ضد یخ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از مایع خنک کننده موتور)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

فردی در حال ریختن ضد یخ

مایع خنک‌کننده موتور مایعی با پایه آب است که در سیستم خنک کننده برخی موتورها جریان دارد.

در گذشته بیشتر از آب خالص برای انتقال حرارت داخلی موتور به رادیاتور استفاده می‌شد. استفاده از آب خالص مشکلاتی را در بر داشت. محدودیت فاصله بین نقطه انجماد آب (صفر درجه سانتیگراد) تا نقطه جوش آن (یکصد درجه سانتیگراد) باعث می‌شود که آب به عنوان مایع خنک کننده، کاربرد خود را در دماهای بسیار کم یا بسیار زیاد از دست بدهد. از طرفی قطعات آلمینیومی بدنه موتور در شرایط کارکرد موتور، به اندازه‌ای گرم می‌شود که مشکل خوردگی به وجود می‌آید. سیالات خنک کننده، معمولاً نه تنها از قطعات فلزی در برابر خوردگی محافظت می‌کنند، بلکه نقطه جوش آب را بالا برده و نقطه انجماد آن را نیز کاهش می‌دهند. همچنین، این سیالات معمولاً ظرفیت انتقال حرارت آب را نیز افزایش می‌دهند. این سیالات در آب محلول بوده و غیرقابل اشتعال هستند.[۱]

وظایف ضد یخ خودرو[۲][ویرایش]

1- یکی از مهم‌ترین وظایف ضدیخ، جلوگیری از یخ‌زدگی در فصول سرد سال است. با توجه به فلزی بودن قطعات خودرو، یخ‌زدگی آب خودرو می‌تواند منجر به آسیب‌های جبران‌ناپذیری شود که ضدیخ با پایین آوردن نقطه انجماد آب، مانع از این امر می‌شود. زیرا یخ زدن سیستم خنک‌کننده باعث انبساط مایع ضد یخ و در نتیجه افزایش حجم آن موجب ترک برداشتن دیواره بلوک سیلندر و در نتیجه ترکیدن رادیاتور می‌شود.

2- تقریباً تمامی رانندگان بر اهمیت استفاده از ضدیخ در زمستان واقف هستند ولیکن تعداد کمی از این رانندگان از عملکرد ضدیخ در فصول گرم، آگاهی دارند. استفاده از ضدیخ در فصل تابستان منجر به افزایش نقطه جوش آب شده و از این رهگذر، مانع از جوش آوردن خودرو خواهد شد. به عنوان مثال دمای شهر تهران در تابستان حدود 30 الی 35 درجه سانتی گراد است بنابراین وجود مایعی که بتواند گرمای موتور را در این شرایط کاهش دهد ضروری است.

3- یکی از مواردی که باعث افزایش حرارت موتور و جوش آوردن خودرو می‌شود، عدم رسیدن مایع خنک‌کننده به برخی از قسمت‌های و منافذ است که منجر به ازدیاد دما و در نتیجه جوش آوردن موتور خواهد شد. ضدیخ با کم نمودن رسوبات در داخل رادیاتور، تا حدودی زیادی این مشکل را مرتفع می‌کند.

4- خوردگی و اکسید شدن قطعات فلزی موتور، یکی از مشکلاتی است که می‌تواند هزینه‌های بسیاری را بر مالکین خودرو تحمیل نماید. جلوگیری از خوردگی قطعات فلزی، یکی از مهم‌ترین وظایف ضدیخ است که افراد کمی از این نکته آگاه هستند.

زمان مناسب تعویض ضدیخ خودرو[ویرایش]

ضدیخ‌ها از نظر کیفی در حالت کلی به دو دسته، تقسیم‌بندی می‌شوند: ضدیخ‌های با پایه معدنی و ضدیخ‌های با پایه آلی. ضدیخ‌های پایه معدنی، عمده‌ترین نوع ضدیخ در بازار هستند و مناسب‌ترین زمان تعویض آن‌ها دوره‌های سالیانه است. ضدیخ‌های پایه آلی، دارای طول عمر بیشتری هستند و در نتیجه زمان تعویض آن‌ها بازه ای حدودا سه ساله است. از آنجا که تشخیص این دو مورد نسبت به همدیگر به این سادگی امکانپذیر نیست توصیه می‌شود که تعویض ضدیخ به صورت سالانه انجام گیرد.

منابع[ویرایش]

  1. بهترين معيار براي انتخاب ضديخ خودرو يا موتورهاي متحرك توصيه سازنده موتور است. در غير اينصورت بايد با توجه به دارا بودن علامت استاندارد، ضديخ مناسب را شناسايي و خريداري كرد پس از انتخاب و خريد ضديخ مناسب چنانچه از نوع خالص باشد مي‌توان آن را بر اساس جدول اختلاط مشخص شده بر روي برچسب ظرف (كه يكي از الزامات نشانه‌گذاري اين فرآورده مي‌باشد) با آب دي يونيزه رقيق كرد. شرکت نفت پارس. «روانکاری خودرو و دانستنیهای عمومی آن». بازبینی‌شده در ۱۷ مهر ۸۸. 
  2. https://www.hamrah-mechanic.com/papers/%D9%87%D9%85%D9%87%20%DA%86%DB%8C%D8%B2%20%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF%20%D8%B6%D8%AF%DB%8C%D8%AE%20%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%8C%20%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%20%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%20%D9%88%20%D9%86%D8%AD%D9%88%D9%87%20%D8%AA%D8%B9%D9%88%DB%8C%D8%B6%20%D8%B6%D8%AF%20%DB%8C%D8%AE%20%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88/372/