محمد ثلاث

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
محمدرضا ثلاث باباجانی
Mohammad Salas.png
درگذشت۲۸ خرداد ۱۳۹۷
تهران
آرامگاهقبرستان دارالسلام بروجرد
پیشهراننده اتوبوس

محمدرضا ثلاث باباجانی مشهور به محمد ثلاث (درگذشته‌ی ۲۸ خرداد ۱۳۹۷) یکی از دراویش گنابادی بود که به قتل سه مأمور پلیس در جریان درگیری‌های خیابان پاسداران تهران متهم شده بود، او در ابتدا و در دادگاه اتهام خود را پذیرفت اما بعد آن را پس گرفت و اعلام کرد راننده اتوبوس نبوده‌است. دادگاه وی را به خاطر قتل سه نفر مجرم تشخیص داد و او در سحرگاه ۲۸ خرداد ۱۳۹۷ اعدام شد.[۱]

با توجه به این که وی پس از زیر گرفتن دو مأمور و یک سرباز نیروی انتظامی، کمی جلوتر بعد از برخورد با ماشین های پارک شده و متوقف شدن، حین وقوع جرم و در محل جرم دستگیر شده است، تلاش برای رفع اتهام و تطهیر وی کمی عجیب به نظر می رسد.

شب خونین منطقه پاسداران[ویرایش]

نزدیکی‌های غروب 30 بهمن بود که با تحقق نیافتن خواسته دراویش برای آزادی ریاحی، کار اعضای این گروه و نیروهای انتظامی حاضر در منطقه به درگیری کشید و لحظه به لحظه تصاویر و اخبار ناخوشایند و ناگواری از آن در شبکه‌های اجتماعی به گوش می‌رسید.

درگیری‌ها ادامه داشت تا اینکه اتوبوسی که از چند روز قبل در گلستان هفتم پارک شده بود، روشن می‌شود و راننده آن دیوانه‌وار به سمت ماموران می‌راند و سه تن از آنها را به قتل می‌رساند.

اما این پایان کار نبود و در آن شب تلخ یک نیروی بسیجی نیز توسط یک دستگاه خودرو سمند زیر گرفته شد و به قتل رسید.

دستگیری راننده اتوبوس[ویرایش]

همان شب حادثه، اتوبوسی که اقدام به زیر گرفتن نیروهای پلیس کرده بود، چند صد متر جلوتر بعد از برخورد با سایر خودروهای پارک شده در کوچه و خیابان، متوقف و راننده آن توسط نیروهای انتظامی بازداشت می‌شود؛ راننده ای که نام آن « محمدرضا ثلاث» عنوان شد.

همان ابتدا فیلمی از ثلاث با سر و صورتی بانداژ شده در بیمارستان انتشار یافت که به خبرنگار می‌گوید:«رفتیم جلوی درب کلانتری تجمع کردیم تا اخوی‌مان را که گرفته بودند آزاد کنند. نیروهای کلانتری رسیدند و ضربات زیاد باعث شد عصبی شوم و چون من راننده اتوبوس بودم، رفتم داخل جمعیت. اتوبوس مال من نبود، مال یک بنده خدایی بود. آن لحظه هیچی حالیم نشد. من که قصد کشتن نداشتم عصبی شدم و گاز را فشار دادم و رفتم جلو. اختیارم دست خودم نبود. تسلیت می گویم، کاری است که شده است. حالا ما اعدام هستیم، مثلا چکار کنیم؟»

اعدام[ویرایش]

ثلاث، ۲۸ خرداد ۱۳۹۷، در زندان رجایی‌شهر اعدام شد. زینب طاهری وکیل محمد ثلاث در توییتر خود نوشت که موکلش بدون اجازه خانواده اش در قبرستان دارالسلام بروجرد دفن شده‌است. به گفته زینب طاهری مراسم خاکسپاری موکلش با حضور ۲۰۰ مأمور ضدشورش برگزار شده‌است.[۲]

عفو بین‌الملل در این باره نوشت: «... بدنبال اعدام محمد ثلاث در زندان رجایی شهر در ابتدای صبح، مقامات جسد او را برای دفن به شهر بروجرد در استان لرستان صدها کیلومتر دورتر از جایی که فرزندان و مادرش زندگی می‌کنند بردند که علی‌رغم اعتراضاتشان برای دفن او در تهران بود. مقامات جسد او را در بروجرد بدون حضور خانواده اش دفن کردند و با نیروهای گارد امنیتی محافظت کردند. آنها همچنین درخواست خانواده را رد کردند که جسد محمد ثلاث توسط پزشک قانونی (کالبد سنج) مورد بررسی قرار گیرد تا بتوانند جراحاتی که وی به دلیل شکنجه تحمل کرده و می‌گوید در معرض آن قرار گرفته بود را مشخص کنند.»[۳]

در روزهای پایانی قبل از اعدام موجی از اعتراضات و درخواست‌ها برای لغو حکم اعدام از سوی فعالان سیاسی ایران، سازمان‌های حقوق بشر، گروهی از نمایندگان پارلمان اروپا و کاربران شبکه‌های اجتماعی به راه افتاده بود، که خواهان اعاده دادرسی بودند.[۴]


نقض ادعای بازداشت ثلاث پیش از حادثه[ویرایش]

از دیگر ادعاهایی که توسط وکیل ثلاث مطرح می‌شود این است که گفته شده محمد ثلاث ساعت 2 بعدازظهر روز حادثه بازداشت بوده در حالی که اتوبوس حوالی غروب ماموران را زیر گرفته است و بنابراین راننده اتوبوس نمی‌توانسته ثلاث باشد.

اما نکته جالب توجه این است که ثلاث در سومین جلسه محاکمه و در حالی که نسبت به اظهارات جلسه اول چرخش 180 درجه‌ای داشته و مدعی بوده زیر بار شکنجه در جلسه اول اعتراف کرده است، در آخرین جملاتش قبل از اعلام ختم جلسه می‌گوید: اعدام برای من افتخار است ولی من عمدا جان سه نفر را نگرفته‌ام.

دستگیری وکیل محمد ثلاث[ویرایش]

بعد از اعدام محمد ثلاث، وکیل او، زینب طاهری، در تویتر خود نوشت که اسناد بیگناهی موکل خود را در سایتهای اجتماعی منتشر خواهد کرد. بعد از آن او را در تاریخ ۲۹ خرداد ۱۳۹۷ سه شنبه به اتهام «نشر اکاذیب، تبلیغ علیه نظام و تشویش اذهان عمومی» بازداشت کردند. روز سه شنبه ۲۹ خرداد سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا از این دستگیری اظهار نگرانی کرده‌است.[۵] [۶] [۷] [۸]

واکنش‌ها[ویرایش]

  • عفو بین‌الملل، با انتشار پیامی ضمن محکوم کردن اعدام محمد ثلاث نوشت: «ایران: صوفی راننده اتوبوس در پی محاکمه بشدت ناعادلانه در سحرگاه اعدام شد. این اعدام علیرغم نگرانی‌های جدی در مورد ناعادلانه بودن روند قضایی به اجرا گذاشته شد. مقامات ایرانی در زمینه استفاده از مجازات اعدام سابقه اسفناکی دارند. این اعدام نقض فاحش عدالت و مغایر با وجدان انسانی است؛ مقامات اعتراضات گسترده عمومی را نادیده گرفته و دست به اقدامی شنیع زده‌اند که نه اجرای عدالت بلکه انتقام جویی است. محمد ثلاث اعلام کرده بود که زیر شکنجه مجبور به اعتراف علیه خود شده بود. بخشی از این اعترافات روی تخت بیمارستان از او گرفته شده‌است…»[۳]
  • اتحادیه اروپا طی بیانیه ای توسط سخنگویش اعدام محمد ثلاث را محکوم کرد. در این بیانیه آمده‌است: «محاکمه آقای ثلاث سوالات جدی در خصوص احترام به حقوق بنیادین و روند صحیح دادرسی برمی‌انگیزد. بر اساس گزارش آقای ثلاث زیر شکنجه مجبور به اعتراف شد و در روند قانونی شتابزده از دسترسی به وکیل به انتخاب خودش محروم شد. به نظر می‌آید که شواهد کلیدی که ممکن بود بی گناهی وی را اثبات کند هم رد شده بود. حکم اعدام توسط دادگاه عالی تأیید شد که بعداً یک درخواست برای بازبینی قضایی پرونده را رد کرد. اتحادیه اروپا با حکم اعدام تحت هر شرایطی مخالف است و هدفش لغو جهانی آن است. ...»[۹]
  • آنتونیو تاجانی رئیس پارلمان اروپا: «اعدام محمد ثلاث را قویا محکوم می‌کنم. پارلمان اروپا مستمراً با مجازات اعدام در همه اشکال آن و تحت هر شرایطی مخالفت کرده‌است.»[۱۰]
  • مایک پمپئو وزیر خارجه ایالات متحده: «ما اعدام محمد ثلاث عضو جامعه درویشهای صوفی گنابادی ایران که برای مدتهای طولانی مورد آزار و اذیت بوده‌اند توسط رژیم ایران را محکوم می‌کنیم. ما از شرکا و متحدانمان می‌خواهیم تا در محکوم نمودن اعدام قساوت‌بار و ناعادلانه وی به ما بپیوندند. مردم ایران شایسته احترام به حقوق بشر و آزادهایشان هستند.»[۱۱][۱۲]
  • وزارت خارجه آمریکا اعدام محمد ثلاث را «بی‌رحمانه و ناعادلانه» خواند و طی بیانیه ای اعلام کرد: «ما به شرکا و متحدین مان در سراسر جهان فراخوان می‌دهیم که در محکوم کردن اعدام بی رحمانه و غیرعادلانه آقای ثلاث به دست رژیم ایران به ما بپیوندند.»[۱۳] هدر ناوئرت، سخنگوی این وزارتخانه، گفت که: «اعدام تسریع‌شده محمد ثلاث، آخرین نمونه بی‌اهمیتی رژیم ایران به حقوق بشر شهروندانش است… اعمال مجازات اعدام، بدون محاکمه عادلانه و ضمانت تجدیدنظرخواهی که حق محمد ثلاث بود، نقض آشکار تعهدات بین‌المللی حقوق بشری ایران است.»[۱۴]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «خبرگزاری فارس - ثلاث به دار آویخته شد». خبرگزاری فارس. ۲۰۱۸-۰۶-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۱۸.
  2. «جسد محمد ثلاث بدون اذن اولیاء دم در بروجرد دفن شد». euronews. ۲۰۱۸-۰۶-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۱۹.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ "Iran: Sufi bus driver executed at dawn after grossly unfair trial". www.amnesty.org. Retrieved 2018-06-19.
  4. «محمد ثلاث اعدام شد». بی‌بی‌سی. دریافت‌شده در ۱۸ ژوئن ۲۰۱۸.
  5. «تأئید بازداشت وکیل محمد ثلاث؛ آمریکا خواستار آزادی زینب طاهری شد». یورونیوز. ۱۹ ژوئن ۲۰۱۸.
  6. «وکیل محمد ثلاث بازداشت شد». دویچه‌وله. ۱۹ ژوئن ۲۰۱۸.
  7. «یکی از نزدیکان زینب طاهری، وکیل محمد ثلاث، از بازداشت او خبر داد». رادیو فردا. ۱۹ ژوئن ۲۰۱۸.
  8. «آمریکا از خبر بازداشت وکیل محمد ثلاث ابراز نگرانی کرد». رادیو فردا. ۱۹ ژوئن ۲۰۱۸.
  9. "Statement on an execution carried out in Iran - EEAS - European External Action Service - European Commission". EEAS - European External Action Service. Retrieved 2018-06-19.
  10. «Antonio Tajani (@EP_President) | توییتر». twitter.com. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۱۹.
  11. «Secretary Pompeo (@SecPompeo) | توییتر». twitter.com. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۱۹.
  12. «آمریکا اعدام «محمد ثلاث» درویش زندانی در ایران را محکوم کرد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۱۹.
  13. «Execution of Mohammad Salas, Iranian Sufi Dervish» (به انگلیسی). U.S. Department of State. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۱۹.
  14. «آمریکا از هم‌پیمانان خواست اعدام 'بی‌رحمانه' محمد ثلاث را محکوم کنند» (به انگلیسی). BBC News فارسی. ۲۰۱۸-۰۶-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۱۹.



پیوند به بیرون[ویرایش]