لیلا حاتمی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
لیلا حاتمی
Leila Hatami 20190204 03 (cropped).jpg
زادهٔ۹ مهر ۱۳۵۱ ‏(۴۹ سال)
تهران، ایران
پیشهبازیگر
سال‌های فعالیت۱۳۶۱–اکنون
همسر(ها)علی مصفا (ا. ۱۳۷۷)
فرزندان۲
والدینعلی حاتمی
زری خوشکام
جایزه(ها)فهرست کامل

لیلا حاتمی (زادهٔ ۹ مهر ۱۳۵۱) بازیگر ایرانی است. از افتخاراتش می‌توان به دو جایزهٔ جشنواره فیلم فجر و یک جایزهٔ جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم برلین اشاره کرد. او در سال ۱۳۹۱ از سوی دولت فرانسه نشان لژیون دونور را دریافت کرد.

حاتمی فعالیت بازیگری در سینما را در ۱۲ سالگی با به تصویر کشیدن کودکی کمال‌الملک در کمال‌الملک (۱۳۶۲) آغاز کرد. او در سال ۱۳۷۵ برای ایفای نقش زنی نازا در فیلم لیلا، دیپلم افتخار جشنوارهٔ فیلم فجر را دریافت کرد و بازی در فیلم شیدا (۱۳۷۷) منجر به نامزدی وی برای دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن جشنواره فیلم فجر شد. سپس برای بازی در نقش زنی روسپی در آب و آتش (۱۳۷۹) جایزهٔ بهترین بازیگر زن را از سوی جشن سینمای ایران دریافت کرد. لیلا حاتمی پس از یک نامزدی دیگر جشنوارهٔ فجر برای سالاد فصل (۱۳۸۳)، در سال ۱۳۸۷ برای ایفای نقش در بی‌پولی نخستین بار موفق به دریافت جایزهٔ بهترین بازیگر نقش اول زن از جشنوارهٔ فجر شد. از دیگر نقش‌آفرینی‌هایش در این دوره می‌توان به چهل‌سالگی و پرسه در مه (هردو ۱۳۸۸)، سعادت‌آباد (۱۳۸۹) اشاره کرد.

نقش‌آفرینی‌ حاتمی در فیلم تحسین‌شدهٔ جدایی نادر از سیمین (۱۳۸۹) نقطهٔ عطفی در حرفه‌اش بود و جوایز گوناگونی نظیر خرس نقره‌ای بهترین بازیگر زن از جشنواره بین‌المللی فیلم برلین را به طور مشترک همراه گروه بازیگران زن این فیلم برایش به ارمغان آورد. پس از چندین فیلم، او در سال ۱۳۹۵ برای رگ خواب بار دیگر جایزهٔ بهترین بازیگر نقش اول زن را از جشنوارهٔ فجر و جشن سینمای ایران دریافت کرد.

حاتمی یکی از اعضای هیئت داوران در بخش اصلی جشنواره فیلم کن ۲۰۱۴ بود. او در نویسندگی نیز فعالیت داشته و تا کنون سه کتاب ترجمه کرده‌است. لیلا حاتمی از سال ۱۳۷۷ با علی مصفا، بازیگر و فیلم‌ساز ایرانی، ازدواج کرده و دو فرزند نیز دارد.

زندگی‌نامه

ابتدای زندگی و تحصیلات

حاتمی در کودکی در کنار والدینش علی حاتمی و زری خوشکام

لیلا حاتمی ۹ مهر ۱۳۵۱ در تهران به دنیا آمد.[۱] پدرش علی حاتمی، (۱۳۲۳–۱۳۷۵) فیلم‌ساز، و مادرش زری خوشکام، پیش از انقلاب ۱۳۵۷ بازیگر بود. او در رشتهٔ ریاضی دیپلم گرفت و تحصیلاتش را در رشتهٔ مهندسی برق دانشگاه پلی‌تکنیک تهران ادامه داد. او تحصیل در این دانشگاه را پس از دو سال نیمه‌کاره رها کرد و به دانشگاه لوزان، سوئیس رفت و آن‌جا ادبیات فرانسه خواند. به علت بیماری پدرش در ۱۳۷۵ تحصیل را نیمه‌کاره رها کرد و به ایران بازگشت. او به زبان‌های انگلیسی، فرانسه، فارسی، آلمانی و ایتالیایی مسلط است.[۱]

زندگی شخصی

در سال ۱۳۷۷ با علی مصفا هنرپیشه سینمای ایران ازدواج کرد. او در گفتگویی که با ماهنامهٔ فیلم در شهریور ۱۳۹۰ انجام داد، بیان کرد احساسات عمیق شکل گرفته در حین ساخت فیلم لیلا، پایه‌گذار شکل‌گیری پیوند این دو در زندگی واقعی شده‌است.[۲] وی دارای دو فرزند به نام‌های مانی و عسل است.[۳]

فعالیت حرفه‌ای

در ۱۲ سالگی در نقش کودکیِ کمال‌الملک در فیلم کمال الملک اولین حضور سینمایی خود را تجربه کرد. کارگردان این فیلم پدرش، علی حاتمی بود. در سال ۱۳۷۰ در فیلم دلشدگان که آن هم ساختهٔ پدرش بود، ایفای نقش کرد. پس از آن در ۱۳۷۵ برای اولین بار در فیلمی که کارگردانش پدرش نبود (فیلم لیلا از داریوش مهرجویی) نقش یک زن نازا را ایفا کرد و برای آن دیپلم افتخار جشنواره فیلم فجر را دریافت کرد.

فیلم موفق دیگر او آب و آتش بود که در آن نقش یک زن روسپی (مریم) را به خوبی اجرا کرد. بازی آتیلا پسیانی زوج و پسر عموی مریم از نکات درخشان دیگر فیلم بود. در تمرینات تئاتر «منهای دو» داوود رشیدی بسیار خوش درخشید اما به دلیل بیماری مجبور به خارج شدن از تیم شد.

در سال ۱۳۸۹ به همراه اصغر فرهادی و چندی از بازیگران فیلم جدایی نادر از سیمین به جشنوارهٔ فیلم برلین دعوت شد ولی به هر دلیلی که برخی آن را بازی در فیلم بعدیش (پله آخر) می‌دانند در اختتامیه شرکت نکرد. در این مراسم، وی به همراه ساره بیات و سارینا فرهادی برندهٔ خرس نقره‌ای بهترین گروه بازیگران زن شد.

در بهار ۱۳۹۰ در مراسم فرش قرمز فیلم جرم ساختهٔ مسعود کیمیایی به همراه علی مصفا شرکت کرد. در تابستان همین سال به دنبال اکران جدایی نادر از سیمین به فرانسه و ایتالیا سفر کرد و در افتتاحیهٔ اکران فیلم همراه با اصغر فرهادی حضور داشت و سرانجام پس از نامزدی جدایی نادر از سیمین در بخش بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان اسکار در زمستان سال ۱۳۹۰ همراه اصغر فرهادی و پیمان معادی راهی مراسم اسکار در آمریکا شد.

پس از آن در مراسم اختتامیه جشنواره کن شرکت کرد و جایزه بزرگ این جشنواره را به متئو گارونه کارگردان ایتالیایی فیلم واقعیت اهدا کرد. چند ماه بعد لیلا حاتمی به همراه علی مصفا و فرزندانش برای اکران فیلم پله آخر در جشنواره کارلووی واری راهی جمهوری چک شد و جایزه بهترین بازیگر نقش اول زن این جشنواره را نیز کسب کرد.

بعد از آن در پی اقامت علی مصفا در فرانسه برای حضور در فیلم جدید اصغر فرهادی به همراه وی عازم فرانسه شد و چندین ماه در آنجا اقامت داشت. پس از بازگشتش به ایران در پاییز ۱۳۹۲ به همراه علی مصفا در مراسم بزرگداشت داریوش مهرجویی شرکت کرد.

همکاری با کارگردانان

بیشتر همکاری‌های لیلا حاتمی تاکنون با داریوش مهرجویی بوده‌است. این همکاری‌ها شامل بازی در چهار فیلم (به ترتیب سال ساخت: لیلا، میکس، آسمان محبوب و نارنجی پوش) می‌شوند. در این میان «لیلا» یکی از مشهورترین فیلم‌های مهرجویی است که لیلا حاتمی یکی از به یادماندنی‌ترین نقش‌های خود را در آن به جای گذاشته‌است.
پس از آن ایشان با کارگردان‌هایی نظیر: علی مصفا، حمید نعمت‌الله، فریدون جیرانی، علیرضا رئیسیان، ابراهیم حاتمی‌کیا و علی حاتمی بیشترین همکاری را داشته‌اند.
لیلا حاتمی شخصاً کارگردان، فیلم‌نامه و نقشی که قرار است به عهده بگیرد را از مهم‌ترین عوامل برای انتخاب پیشنهاد بازی می‌شمارد و معتقد است نقشی که خوب نوشته شده باشد را خوب هم می‌توان بازی کرد. به عقیده او همکاری با داریوش مهرجویی راحت‌تر از همکاری با دیگر کارگردانان است. همچنین او با کارگردانان فیلم اولی چون صفی یزدانیان، عادل یراقی و سهیل بیرقی همکاری داشته‌است.

دریافت نشان شوالیه

در سال ۱۳۹۱ سفارت فرانسه طی بیانیه‌ای اعلام کرد نشان ادب و هنر درجه شوالیه توسط وزیر فرهنگ و ارتباطات این کشور به لیلا حاتمی اعطا شده‌است. «این نشان به خاطر خلاقیت هنری یا ادبی یا به خاطر مشارکت در تلالوی هنر و ادب، در فرانسه و در جهان به هنرمندان اعطا می‌شود.»[۴]

عضویت در آکادمی اسکار

در ژوئن ۲۰۱۷ آکادمی اسکار اعلام کرد که از لیلا حاتمی برای عضویت در این آکادمی دعوت به عمل آورده‌است.[۵]

داوری در جشنواره فیلم کن ۲۰۱۴

لیلا حاتمی در میان هیئت داوران جشنواره کن سال ۲۰۱۴

لیلا حاتمی به عنوان عضو هیئت داوران بخش اصلی شصت و هفتمین دوره جشنواره فیلم کن انتخاب شد.[۶][۷][۸] او در حالی در شصت و پنجمین دوره جشنواره کن ظاهر شد که در مراسم پایانی، جایزه بهترین فیلم این دوره کن را به ماتئو گارونه به خاطر فیلم واقعیت اهدا کرد. وی که با لباسی پوشیده در این جشنواره شرکت کرده بود، لباسش از سوی سایت اِل، که اخبار دنیای مد را پی‌گیری می‌کند، به عنوان یکی از ده پوشش برتر مراسم اختتامیه جشنواره کن انتخاب شد. اما معاونت اجتماعی فرماندهی نیروی انتظامی ضمن اعتراض به وضعیت سینما، در مراسمی به انتقاد از لیلا حاتمی پرداخت و اظهار داشت: «اینکه هنرپیشه زنی در جشنواره کن یا دیگر جشنواره‌ها با یک لباس بد و مستهجن و حجاب نامناسب ظاهر شود و با مرد نامحرم دست بدهد، الگو می‌شود و این رفتار کجای انقلابی است که ما انجام داده‌ایم؟» وی در ادامه اظهارات خود سینماگران ایرانی را به دلیل آنچه عدم اعتراض آن‌ها به نحوه پوشش لیلا حاتمی عنوان داشت، مورد انتقاد قرار داد.[۹] لیلا حاتمی در این جشنواره با ژیل ژاکوب دبیر و رئیس جشنواره دست داده و روبوسی کرد که انتشار تصویر و فیلم این عمل در فضای مجازی جنجال فراوانی ایجاد کرد.[۱۰]

واکنش‌ها

وزیر ارشاد وقت، علی جنتی، طی سخنرانی این عمل حاتمی را غیرقابل قبول و دفاع دانست. لاله افتخاری، عضو هیئت رئیسه کمیسیون فرهنگی مجلس اصولگرای نهم، نیز در اظهار نظری خواهان برخورد با مسئله شد.[۶] پس از بازتاب عمل حاتمی در رسانه‌های داخلی و خارجی ایران، ژیل ژاکوب، رئیس جشنواره کن، در صفحه توئیتر خود نسبت به این مسئله و واکنش مسئولان ایرانی نوشت: «این جنجال‌ها بی‌اساس است چون این مسئله در فرهنگ غرب کاملاً عادی است. این من بودم که برای بوسیدن خانم حاتمی پیش‌قدم شدم، در آن لحظه، او برای من نماینده سینمای ایران بود.»[۱۱]

کتاب‌شناسی

ترجمه

فیلم‌شناسی

به عنوان بازیگر

فیلم‌های سینمایی

نام سال انتشار کارگردان
قاتل و وحشی ۱۳۹۸ حمید نعمت‌الله
ما همه با هم هستیم ۱۳۹۷ کمال تبریزی
مردی بدون سایه علیرضا رئیسیان
خوک ۱۳۹۶ مانی حقیقی
بمب؛ یک عاشقانه پیمان معادی
حکایت دریا ۱۳۹۵ بهمن فرمان‌آرا
رگ خواب ۱۳۹۴ حمید نعمت‌الله
من سهیل بیرقی
دوران عاشقی ۱۳۹۳ علیرضا رئیسیان
در دنیای تو ساعت چند است؟ ۱۳۹۲ صفی یزدانیان
سربه‌مهر ۱۳۹۱ هادی مقدم‌دوست
آشنایی با لیلا عادل یراقی
نارنجی‌پوش ۱۳۹۰ داریوش مهرجویی
پله آخر علی مصفا
جدایی نادر از سیمین ۱۳۸۹ اصغر فرهادی
سعادت آباد مازیار میری
چیزهایی هست که نمی‌دانی فردین صاحب‌الزمانی
آسمان محبوب ۱۳۸۸ داریوش مهرجویی
پرسه در مه ۱۳۸۸ بهرام توکلی
چهل سالگی علیرضا رئیسیان
شیرین عباس کیارستمی
بی‌پولی ۱۳۸۶ حمید نعمت‌الله
هر شب تنهایی رسول صدرعاملی
شاعر زباله‌ها ۱۳۸۴ محمد احمدی
حکم ۱۳۸۳ مسعود کیمیایی
سالاد فصل فریدون جیرانی
سیمای زنی در دوردست ۱۳۸۲ علی مصفا
ارتفاع پست ۱۳۸۰ ابراهیم حاتمی‌کیا
ایستگاه متروک علیرضا رئیسیان
مربای شیرین مرضیه برومند
آب و آتش ۱۳۷۹ فریدون جیرانی
میکس ۱۳۷۸ داریوش مهرجویی
شیدا ۱۳۷۷ کمال تبریزی
لیلا ۱۳۷۵ داریوش مهرجویی
دلشدگان ۱۳۷۰ علی حاتمی
کمال‌الملک ۱۳۶۲ علی حاتمی

مجموعه‌های تلویزیونی

نام سال انتشار کارگردان
پریدخت ۱۳۸۶ سامان مقدم
کیف انگلیسی ۱۳۷۸ سید ضیاءالدین دری
بچه‌ها بیدار، بچه‌ها هوشیار[۱۲][۱۳] ۱۳۶۲ مرضیه برومند
زیر گنبد کبود ۱۳۶۱ مرضیه برومند
هزاردستان ۱۳۵۸–۱۳۶۷ علی حاتمی

شبکه نمایش خانگی

سایر سمت‌ها

نام سال انتشار کارگردان
نهنگ آبی ۱۳۹۷ فریدون جیرانی
شبکه مخفی زنان ۱۴۰۰ افشین هاشمی
نام سال سِمَت کارگردان توضیحات
آخرین داستان ۱۳۹۶ گویندهٔ نقش شهرزاد اشکان رهگذر انیمیشن
از ایران: یک جدایی ۱۳۹۲ بازیگر آزاده موسوی، کورش عطائی مستند
پلهٔ آخر ۱۳۹۰ طراح صحنه و لباس[۱۴] علی مصفا فیلم
قالی ایرونی ما ۱۳۸۹ گویندهٔ گفتار متن مسعود بخشی
مهرجویی: کارنامهٔ چهل ساله ۱۳۸۸ بازیگر مانی حقیقی مستند
فیلمی کوتاه دربارهٔ «حکم» نیما حسنی‌نسب مستند
قایق‌های من ۱۳۸۴ راوی صفی یزدانیان
در جستجوی شهرزاد ۱۳۸۱ گویندهٔ گفتار متن صفی یزدانیان
هم‌سایه ۱۳۸۰ طراح صحنه و لباس و مسئول تدارکات علی مصفا
فریب شعر ۱۳۷۶ طراح صحنه علی مصفا
جهان پهلوان تختی ۱۳۷۵ دستیار دوم کارگردان علی حاتمی فیلم

جایزه‌ها و نامزدی‌ها

داوری در جشنواره‌ها

  • ۲۰۰۱ - جشنوارهٔ فیلم کوتاه دبی
  • ۲۰۰۶ - جشنوارهٔ فیلم کارلووی واری
  • ۲۰۱۱ - جشنوارهٔ فیلم مراکش
  • ۲۰۱۱ - جشنوارهٔ فیلم دوویل
  • ۲۰۱۲ - جشنوارهٔ فیلم رم
  • ۲۰۱۲ - جشنوارهٔ فیلم کاستندورف
  • ۲۰۱۳ - جشنوارهٔ فیلم پرتقال طلایی ترکیه
  • ۲۰۱۴ - شصت و هفتمین دورهٔ جشنواره کن[۱۵]
  • ۲۰۲۲ - جشنواره فیلم وزول فرانسه[۱۶]

منابع

  • «لیلا حاتمی». سوره سینما. دریافت‌شده در ۲۵ مهر ۱۳۸۶.
  • فرخ‌زاد، پوران (۱۳۸۱کارنمای زنان کارای ایران (از دیروز تا امروز)، تهران: نشر قطره، شابک ۹۶۴-۳۴۱-۱۱۶-۸
  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «لیلا حاتمی از سعادت آباد تا نهنگ آبی + زندگینامه و فیلم‌ها». خبرگزاری ایمنا. ۹ مهر ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۲۸ اوت ۲۰۲۱.
  2. https://www.film-magazine.com/archive/view/431
  3. روزنامه جام جم، ص. ۹، ۳ دی ۱۳۹۲ پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک); از |مقاله= صرف‌نظر شد (کمک)
  4. «اعطای نشان هنر و ادب فرانسه به لیلا حاتمی». آفتاب‌نیوز. ۱۳ مرداد ۱۳۹۱.
  5. https://www.dw.com/fa-ir/دعوت-از-۹-سینماگر-ایرانی-برای-پیوستن-به-آکادمی-اسکار/a-39477502. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ «جنجال‌های حضور لیلا حاتمی در کن». تابناک. ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۱۱ ژانویه ۲۰۱۹.
  7. «لیلا حاتمی عضو هیئت داوران جشنواره کن شد». دویچه وله. ۲۸ آوریل ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۹ فوریه ۲۰۱۷.
  8. «لیلا حاتمی جزو داوران جشنواره فیلم کن شد». بی‌بی‌سی. ۲۸ آوریل ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۹ فوریه ۲۰۱۷.
  9. «اعتراض نیروی انتظامی به نحوه پوشش لیلا حاتمی در جشنواره کن». رادیو فردا. ۲۱ خرداد ۱۳۹۱. دریافت‌شده در ۱۱ ژوئن ۲۰۱۲.
  10. «واکنش لیلا حاتمی به جنجال روبوسی در کن». صدای آمریکا. ۳ خرداد ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۱۹ فوریه ۲۰۱۷.
  11. «واکنش ژاکوب به معترضین لیلا حاتمی». جهان نیوز. ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۱۱ ژانویه ۲۰۱۹.
  12. «بچه‌ها بیدار بچه‌ها هوشیار».
  13. «برنامهٔ تلویزیونی بچه‌ها هوشیار، بچه‌ها بیدار».
  14. ««پله آخر» با بازی لیلا حاتمی در مراحل نهایی تدوین و آخرین خبرها از فیلم علی مصفا». ایسنا. ۲۰۱۱-۰۸-۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۱۳.
  15. «اولین عکس‌های لیلا حاتمی در جشنواره فیلم کن». خبرآنلاین.
  16. رئیس هیئت داوران جشنواره فیلم وزول فرانسه|}}https://www.irna.ir/news/84608297/%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D9%87%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%88%D8%B2%D9%88%D9%84-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%B4%D8%AF

پیوند به بیرون