درگاه:فیزیک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
صفحه اصلی   رده‌ها و موضوعات   درگاه‌ها و پروژه‌ها

درگاه فیزیک

Emc2.PNG

Logo physics.svg
کنفرانس سلوی مشهورترین کنفرانس در زمینه فیزیک و شیمی است که از ابتدای آغاز به‌کار آن همواره برجسته‌ترین دانشمندان این دو رشته در آن شرکت کرده‌اند. کنفرانس فیزیک سال ۱۹۱۱ سلوی نخستین کنفرانس بین‌المللی فیزیک بود که تا آن زمان برگزار می‌گردید. این کنفرانس به‌دعوت ارنست سلوی برگزار شد. در همین سال بود که تنها دیدار اینشتین و هانری پوانکاره اتفاق افتاد. مشهورترین کنفرانس سلوی در سال ۱۹۲۷ بود. در این جلسه که موضوع آن الکترون‌ها و فوتون‌ها بود، بزرگ‌ترین فیزیکدانان آن زمان دربارهٔ نظریه تازه مدون شدهٔ کوانتمی با هم تبادل نظر کردند. هفده نفر از افراد این نگاره موفق به دریافت جایزه نوبل شده‌اند. این کنفرانس بین‌المللی تاکنون نیز برگزار می‌گردد.

فیزیک علمی طبیعی است که هدف آن مطالعهٔ ماده و توصیف حرکت‌ها و رفتارهای آن در درون فضا-زمان است. فیزیک برای این منظور همچنین به شناخت مفهوم‌های بسیاری نیاز دارد، مفهوم‌هایی هم‌چون انرژی و نیرو که در چگونگی و نوع رفتار ماده تاثیرگذارند. به عبارتی فیزیک، تحلیل کلی طبیعت است برای این‌که قوانین جهان فیزیکی را کشف کنیم و بفهمیم که گیتی، چگونه رفتار می‌کند. یکی از ابزارهای اصلی و مهم برای انجام چنین تحلیل کلی‌ای از طبیعت، شناختن اجزای کوچک سازندهٔ گیتی و برهم‌کنش‌های بین این اجزا است. فیزیک، یکی از قدیمی‌ترین رشته‌های علمی است یا شاید حتی بتوان گفت قدیمی‌ترین آن‌ها با در نظر گرفتن اخترشناسی به عنوان یکی از زیرشاخه‌های فیزیک مدرک‌هایی وجود دارند که نشان می‌دهند بیش از ۵۰۰۰ سال پیش، سومری‌ها، تمدن درهٔ سند، مصری‌های باستان و سایر تمدن‌های اولیه، همگی دانشی اولیه دربارهٔ فیزیک و شناختی پایه از حرکت‌های ماه، خورشید و ستاره‌ها داشته‌اند.
فیزیک، هم می‌تواند تبیین‌کننده باشد و هم سازنده، تبیین‌کننده از آن جهت که شناخت آن، می‌تواند سازوکارهای حاکم بر سایرِ فناوری‌ها را نشان دهد و سازنده از آن جهت که ایده‌های نوین در آن، می‌توانند به پیدایش نظریه‌های جدید در ریاضی، فلسفه، فناوری و دیگر شاخه‌های دانش منتهی شود. برای نمونه، پیشرفت در شناخت الکترومغناطیس یا فیزیک هسته‌ای، مستقیماً به گسترش و ساخت محصول‌هایی هم‌چون تلویزیون، کامپیوتر، لوازم خانگی و سلاح‌های هسته‌ای منتهی شده‌است، محصول‌هایی که هر کدام بخش مهمی از دنیای امروز ما را شکل می‌دهند. همچنین پیشرفت در ترمودینامیک، به پیشرفت حمل‌ونقل موتوری و پیشرفت در مکانیک، به پیشرفت در حساب دیفرانسیل و انتگرال انجامید.
ادامه...

نوشتار برگزیده

Spacetime curvature.png

نسبیت عام نظریه‌ای برای گرانش است که در سال‌های بین ۱۹۰۷ و ۱۹۱۵ توسط آلبرت اینشتین گسترش یافت. براساس این نظریه، حرکت اجسام تحت گرانش ناشی از خمیدگی فضازمان به دلیل حضور جرم‌هاست. به بیان دقیق‌تر، اجسام همواره – چه در فضای تهی و چه در حضور ماده و انرژی – در طول مستقیم‌ترین مسیر ممکن حرکت می‌کنند و حضور جرم و انرژی تنها شکل این مسیرها را در فضازمان – از خطوط مستقیم در فضای تهی به مسیرهای خمیده در حضور جرم و انرژی – تغییر می‌دهد که به معنای خمیده شدن فضازمان است. یعنی گرانش به عنوان یک عامل هندسی و نه یک نیرو بررسی می‌گردد.

در آغاز قرن بیستم، قانون جهانی گرانش نیوتون برای مدتی بیش از ۲۰۰ سال به عنوان توصیف پذیرفته شده برای گرانش بین اجسام مطرح بود. در این مدل، گرانش ناشی از نیرویی جذب‌کننده بین دو جسم – با سازوکاری نامعین – است. هرچند خودِ نیوتن نیز با طبیعت ناشناخته این نیرو مشکل داشت و برخی مسائل نظیر انتشار این نیرو با سرعت بی‌نهایت مبهم بود، این مدل برای توصیف حرکت تحت گرانش بسیار موفق ظاهر گردید: حرکت سیارات در سامانه‌ی خورشیدی را به خوبی توصیف می‌کرد و زمان ظاهر شدن ستارگان دنباله‌دار را به دقت پیش‌بینی می‌نمود.

با این‌حال مشاهده‌ها و آزمایش‌ها نشان می‌دهند که توصیف اینشتین از گرانش (نسبیت عام)، پدیده‌هایی را پیش‌بینی می‌کند که توسط نظریه نیوتنی قابل پیش‌بینی نیستند. برای مثال می‌توان به ناهنجاری‌های کوچک مشاهده‌شده در مدار حرکت برخی سیارات نظیر تیر اشاره کرد. علاوه بر این، نسبیت عام پدیده‌های جدیدی را هم پیش‌بینی می‌کند، مانند همگرایی گرانشی، امواج گرانشی و اثر گرانش بر روی زمان که به اتساع زمان گرانشی معروف است. بسیاری از این پدیده‌ها تاکنون از طریق آزمایش تأیید شده‌اند، و درمورد برخی نیز در حال حاضر جستجو ادامه دارد. برای مثال، هم‌اکنون گروه‌هایی از دانشمندان در پروژه‌هایی نظیر لیگو (LIGO) و ژئو۶۰۰ (GEO 600)، در تلاش برای مشاهدهٔ مستقیم امواج گرانشی هستند، هرچند قبلاً وجود این امواج به طور غیرمستقیم تأیید شده‌است.

نسبیت عام، چندی پس از ظهور به ابزاری اساسی در اخترفیزیک تبدیل شد. برای نمونه، این نظریه اساسِ درکِ فعلیِ ما از سیاه‌چاله‌ها را تشکیل می‌دهد. در این مناطق، گرانش به‌قدری شدید است که هیچ چیز حتی نور نمی‌تواند از آن بگریزد. تصور می‌شود که گرانشِ نیرومندِ آن‌ها عامل تابش‌های شدید گسیل‌شده از برخی اجرام نجومی است (مانند هسته کهکشانی فعال یا ریزاختروش‌ها). نسبیت عام، همچنین سهم عمده‌ای در چارچوب مه‌بانگ در کیهان‌شناسی دارد.

در قرن گذشته با وجود پژوهش‌های فراوان، پیشرفت اندکی فراتر از دیدگاه‌های خود اینشتین به دست آمده‌است. نظریه نسبیت عام نظریه‌ای کامل نیست و هنوز پرسش‌های بی‌پاسخی باقی مانده‌اند. بنیادی‌ترین آن‌ها چگونگی آشتی دادن نسبیت عام و مکانیک کوانتومی برای ایجاد نظریه‌ای کامل و خود–سازگار به نام گرانش کوانتومی است.


ادامه...

گفتاورد

«درک صورت مسأله از حل آن مهم‌تر است، چون تشریح دقیق صورت مسأله، خود به‌خود راه‌حل آن‌را نشان می‌دهد.»

آلبرت اینشتین

تاریخ

گالیله
تاریخ باستان
ارشمیدس • ارسطو • دموکریت • کلاودیوس بطلمیوس • تالس • کتابخانه اسکندریه مصر
قرون وسطی
ابن هیثم • نیکل اورسم
رنسانس
جروم کاردن • کرنلیس دربل • گالیله • یوهان کپلر • گویدوبالدو دل مونته
سده هفدهم
رابرت بویل • رنه دکارت • فرانچسکو گریمالدی • رابرت هوک • کریستیان هویگنس • آیزاک نیوتن • بلز پاسکال • جوزف ساوور • اوانجلیستا توریچلی
سده هجدهم و نوزدهم
آندره ماری آمپر • هانری بکرل • بنویت پال امیل کلاپیرون • شارل آگوستن دو کولن • کریستیان دوپلر • مایکل فارادی • هیپولیت فیزاو • بنجامین فرانکلین • کارل فریدریش گاوس • هرمان فون هلمهولتز • هاینریش هرتز • جیمز ژول • پیر لاپلاس • مارتین ون مارون • جیمز کلرک ماکسول • گئورگ زیمون اهم • نیکولا سعدی کارنو • آلساندرو ولتا 
سده بیستم
فلیکس بلاک • نیلز بور • ماکس بورن • لویی دوبروی • ماری کوری • انریکو فرمی • آلبرت اینشتین • ریچارد فاینمن • پیر-ژیل دوژن • ورنر کارل هایزنبرگ • چارلز کیتل • لو لاندائو • ماکس فون لائو • هندریک لورنتز • آلبرت آبراهام مایکلسون • لوئیس نیل • روبرت اوپنهایمر • ولفگانگ پاولی • ماکس پلانک • آنری پوانکاره • ارنست رادرفورد • اروین شرودینگر • جوزف جان تامسون • پیتر زیمان
سده بیست و یکم
شناخت‌شناسی
اگوست کنت • گاستون باشلار • مارتین هایدگر • توماس کوهن • کارل پوپر
رده
تاریخ فیزیک: • فیزیک‌دانان: • فیزیکدانان مشهور • برندگان جایزه نوبل فیزیک • شناخت‌شناسی
موضوع
تاریخچه نظریه میدان کوانتومی • نظریه کوانتوم • وقایع نگاری فیزیک میکروسکوپی

نوشتارهای برگزیده

زندگی‌نامهٔ برگزیده

Erwin Schrödinger.jpg

اروین شرودینگر فیزیک‎دان اتریشی و تنها پسر رودولف شرودینگر بود. او از جمله کسانی بود که در تئوری موج مشارکت داشت. او درسال ۱۹۰۶ وارد دانشگاه وین شد و در سال ۱۹۱۰ دکترایش را گرفت و پس از آن در جنگ جهانی اول حضور یافت. در سال ۱۹۲۰ (میلادی) نظریه‌ای موسوم به مکانیک کوانتومی پای به عرصه نهاد و به‌وسیله اروین شرودینگر به مفیدترین شکلش به شیمی‎دانان عرضه شد. در سال ۱۹۲۱ به دانشگاه زوریخ رفت و در سال ۱۹۲۶ او اساسی‌ترین معادله غیر نسبیتی در مکانیک کوانتومی که برای توصیف تحول حالت یک ذره‌است با نام معادله شرودینگر به ثبت رساند و با کمک از اصل عدم قطعیت هایزنبرگ مدل جدید اتمی را به نام ابر الکترونی ارائه داد.
ادامه...

نگارهٔ برگزیده


شَفَق قُطبی (به انگلیسی: Aurora) یکی از پدیده‌های جوی کرهٔ زمین است. ( شَفَق سرخی افق پس از غروب خورشیداست) شفق‌های قطبی نورهای زیبایی هستند که به طور طبیعی در آسمان دیده می‌شوند. که معمولاً در شب و در عرض‌های جغرافیایی قطبی به چشم می‌خورند. آنها در یونوسفر تشکیل می‌شوند و سپیده دم قطبی قابل مشاهده هستند. در عرض جغرافیایی قطب شمال به آنها شفق‌های شمالی نیز گفته می‌شود که این نام بر گرفته از نام ایزدگونه رومی سپیده‌دم و نام یونانی باد شمالی است که در سال ۱۶۲۱ توسط پیر گاسندی روی این پدیده طبیعی گذاشته شد.

آیا می‌دانید

آیا می‌دانید...

گاهشمار

نشان ماموریت آپولو ۱۱
رویدادها

درگاه‌های وابسته

در دیگر پروژه‌های ویکی‌مدیا