اروین شرودینگر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
اروین شرودینگر
Erwin Schrodinger2.jpg
متولد ۱۲ اوت ۱۸۸۷
وین، اتریش
مرگ ۴ ژانویه ۱۹۶۱ (۷۳ سال)
وین، اتریش
شهروند

اتریش

ایرلند
ملیت اتریشی
رشته فعالیت فیزیک (مکانیک کوانتوم)
محل کار دانشگاه برسلائو
دانشگاه زوریخ
دانشگاه هومبولت برلین
دانشگاه آکسفورد
دانشگاه گراتس
موسسه مطالعات پیشرفته دوبلین
دانشگاه گنت
استاد راهنما فردریچ هاسنوهری
دلیل شهرت

معادله شرودینگر، گربه شرودینگر

کشف مکانیک موج[۱]
جوایز

Nobel prize medal.svgجایزه نوبل فیزیک (۱۹۳۳)

مدال ماکس پلانک (۱۹۳۷)
دین کاتولیک[۲]
امضا
امضای اروین شرودینگر

اروین رودولف یوزف آلکزاندر شرودینگر (به آلمانی: Erwin Rudolf Josef Alexander Schrödinger) (زاده ۱۲ اوت ۱۸۸۷ - درگذشته ۴ ژانویه ۱۹۶۱) فیزیک‎دان اتریشی و تنها پسر رودولف شرودینگر بود.[۳] او از جمله کسانی بود که در تئوری موج مشارکت داشت و نتایج اساسی در زمینه نظریه کوانتومی از مکانیک موج او تشکیل شد.[۴] او درسال ۱۹۰۶ وارد دانشگاه وین شد و در سال ۱۹۱۰ دکترایش را گرفت و پس از آن در جنگ جهانی اول حضور یافت.[۵] در سال ۱۹۲۰ (میلادی) نظریه‌ای موسوم به مکانیک کوانتومی پای به عرصه نهاد و به‌وسیله اروین شرودینگر به مفیدترین شکلش به شیمی‎دانان عرضه شد.[۶] در سال ۱۹۲۱ به دانشگاه زوریخ رفت و در سال ۱۹۲۶ او اساسی‌ترین معادله غیر نسبیتی در مکانیک کوانتومی که برای توصیف تحول حالت یک ذره است با نام معادله شرودینگر به ثبت رساند[۷] و با کمک از اصل عدم قطعیت هایزنبرگ مدل جدید اتمی را به نام ابر الکترونی ارائه داد.[۸][۹][۱۰] او در سال ۱۹۳۳ به همراه پل دیراک فیزیکدان انگلیسی به دلیل ایده مکانیک موج برنده جایزه نوبل در فیزیک شد.[۵][۱۱] در سال ۱۹۳۵ به همراه آلبرت اینشتین نظریه گربه شرودینگر را ارائه داد.[۱۲] در سال ۱۹۳۶ او به سمت رییس دانشگاه گراتس اتریش درآمد.[۱۳] در سال ۱۹۳۸ به دلیل ورود نازیها به اتریش او اتریش را ترک کرد.[۱۴] او در ۴ ژانویه ۱۹۶۱ شرودینگر در وین در سن 73 سالگی به علت ابتلا به بیماری سل درگذشت[۳][۱۵]

زندگی[ویرایش]

دوران کودکی[ویرایش]

اروین شروینگر تنها پسر رودولف شرودینگر (گیاه­شناس) و جئورجینا امیلا برندا (دختر الکساندرا بائر) بود. پدر او صاحب یک کارخانه پارچه در وین و پدربزرگ او یک پروفسور شیمی بود. شرودینگر در سال­های اولیه زندگی­اش به شدت تحت تاثیر آرتور شوپنهاور قرار گرفت در همین سال­ها وقت خود را صرف مطالعه آثار او کرد و در طول زندگی به تئوری رنگ و فلسفه علاقه وافری داشت.[۱۶][۱۷]

دوران جوانی و میانسالی[ویرایش]

اروین در سال ۱۹۰۶ وارد دانشگاه وین شد و زیر دست استادش فردریچ هاسنوهری فیزیک آموخت و در سال ۱۹۱۰ با مدرک دکترا فارغ التحصیل شد.[۱۸][۱۹]او در بین سال­های ۱۹۱۴ تا ۱۹۱۸ در جنگ جهانی اول به عنوان افسر جنگ در توپخانه قلعه اتریشی حضور داشت و پس از اتمام جنگ به وین بازگشت. در سال ۱۹۲۰ به عنوان دستیار ماکس وین فیزیکدان آلمانی در ینا انتخاب شد.[۲۰][۲۱][۲۲] در سال ۱۹۲۰ او به دانشگاه ینا دعوت شد و وین را ترک کرد و در آنجا با دختری به نام آنمری برتال، دختر یک شیمیدان ازدواج کرد.[۲۳][۲۴] در کریسمس سال ۱۹۲۱ او به وروتسلاو و سپس برای تدریس به دانشگاه زوریخ رفت.[۲۵] با این حال در سال ۱۹۳۳ شرودینگر به دلیل مخالف بودن با نازی­ها مجبور به ترک آلمان شد. او در کالج ماگدالن در آکسفورد شروع به کار کرد و بعد از این بود که همراه پل دیراک جایزه نوبل فیزیک را دریافت کردند.[۲۶]

فعالیت‌های علمی[ویرایش]

مدل کوانتمی[ویرایش]

او در اوایل زندگی مهندسی برق و برق جویی را پی گرفت. او معمولاً با معلم سابقش فرانتس اکسنر کار می‌کرد. در سال اول زندگی حرفه­ای شرودینگر با ایده‌های کوانتومی در آثار ماکس پلانک، آلبرت اینشتین، نیلس بور، آرنولد زومرفلد و دیگران آشنا شد.[۲۷] در سال ۱۹۲۶ میلادی، شرودینگر بر مبنای رفتار دو گانهٔ الکترون (موجی و ذره‌ای) و با تاکید بر رفتار موجی الکترون، محدود کردن الکترون به یک مدار دایره شکل را درست ندانست و از حضور الکترون در یک محیط سه بعدی سخن گفت. شرودینگر پس از انجام محاسبات پیچیدهٔ ریاضی، به این نتیجه رسید که همانطور که برای پیدا کردن یک جسم در فضا به سه عدد (طول، عرض و ارتفاع) نیاز داریم، برای پیدا کردن اوربیتال یک اتم هم به ۳ عدد کوانتمی نیاز داریم. در واقع شرودینگر با معرفی یک تابع موج (معادله دیفرانسیل) و حل انتگرال سه گانه آن به نتایجی دست یافت که پایه و اساس مدل کوانتومی شد. شرودینگر سه عدد کوانتومی را از روی معادلات دیفرانسیل و حساب انتگرال پیچیده‌ای به دست آورد. البته عدد کوانتومی چهارم (عدد کوانتومی مغناطیسی اسپینی)، بعداً توسط دیگران به دست آمد.

افتخارات و جوایز[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]


منابع[ویرایش]