لیلا حاتمی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
لیلا حاتمی
Leila Hatami in 2017 01.jpg
حاتمی در ۱۳۹۵
زادهٔ۹ مهر ۱۳۵۱ ‏(۴۹ سال)
تهران، ایران
پیشهبازیگر
سال‌های فعالیت۱۳۶۱–اکنون
همسر(ها)علی مصفا (ا. ۱۳۷۷)
فرزندان۲
والدینعلی حاتمی
زری خوشکام
جایزه(ها)فهرست کامل

لیلا حاتمی (زادهٔ ۹ مهر ۱۳۵۱) بازیگر ایرانی است. او یکی از برجسته‌ترین بازیگران زن ایرانی در جهان است و افتخارات مختلفی از جمله سه جایزهٔ جشنواره فیلم فجر و یک جایزهٔ جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم برلین دریافت کرده‌است.[۱] او در سال ۱۳۹۱ از سوی دولت فرانسه نشان لژیون دونور را دریافت کرد.

حاتمی فرزند علی حاتمی و زری خوشکام است و اولین فعالیت سینمایی او در ۱۲ سالگی با به تصویر کشیدن کودکی کمال‌الملک در فیلم کمال‌الملک (۱۳۶۲) بود. او برای بازی در نقش زنی نازا در درام لیلا (۱۳۷۵) مورد تحسین قرار گرفت و دیپلم افتخار جشنوارهٔ فیلم فجر را دریافت کرد.[۲] مدتی بعد برای بازی در شیدا (۱۳۷۷) نامزد دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن جشنواره فیلم فجر شد. همچنین برای بازی در نقش زنی روسپی در آب و آتش (۱۳۷۹) جایزهٔ بهترین بازیگر زن را از سوی جشن سینمای ایران دریافت کرد. او برای سالاد فصل (۱۳۸۳) بار دیگر نامزد دریافت جایزهٔ جشنوارهٔ فجر شد و برای بی‌پولی (۱۳۸۷) توانست این جایزه را به خود اختصاص دهد.

حاتمی برای بازی در درام جدایی نادر از سیمین (۱۳۸۹) جایزهٔ خرس نقره‌ای بهترین بازیگر زن را دریافت کرد و در ادامه برای نقش‌آفرینی‌هایش در چیزهایی هست که نمی‌دانی (۱۳۸۹)، نارنجی‌پوش (۱۳۹۰)، دوران عاشقی (۱۳۹۳) و رگ خواب (۱۳۹۵) مورد تحسین قرار گرفت. او در رگ خواب برای بازی در نقش یک زن آسیب‌پذیر بار دیگر جایزهٔ بهترین بازیگر زن را از جشنوارهٔ فجر و جشن سینمای ایران دریافت کرد.

حاتمی یکی از اعضای هیئت داوران در بخش اصلی جشنواره فیلم کن ۲۰۱۴ بود. او در نویسندگی نیز فعالیت داشته و سه کتاب ترجمه کرده‌است. حاتمی از سال ۱۳۷۷ با علی مصفا، بازیگر و فیلم‌ساز ایرانی، ازدواج کرده‌است و دو فرزند نیز دارد.

زندگی‌نامه[ویرایش]

ابتدای زندگی و تحصیلات[ویرایش]

حاتمی در کودکی در کنار والدینش علی حاتمی و زری خوشکام

لیلا حاتمی ۹ مهر ۱۳۵۱ در تهران به دنیا آمد.[۳] پدرش علی حاتمی، (۱۳۲۳–۱۳۷۵) فیلم‌ساز، و مادرش زری خوشکام، پیش از انقلاب ۱۳۵۷ بازیگر بود. او در رشتهٔ ریاضی دیپلم گرفت و تحصیلاتش را در رشتهٔ مهندسی برق دانشگاه پلی‌تکنیک تهران ادامه داد. او تحصیل در این دانشگاه را پس از دو سال نیمه‌کاره رها کرد و به دانشگاه لوزان، سوئیس رفت و آن‌جا ادبیات فرانسه خواند. به علت بیماری پدرش در ۱۳۷۵ تحصیل را نیمه‌کاره رها کرد و به ایران بازگشت. او به زبان‌های انگلیسی، فرانسه، فارسی، آلمانی و ایتالیایی مسلط است.[۳]

زندگی شخصی[ویرایش]

در سال ۱۳۷۷ با علی مصفا هنرپیشه سینمای ایران ازدواج کرد. او در گفتگویی که با ماهنامهٔ فیلم در شهریور ۱۳۹۰ انجام داد، بیان کرد احساسات عمیق شکل گرفته در حین ساخت فیلم لیلا، پایه‌گذار شکل‌گیری پیوند این دو در زندگی واقعی شده‌است.[۴] وی دارای دو فرزند به نام‌های مانی و عسل است.[۵]

فعالیت حرفه‌ای[ویرایش]

در ۱۲ سالگی در نقش کودکیِ کمال‌الملک در فیلم کمال الملک اولین حضور سینمایی خود را تجربه کرد. کارگردان این فیلم پدرش، علی حاتمی بود. در سال ۱۳۷۰ در فیلم دلشدگان که آن هم ساختهٔ پدرش بود، ایفای نقش کرد. پس از آن در ۱۳۷۵ برای اولین بار در فیلمی که کارگردانش پدرش نبود (فیلم لیلا از داریوش مهرجویی) نقش یک زن نازا را ایفا کرد و برای آن دیپلم افتخار جشنواره فیلم فجر را دریافت کرد.

فیلم موفق دیگر او آب و آتش بود که در آن نقش یک زن روسپی (مریم) را به خوبی اجرا کرد. بازی آتیلا پسیانی زوج و پسر عموی مریم از نکات درخشان دیگر فیلم بود. در تمرینات تئاتر «منهای دو» داوود رشیدی بسیار خوش درخشید اما به دلیل بیماری مجبور به خارج شدن از تیم شد.

در سال ۱۳۸۹ به همراه اصغر فرهادی و چندی از بازیگران فیلم جدایی نادر از سیمین به جشنوارهٔ فیلم برلین دعوت شد ولی به هر دلیلی که برخی آن را بازی در فیلم بعدیش (پله آخر) می‌دانند در اختتامیه شرکت نکرد. در این مراسم، وی به همراه ساره بیات و سارینا فرهادی برندهٔ خرس نقره‌ای بهترین گروه بازیگران زن شد.

در بهار ۱۳۹۰ در مراسم فرش قرمز فیلم جرم ساختهٔ مسعود کیمیایی به همراه علی مصفا شرکت کرد. در تابستان همین سال به دنبال اکران جدایی نادر از سیمین به فرانسه و ایتالیا سفر کرد و در افتتاحیهٔ اکران فیلم همراه با اصغر فرهادی حضور داشت و سرانجام پس از نامزدی جدایی نادر از سیمین در بخش بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان اسکار در زمستان سال ۱۳۹۰ همراه اصغر فرهادی و پیمان معادی راهی مراسم اسکار در آمریکا شد.

پس از آن در مراسم اختتامیه جشنواره کن شرکت کرد و جایزه بزرگ این جشنواره را به متئو گارونه کارگردان ایتالیایی فیلم واقعیت اهدا کرد. چند ماه بعد لیلا حاتمی به همراه علی مصفا و فرزندانش برای اکران فیلم پله آخر در جشنواره کارلووی واری راهی جمهوری چک شد و جایزه بهترین بازیگر نقش اول زن این جشنواره را نیز کسب کرد.

بعد از آن در پی اقامت علی مصفا در فرانسه برای حضور در فیلم جدید اصغر فرهادی به همراه وی عازم فرانسه شد و چندین ماه در آنجا اقامت داشت. پس از بازگشتش به ایران در پاییز ۱۳۹۲ به همراه علی مصفا در مراسم بزرگداشت داریوش مهرجویی شرکت کرد.

همکاری با کارگردانان[ویرایش]

بیشتر همکاری‌های لیلا حاتمی تاکنون با داریوش مهرجویی بوده‌است. این همکاری‌ها شامل بازی در چهار فیلم (به ترتیب سال ساخت: لیلا، میکس، آسمان محبوب و نارنجی پوش) می‌شوند. در این میان «لیلا» یکی از مشهورترین فیلم‌های مهرجویی است که لیلا حاتمی یکی از به یادماندنی‌ترین نقش‌های خود را در آن به جای گذاشته‌است.
پس از آن ایشان با کارگردان‌هایی نظیر: علی مصفا، حمید نعمت‌الله، فریدون جیرانی، علیرضا رئیسیان، ابراهیم حاتمی‌کیا و علی حاتمی بیشترین همکاری را داشته‌اند.
لیلا حاتمی شخصاً کارگردان، فیلم‌نامه و نقشی که قرار است به عهده بگیرد را از مهم‌ترین عوامل برای انتخاب پیشنهاد بازی می‌شمارد و معتقد است نقشی که خوب نوشته شده باشد را خوب هم می‌توان بازی کرد. به عقیده او همکاری با داریوش مهرجویی راحت‌تر از همکاری با دیگر کارگردانان است. همچنین او با کارگردانان فیلم اولی چون صفی یزدانیان، عادل یراقی و سهیل بیرقی همکاری داشته‌است.

دریافت نشان شوالیه[ویرایش]

در سال ۱۳۹۱ سفارت فرانسه طی بیانیه‌ای اعلام کرد نشان ادب و هنر درجه شوالیه توسط وزیر فرهنگ و ارتباطات این کشور به لیلا حاتمی اعطا شده‌است. «این نشان به خاطر خلاقیت هنری یا ادبی یا به خاطر مشارکت در تلالوی هنر و ادب، در فرانسه و در جهان به هنرمندان اعطا می‌شود.»[۶]

عضویت در آکادمی اسکار[ویرایش]

در ژوئن ۲۰۱۷ آکادمی اسکار اعلام کرد که از لیلا حاتمی برای عضویت در این آکادمی دعوت به عمل آورده‌است.[۷]

داوری در جشنواره فیلم کن ۲۰۱۴[ویرایش]

لیلا حاتمی در میان هیئت داوران جشنواره کن سال ۲۰۱۴

لیلا حاتمی به عنوان عضو هیئت داوران بخش اصلی شصت و هفتمین دوره جشنواره فیلم کن انتخاب شد.[۸][۹][۱۰] او در حالی در شصت و پنجمین دوره جشنواره کن ظاهر شد که در مراسم پایانی، جایزه بهترین فیلم این دوره کن را به ماتئو گارونه به خاطر فیلم واقعیت اهدا کرد. وی که با لباسی پوشیده در این جشنواره شرکت کرده بود، لباسش از سوی سایت اِل، که اخبار دنیای مد را پی‌گیری می‌کند، به عنوان یکی از ده پوشش برتر مراسم اختتامیه جشنواره کن انتخاب شد. اما معاونت اجتماعی فرماندهی نیروی انتظامی ضمن اعتراض به وضعیت سینما، در مراسمی به انتقاد از لیلا حاتمی پرداخت و اظهار داشت: «اینکه هنرپیشه زنی در جشنواره کن یا دیگر جشنواره‌ها با یک لباس بد و مستهجن و حجاب نامناسب ظاهر شود و با مرد نامحرم دست بدهد، الگو می‌شود و این رفتار کجای انقلابی است که ما انجام داده‌ایم؟» وی در ادامه اظهارات خود سینماگران ایرانی را به دلیل آنچه عدم اعتراض آن‌ها به نحوه پوشش لیلا حاتمی عنوان داشت، مورد انتقاد قرار داد.[۱۱] لیلا حاتمی در این جشنواره با ژیل ژاکوب دبیر و رئیس جشنواره دست داده و روبوسی کرد که انتشار تصویر و فیلم این عمل در فضای مجازی جنجال فراوانی ایجاد کرد.[۱۲]

واکنش‌ها[ویرایش]

وزیر ارشاد وقت، علی جنتی، طی سخنرانی این عمل حاتمی را غیرقابل قبول و دفاع دانست. لاله افتخاری، عضو هیئت رئیسه کمیسیون فرهنگی مجلس اصولگرای نهم، نیز در اظهار نظری خواهان برخورد با مسئله شد.[۸] پس از بازتاب عمل حاتمی در رسانه‌های داخلی و خارجی ایران، ژیل ژاکوب، رئیس جشنواره کن، در صفحه توئیتر خود نسبت به این مسئله و واکنش مسئولان ایرانی نوشت: «این جنجال‌ها بی‌اساس است چون این مسئله در فرهنگ غرب کاملاً عادی است. این من بودم که برای بوسیدن خانم حاتمی پیش‌قدم شدم، در آن لحظه، او برای من نماینده سینمای ایران بود.»[۱۳]

کتاب‌شناسی[ویرایش]

ترجمه[ویرایش]

فیلم‌شناسی[ویرایش]

سینما[ویرایش]

سال انتشار عنوان فیلم نقش کارگردان
زمانی برای ابدیت مهدی نوروزیان
پیر پسر اکتای براهنی
۱۴۰۱ تصور زن مسافر علی بهراد
۱۳۹۸ قاتل و وحشی زیبا حمید نعمت‌الله
ما همه با هم هستیم خانم مژدهی کمال تبریزی
۱۳۹۷ مردی بدون سایه سایه تمدن علیرضا رئیسیان
۱۳۹۶ خوک شیوا مهاجر مانی حقیقی
بمب؛ یک عاشقانه میترا پیمان معادی
۱۳۹۵ حکایت دریا پروانه بهمن فرمان‌آرا
رگ خواب مینا حمید نعمت‌الله
من آذر میرزایی سهیل بیرقی
۱۳۹۳ دوران عاشقی بیتا تمدن علیرضا رئیسیان
۱۳۹۲ در دنیای تو ساعت چند است؟ گلی ابتهاج صفی یزدانیان
۱۳۹۱ آشنایی با لیلا لیلا عادل یراقی
سربه‌مهر صبا هادی مقدم‌دوست
۱۳۹۰ نارنجی‌پوش نهال نهاوندی داریوش مهرجویی
پله آخر لیلی علی مصفا
۱۳۸۹ جدایی نادر از سیمین سیمین اصغر فرهادی
سعادت آباد یاسی مازیار میری
چیزهایی هست که نمی‌دانی دکتر فردین صاحب‌الزمانی
۱۳۸۸ آسمان محبوب زن داریوش مهرجویی
پرسه در مه رویا بهرام توکلی
چهل سالگی نگار علیرضا رئیسیان
شیرین زنی میان حضار عباس کیارستمی
۱۳۸۶ بی‌پولی شکوه حمید نعمت‌الله
هر شب تنهایی عطیه رسول صدرعاملی
۱۳۸۴ شاعر زباله‌ها زن جوان محمد احمدی
سیمای زنی در دوردست زن جوان علی مصفا
۱۳۸۳ حکم فروزنده مسعود کیمیایی
سالاد فصل لیلا فریدون جیرانی
۱۳۸۰ ارتفاع پست نرگس ابراهیم حاتمی‌کیا
ایستگاه متروک مهتاب علیرضا رئیسیان
مربای شیرین مادر جلال مرضیه برومند
آب و آتش مریم فریدون جیرانی
۱۳۷۸ میکس خانم سلیمی داریوش مهرجویی
۱۳۷۷ شیدا شیدا فاطمی کمال تبریزی
۱۳۷۵ لیلا لیلا داریوش مهرجویی
۱۳۷۰ دلشدگان لیلا علی حاتمی
۱۳۶۲ کمال‌الملک کودکی کمال الملک علی حاتمی

تلویزیون[ویرایش]

سال عنوان نقش
۱۴۰١ شبکه مخفی زنان دلبر تاجرباشی
۱۳۹۷ نهنگ آبی آناهیتا کاشف
۱۳۸۶ پریدخت پریدخت
۱۳۷۸ کیف انگلیسی
۱۳۶۲ بچه‌ها بیدار، بچه‌ها هوشیار[۱۴][۱۵] لیلا
۱۳۶۱ زیر گنبد کبود
۱۳۵۸–۱۳۶۷ هزاردستان آمینه اقدس

سایر سمت‌ها[ویرایش]

نام سال سِمَت کارگردان توضیحات
۱۳۹۶ آخرین داستان گویندهٔ نقش شهرزاد اشکان رهگذر انیمیشن
۱۳۹۲ از ایران: یک جدایی بازیگر آزاده موسوی
کوروش عطائی
مستند
۱۳۹۰ پلهٔ آخر طراح صحنه و لباس[۱۶] علی مصفا فیلم
۱۳۸۹ قالی ایرونی ما گویندهٔ گفتار متن مسعود بخشی مستند
۱۳۸۸ مهرجویی: کارنامهٔ چهل ساله بازیگر مانی حقیقی
فیلمی کوتاه دربارهٔ «حکم» بازیگر نیما حسنی‌نسب
۱۳۸۴ قایق‌های من راوی صفی یزدانیان فیلم کوتاه
۱۳۸۱ در جستجوی شهرزاد گویندهٔ گفتار متن مستند
۱۳۸۰ هم‌سایه طراح صحنه و لباس و مسئول تدارکات علی مصفا فیلم کوتاه
۱۳۷۶ فریب شعر طراح صحنه مستند
۱۳۷۵ جهان پهلوان تختی دستیار دوم کارگردان علی حاتمی فیلم

جایزه‌ها و نامزدی‌ها[ویرایش]

داوری در جشنواره‌ها[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • «لیلا حاتمی». سوره سینما. دریافت‌شده در ۲۵ مهر ۱۳۸۶.
  • فرخ‌زاد، پوران (۱۳۸۱کارنمای زنان کارای ایران (از دیروز تا امروز)، تهران: نشر قطره، شابک ۹۶۴-۳۴۱-۱۱۶-۸
  1. مکری، بهنود (۳۱ فروردین ۱۴۰۱). «لیلا حاتمی با «تصور» به جشنواره کن می‌رود؛ عناوین فیلم‌های هفته منتقدین اعلام شد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۳ اردیبهشت ۱۴۰۱.
  2. Terri Ginsberg; Chris Lippard (11 March 2010). Historical Dictionary of Middle Eastern Cinema. Scarecrow Press. pp. 175–. ISBN 978-0-8108-7364-3.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «لیلا حاتمی از سعادت آباد تا نهنگ آبی + زندگینامه و فیلم‌ها». خبرگزاری ایمنا. ۹ مهر ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۲۸ اوت ۲۰۲۱.
  4. https://www.film-magazine.com/archive/view/431
  5. «سر به زیر، سر به راه»، روزنامه جام جم، ص. ۹، ۳ دی ۱۳۹۲
  6. «اعطای نشان هنر و ادب فرانسه به لیلا حاتمی». آفتاب‌نیوز. ۱۳ مرداد ۱۳۹۱.
  7. «دعوت از ۹ سینماگر ایرانی برای پیوستن به آکادمی اسکار».
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ «جنجال‌های حضور لیلا حاتمی در کن». تابناک. ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۱۱ ژانویه ۲۰۱۹.
  9. «لیلا حاتمی عضو هیئت داوران جشنواره کن شد». دویچه وله. ۲۸ آوریل ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۹ فوریه ۲۰۱۷.
  10. «لیلا حاتمی جزو داوران جشنواره فیلم کن شد». بی‌بی‌سی. ۲۸ آوریل ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۹ فوریه ۲۰۱۷.
  11. «اعتراض نیروی انتظامی به نحوه پوشش لیلا حاتمی در جشنواره کن». رادیو فردا. ۲۱ خرداد ۱۳۹۱. دریافت‌شده در ۱۱ ژوئن ۲۰۱۲.
  12. «واکنش لیلا حاتمی به جنجال روبوسی در کن». صدای آمریکا. ۳ خرداد ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۱۹ فوریه ۲۰۱۷.
  13. «واکنش ژاکوب به معترضین لیلا حاتمی». جهان نیوز. ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۱۱ ژانویه ۲۰۱۹.
  14. «بچه‌ها بیدار بچه‌ها هوشیار».
  15. «برنامهٔ تلویزیونی بچه‌ها هوشیار، بچه‌ها بیدار».
  16. ««پله آخر» با بازی لیلا حاتمی در مراحل نهایی تدوین و آخرین خبرها از فیلم علی مصفا». ایسنا. ۲۰۱۱-۰۸-۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۱۳.
  17. «اولین عکس‌های لیلا حاتمی در جشنواره فیلم کن». خبرآنلاین.
  18. رئیس هیئت داوران جشنواره فیلم وزول فرانسه|}}https://www.irna.ir/news/84608297/لیلا-حاتمی-رئیس-هیات-داوران-جشنواره-فیلم-وزول-فرانسه-شد
  19. «چرا دهمین داوری جهانی لیلا حاتمی تا این اندازه مهم است؟». ایرنا.

پیوند به بیرون[ویرایش]