۹۹۴ نسرین, تسلیمهتسلیمه نسرین بنگلادش پزشک فمنیست [۷]
۱۹۹۵ زانا, لیلالیلا زانا ترکیه نماینده مجلس و زندانی سیاسی [۶]
۱۹۹۶ ژنگشنگ, وئیوئی ژنگشنگ جمهوری خلق چین فعال حقوق بشر [۷]
۱۹۹۷ غزالی, سلیمهسلیمه غزالی الجزایر فعال حقوق بشر و نویسنده [۷]
۱۹۹۸ روگووا, ابراهیمابراهیم روگووا کوزوو سیاستمدار آلبانیایی، اولین رئیس جمهور کوزوو [۶]
۱۹۹۹ گوزمو, خاناخانا گوزمو تیمور شرقی اولین رئیس جمهور تیمور شرقی [۸]
۲۰۰۰ باستا یا اسپانیا جمعیت مبارزه با تروریسم [۹]
۲۰۰۱ پلد-الحنان, نوریتنوریت پلد-الحنان اسرائیل فعال صلح [۶]
۲۰۰۱ قضاوی, عزتعزت قضاوی فلسطین استاد دانشگاه، نویسنده [۶]
۲۰۰۱ کامونو, زاخاریزاخاری کامونو آنگولا کشیش و فعال صلح [۶]
۲۰۰۲ پایا, اسوالدواسوالدو پایا کوبا زندانی و فعال سیاسی [۱۰]
۲۰۰۳ عنان, کوفیکوفی عنان (سازمان ملل متحد) غنا هفتمین دبیرکل سازمان ملل متحد و برنده جایزه صلح نوبل [۶]
۲۰۰۴ انجمن روزنامه‌نگاران بلاروس بلاروس سازمان غیر دولتی روزنامه‌نگاران طالب آزادی بیان و عقیده [۱۱]
۲۰۰۵ بانوان سپیدپوش کوبا مادران و زنان زندانیان سیاسی [۱۲]
۲۰۰۵ گزارشگران بدون مرز سازمان غیر دولتی طرفدار آزادی مطبوعات [۱۲]
۲۰۰۵ ابراهیم, حواحوا ابراهیم نیجریه حقوقدان، فعال حقوق بشر [۱۲]
۲۰۰۶ میلینکیویچ, الکساندرالکساندر میلینکیویچ بلاروس سیاستمدار و نامزد انتخاب شده
از طرف نیروهای متحده دموکراتیک بلاروس
برای انتخاب ریاست جمهوری
[۱۳]
۲۰۰۷ محمودعثمان, صالحصالح محمودعثمان سودان حقوقدان، فعال حقوق بشر [۷]
۲۰۰۸ یا, هوهو یا جمهوری خلق چین فعال سیاسی و مخالف دولت [۱۴]
۲۰۰۹ یادبود (انجمن) روسیه انجمن بین‌المللی آزادی های مدنی [۱۵]
۲۰۱۰ فاریناس, گیرموگیرمو فاریناس کوبا پزشک، ژورنالیست و مخالف حکومت [۱۶]
۲۰۱۱ اسماء محفوظ,
احمد السنوسی,
رازان زیتونه,
علی فرزت,
محمد بوعزیزی (بعد از فوت)
مصر
لیبی
سوریه
سوریه
تونس
پنج نفر از نمایندگان عرب که در امر حقوق بشر و آزادی فعال بودند. [۱۷]
۲۰۱۲ جعفر پناهی,
نسرین ستوده
ایران ستوده، حقوقدان و پناهی، کارگردان سینما فعالان حقوق بشر [۱۸][۱۹]
۲۰۱۳ یوسف‌زی, ملالهملاله یوسف‌زی پاکستان فعال حقوق زنان و کودکان [۲۰]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ "Sakharov Prize for Freedom of Speech". پارلمان اروپا. Retrieved 23 October 2010. 
  2. "1986: Sakharov comes in from the cold". بی‌بی‌سی نیوز. 23 December 1986. Retrieved 21 October 2010. 
  3. European Parliament / News. «Sakharov Prize: "Prize ensures winners' voices are heard throughout the world"». بازبینی‌شده در 13 Dec 2012. 
  4. "The Universal Declaration of Human Rights". سازمان ملل متحد. Retrieved 25 October 2010. 
  5. "Human Rights Day". سازمان ملل متحد. 25 October 2010. Retrieved 25 October 2010. 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ ۶٫۳ ۶٫۴ ۶٫۵ ۶٫۶ ۶٫۷ ۶٫۸ ۶٫۹ "20 years of the Sakharov Prize: Human rights and reconciliation". پارلمان اروپا. 28 October 2008. Retrieved 22 October 2010. 
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ ۷٫۳ ۷٫۴ ۷٫۵ ۷٫۶ "Sakharov Network calls for immediate release of Aung San Suu Kyi, Sakharov Prize laureate 1990". گزارشگران بدون مرز. 15 May 2009. Retrieved 23 October 2010. 
  8. "Gusmão receives EU Sakharov prize". بی‌بی‌سی نیوز. 15 December 1999. Retrieved 21 October 2010. 
  9. "Basque group wins peace prize". بی‌بی‌سی نیوز. 26 October 2000. Retrieved 21 October 2010. 
  10. "Cuban dissident collects EU prize". بی‌بی‌سی نیوز. 17 December 2002. Retrieved 21 October 2010. 
  11. "Europeans Honor Belarusian Association of Journalists". وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا. 9 November 2004. Archived from the original on 19 May 2009. Retrieved 22 October 2010. 
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ ۱۲٫۲ Gibbs, Stephen (14 December 2005). "Cuba 'bars women from prize trip'". بی‌بی‌سی نیوز. Retrieved 21 October 2010. 
  13. "Belarussian takes EU rights award". بی‌بی‌سی نیوز. 26 October 2006. Retrieved 21 October 2010. 
  14. "China dissident wins rights prize". بی‌بی‌سی نیوز. 17 December 2008. Retrieved 21 October 2010. 
  15. "Russia rights group wins EU prize". بی‌بی‌سی نیوز. 22 October 2009. Retrieved 21 October 2010. 
  16. "Cuba dissident Farinas awarded Sakharov Prize by EU". بی‌بی‌سی نیوز. 21 October 2010. Retrieved 21 October 2010. 
  17. "Sakharov Prize for Freedom of Thought 2011". پارلمان اروپا. Retrieved 27 October 2011. 
  18. Saeed Kamali Dehghan (26 October 2012). "Nasrin Sotoudeh and director Jafar Panahi share top human rights prize". The Guardian. Archived from the original on 26 October 2012. Retrieved 26 October 2012. 
  19. "Nasrin Sotoudeh and Jafar Panahi – winners of the 2012 Sakharov Prize". پارلمان اروپا. Retrieved 27 October 2012. 
  20. جایزه ساخاروف ۲۰۱۳ به ملاله یوسف‌زی رسید دویچه‌وله فارسی