تابش یوننده

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از پرتو یونی)
پرش به: ناوبری، جستجو
علامت خطر تابش یونننده.
Logo iso radiation.svg

تابش یونساز[۱] ، تابش یونیزان[۲] یا تابش یوننده[۳] تابشی است که به اندازه‌ی کافی انرژی دارد تا الکترونها را از اتم و یا مولکول جدا کند، یا به بیانی دیگر آنها را یونیزه کند. تابش یوننده از ذره‌های درون‌اتمی، اتم‌ها و یا یون‌هایی با سرعت بسیار بالا (سرعتی نزدیک به سرعت نور) و یا موج‌های الکترومغناطیسی با انرژی بسیار بالا مانند گاما و ایکس ساخته‌شده‌است.

تابش یوننده در اثر واکنش هسته ای - اعم از طبیعی یا مصنوعی - با دمای بسیار بالا (مثلاً در هاله خورشید یا در حالت پلاسما) از طریق تولید ذره‌های پرانرژی در شتاب‌دهنده ذره‌ای یا از طریق فرایندهای طبیعی مانند رعد و برق یا انفجار ابرنواختر پدید می آید.

وقتی تابش یوننده رخ‌می‌دهد می‌تواند ذرات زیراتمی (عموماً الکترون، پروتون، نیوترون و گاهی تمام هسته) را از اتم آزاد کند. چنین رویدادی، پیوستگی شیمیایی را می‌دگرد و یون ایجاد می کند.

تابش یوننده را می‌توان به دو گروه مستقیم و غیر‌مستقیم تقسیم کرد.[۴]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]