چهاربرج (شهر)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از چهاربرج (میاندوآب))
چهاربرج
4borj 1400.jpg
کشور ایران
استانآذربایجان غربی
شهرستانچهاربرج
بخشمرکزی
نام(های) پیشینچاربورج
سال شهرشدن۱۳۷۵ه٫ش
مردم
جمعیت۲۸٬۰۰۰ نفر
میانگین دمای سالانه۲۴c
اطلاعات شهری
شهردارناصر بوداقی
ره‌آوردفرش. کشاورزی. بازار
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۴۴–۴۵۳۲
شناسهٔ ملی خودروط۲۷ ,۳۷ج

چهاربرج یا چاربورج مرکز شهرستان چهاربرج در جنوب استان آذربایجان غربی، ایران است. این شهر ترکیبی از پنج قسمت چهاربرج به عنوان مرکز شهر و قپچاق و شعبانلو و ابراهیم حصاری و فیروز آبادبه عنوان کوی‌های اقماری می‌باشند که همگی به عنوان یک شهر به نام چهاربرج می‌باشند. چهاربرج مرکز بخش مرکزی شهرستان چهاربرج است که در سال ۱۴۰۰ پس از تصویب هیئت دولت طبق تقسیمات کشوری از بخش مرحمت‌آباد به شهرستان چهاربرج تبدیل شد. طبق همین مصوبه مرحمت آباد میانی به بخش فسندوز تبدیل شد.روستای های فیروز آباد قره قوزولو و حومه نیز از توابع این بخش می‌باشند. تا قبل از سال ۱۴۰۰ چهاربرج مرکز بخش مرحمت آباد بوده که پیش از انقلاب اسلامی از توابع شهرستان مراغه بوده و پس از آن در تقسیمات کشوری از توابع شهرستان میاندوآب محسوب می‌شد و هم‌اکنون مرکز شهرستان چهاربرج به‌شمار می‌آید

[نیازمند منبع] زبان تمام اهالی این شهر ترکی آذربایجانی است.[۱] در جلد چهارم کتاب «فرهنگ جغرافیائی ایران (آبادیها)» نیز زبان مردم چهاربرج، ترکی آذربایجانی و مذهب آن‌ها شیعه ذکر شده‌است.[۲]

از مناطق دیدنی چهاربرج، می‌توان به امام زاده تاج الدین علی و منطقهٔ شامات اشاره کرد.[نیازمند منبع]

تاریخچه[ویرایش]

منطقه مرحمت آباد به مرکزیت شهر چهاربرج در شمال غربی شهرستان میاندوآب واقع شده‌است و از حدود ۱۵۰ سال پیش ناصر الدین شاه عایدات جلگه شمالی میاندوآب را به نوه دختری خویش به نام مرحمت واگذار کرد. از آن پس جلگه شمالی میاندوآب به منطقه مرحمت آباد معروف و نامگذاری شد.

سابقه تاریخی شهر چهاربرج به هزاران سال قبل بر می گرددو طبق ادبیات سینه به سینه به زمان هلاکو خان حاکم در مراغه می‌رسد[نیازمند منبع] که با توجه به شرایط آب و هوایی و جغرافیایی از جمله: دریاچه ارومیه، جنگل‌های چند صد کیلومتری معروف به شامات، شکارگاه مناسب و محل نگهداری اسب و گوسفند و غیره است. این منطقه احشام حکومتی محسوب می‌شده و وجود شکار و امکانات دیگر حیاتی باعث مهاجرت مردم از سایر مناطق و رونق سکونت در این منطقه شد. و با گذشت زمان به شکل و بافت امروزی تبدیل شود. البته آثار تاریخی و زیر خاکی از جمله کوزه‌های سفالی و غیره بدست آمده از منطقه حاکی از سابقه تاریخی حتی قبل از هلاکوخان است.[نیازمند منبع]

مقبره تاج‌الدّین علی چهاربرج
مقبره تاج‌الدّین علی چهاربرج

و هم چنین چندین روستا که سالیان خیلی پیش در اثر بلایای طبیعی و غیره ازبین رفته‌است و آثار به جای مانده از آن‌ها، و نشانه‌های حیات و زندگی در آن مخروبه‌ها که هم نام روستاهای امروزی بودند در منطقه آثار آنها بر جای مانده‌است.[نیازمند منبع]

حکایت دیگر اینکه: منطقه چهاربرج اردوگاه قوم مغول و لشکرگاه بوده و دور تا دور منطقه حصار کشیده بود و چهار تا برج و قلعه محکم، در چهار گوشه منطقه به عنوان برج مراقبت برای نگهبانی وجود داشت که اثر دو تا ازآنها به نام‌های تپه بزرگ چهاربرج و تپهٔ فیروزآباد تاکنون باقی است. همچنین بناهای تاریخی و زیارتی موجود در منطقه برای گویا ساختن قدمت تاریخی شهر چهاربرج و شناخت دقیق تر منطقه قابل توجه است. است

این شهر در خرداد ۱۳۷۵ از روستا تبدیل به شهر شده‌است
در ادامه گزارشی از تاریخ و جمعیت شهر چهاربرج ارائه می‌شود :
- در کتاب سفرنامه مراغه نوشته شده در سال ۱۲۹۷ قمری (حدود سال ۱۲۵۷ شمسی) از حمله کردهای مهاباد به مرحمت آباد و چهاربرج و قتل و غارت هزاران نفر خاطراتی گزارش شده‌است.
- در کتاب مرآة البلدان اعتماد السلطنه (ج۴ ص۱۹۱۹) نوشته شده در سال ۱۲۹۴ شمسی، از چهاربرج نام برده و هر یک از قریه جدید و قدیم را دارای چهل یا پنجاه خانوار سکنه دانسته‌است.[نیازمند منبع]

جغرافیا[ویرایش]

بر پایه سرشماری سال ۱۳۹۰، جمعیت این شهر برابر با ۸۶۵۱نفر بوده‌است این شهر در ۲۵ کیلومتری میاندوآب قرار دارد و از یک سو مرز بین آذربایجان شرقی و غربی است این شهر از شمال به روستای قپچاق و از جنوب به روستای فیروزآباد (چره جلو) ختم می‌شود.[۳][۴]

پانویس[ویرایش]

  1. اوجاق
  2. رزم‌آرا، حاجعلی (۱۳۳۰)، فرهنگ جغرافیائی ایران (آبادیها)؛ جلد ۴: استان ۳ و ۴ آذربایجان، تهران: انتشارات سازمان جغرافیایی کشور، انتشارات دایره جغرافیائی ستاد ارتش.
  3. «نتایج سرشماری ایران در سال ۱۳۸۵». درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۱ آبان ۱۳۹۲.
  4. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۳ ژانویه ۲۰۱۴.

منابع[ویرایش]

  1. https://web.archive.org/web/20141113160734/https://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=1160 سرشماری سال ۱۳۹۰
  2. http://gmch.blogfa.com