نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
«ناجا» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای نوعی مار کبری، ناجا (مار) را ببینید.
NAJA.svg
نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
ساختار سازمانی

پلیس ۱۱۰
پلیس آگاهی
یگان ویژه ناجا
پلیس امنیت
نوپو
عقیدتی سیاسی

درجه‌های نیروی انتظامی

تاریخچه نیروی انتظامی
امیران و سرداران

تجهیزات
پرچم رسمی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
سربازانِ وظیفهٔ ناجا در شمالِ شهرِ نیشابور، در حال آموزش و آزاد-باشی

نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (با به طور مخفف ناجا) پلیس ایران است که در سال ۱۳۷۰ خورشیدی از ترکیب شدن شهربانی جمهوری اسلامی ایران و ژاندارمری جمهوری اسلامی ایران و نیز کمیته انقلاب اسلامی به وجود آمد و در حال حاضر بطور رسمی نیروی اصلی مسئول حفظ امنیت داخلی ایران است. اما در کنار این نیرو، نهادهای دیگری مانند بسیج و سپاه پاسداران نیز عملاً در کار امنیت اجتماعی دخیل هستند.

سیر تشکیل و قانون نیروی انتظامی[ویرایش]

تاریخ برقراری امنیت شهری و کشوری به صورت مدرن به یک سده پیش باز می‌گردد. ناصرالدین شاه قاجار در مجموعه سفرهایش به قارهٔ اروپا و بازدید پلیس جدید در آن مناطق و با به‌کارگیری یک افسر ایتالیایی تبعهٔ اتریش به نام کنت دومونت فورت نخستین سامانهٔ پلیسی نو را در ایران بنیان نهاد.

پلیس در ایران برای مدت زمانی طولانی از ۲ بخش اصلی شهربانی (نظمیه) و ژاندارمری (که خود شامل دو بخش ژاندارمری مرزی و ژاندارمری روستایی می‌شود) تشکیل شده بود. کمیته انقلاب اسلامی نیز به عنوان یکی از اجزاء اصلی برقراری نظم و امنیت داخلی کشور و حفاظت از اصول ارزشی جمهوری اسلامی ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ به این سامانهٔ پلیسی اضافه گشت.

افزایش کارکنان پلیس پس از انقلاب ۱۳۵۷ و لزوم ترکیب این نیروها عاملی شد تا در سال ۱۳۷۰ خورشیدی با تصویب مجلس شورای اسلامی، این ۳ سازمان انتظامی در یکدیگر ترکیب و سامانهٔ پلیسی یکدستی حاصل شد. «قانون نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران» در سال ۷۰ در مجلس تصویب شد و طی آن ۱ سال به دولت برای تشکیل نیروی انتظامی فرصت داده شد. بر پایهٔ مقررات تازه، پلیس ایران قسمتی از ستاد نیروهای مسلح و زیر نظر وزارت کشور گردید و در پیروی از رهبر ایران قرار گرفت.[۱]

نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران در ۳ بخش تقریباً مستقل فرماندهی، حفاظت و اطلاعات و سازمان عقیدتی سیاسی تشکیل شده‌است. حوزهٔ فرماندهی و حفاظت و اطلاعات تقریباً در ساختار سیستم پلیس کلیهٔ کشورهای جهان مشترک می‌باشد.

فرماندهان[ویرایش]

بخش‌ها و رده‌ها[ویرایش]

Ceremony of birth Hasan al-Askari (3).JPG

ناجا دارای سه بخش کلی است، فرماندهی، حفاظت و اطلاعات و بخش عقیدتی سیاسی. بیشتر بخش‌های نیروی انتظامی وظیفه امنیتی و نظامی دارند و دارای نیروهای مسلح هستند اما برخی بخش‌ها نیز بیشتر جنبه خدمات اجتماعی و دولتی دارد مانند صدور گذرنامه.

  • پلیس امنیت
  • پلیس مبارزه با مواد مخدر که وظیفه آن مبارزه با مواد مخدر در کشور و خرید و فروش آن و کشف باندهای بزرگ تا خرده فروشان مواد مخدر است.
  • پلیس پیشگیری و عملیات (مسئول ایجاد امنیت در فرودگاه‌ها، راه آهن، صدا و سیما و جنگلبانی می‌باشد)
  • پلیس راهور (پلیس راهنمایی و رانندگی که وظیفه کنترل ترافیک در راه‌ها را بر عهده دارد)
  • پلیس راه (وظیفه ایجاد امنیت در راه‌های کشور را بر عهده دارد)
  • معاونت نظام وظیفه (وظیفه تقسیم نیروهای وظیفه بین نیروهای مسلح ایران را بر عهده دارد)
  • معاونت صدور گذرنامه(وظیفه صدور گذرنامه و اتباع خارجی زیر نظر وزارت کشور را بر عهده دارد)
  • یگان حفاظت برای حفاظت از اماکن مثل بانکها و موسسات آثار تاریخی
  • پلیس آگاهی ناجا مبارزه با قاچاق، کشف جرایم، بازرسی و تحقیق، حفظ آثار و دلایل جرم، دستگیری متهمین و مجرمین و ممانعت از فرار و اختفاء آنها، انجام امور مربوط به تشخیص هویت و کشف علمی جرایم با انجام اقداماتی نظیر تهیه و اجرای طرح‌ها و دستورالعملهای مربوط به کشف علمی جرایم

شناسایی و تعقیب مجرمین از طریق جمع‌آوری آثار و مدارک جرم و انجام آزمایشها بر روی آثار و مدارک به دست آمده مطالعه و تحقیق درباره علل ارتکاب جرم شناخت و کشف جرایم با به کارگیری مدارک به دست آمده، نظارت بر اجرای آنها تجزیه و تحلیل جرایم و فعالیتهای واحدهای آگاه

  • هوا ناجا
  • پلیس بین‌الملل جمهوری اسلامی ایران
  • یگان ویژه حفاظت از منابع طبیعی ایران
  • فرماندهی مرزبانی جمهوری اسلامی ایران
  • پلیس ساحلی
  • یگان امداد
  • یگان ویژه - نوپو
  • عقیدتی سیاسی ناجا
  • اطلاعات ناجا
  • حفاظت اطلاعات ناجا( وظیفه بررسی صلاحیت مأموران و سیانت از عملیات های حساس و انجام عملیات‌های سری را در دستور کار دارد)
  • بازرسی ناجا
  • پلیس دیپلماتیک - پلیس اتباع خارجه و پلیس گردشگری
  • دژبان کل ناجا
  • فرماندهی دانشگاه علوم انتظامی
  • معاونت نیروی انسانی ناجا
  • سازمان وظیفه عمومی ناجا

همچنین در هر یک از استان‌های کشور ستاد فرماندهی انتظامی استان مستقر است که وظیفه انجام امورات انتظامی و مربوطه در آن استان را بر عهده دارد.

لباس[ویرایش]

لباس نیروی انتظامی بطور عمده سبز رنگ است اما اخیراً بنابر کارکرد هر واحد لباسهایی با رنگ و مدل‌های مختلف در این نیرو به کار گرفته می‌شود.

سلسله مراتب[ویرایش]

فرماندهان ارشد نیروی انتظامی توسط رهبر جمهوری اسلامی ایران و معمولاً بنا به پیشنهاد وزیر کشور تعیین می‌شوند، اما عملکرد نیروی انتظامی زیر نظر وزیر کشور است، همچنین وزیر کشور جانشین فرمانده کل قوا در نیروی انتظامی می‌باشد. نیروی انتظامی از چندین معاونت مختلف تشکیل شده‌است. هریک از استان‌های کشور یک ناحیه انتظامی به حساب می‌آیند و شهرستانهای تابعه هر استان مناطق انتظامی آن ناحیه به شمار می‌آیند.

تخلفات[ویرایش]

در سال ۲۰۰۸ سرتیپ پاسدار اسماعیل احمدی مقدم فرمانده وقت نیروی انتظامی ایران اعلام کرد که سالانه ۱۵۰۰ نفر به دلیل تخلفاتی همچون فرار از خدمت، تمرد از دستور، سهل‌انگاری، خسارت به بیت‌المال، ترک پست، دریافت رشوه و مسائل انضباطی از نیروی انتظامی اخراج و یا رها می‌شوند؛ که این رقم کمتر از ۵٪ کل پرسنل نیروی انتظامی را تشکیل می‌دهد.[۳]

در۸ آبان ۱۳۸۸ یکی از مسئولین نیروی انتظامی اعلام کرد که نیروی انتظامی در بحث مربوط به دیه ۱۲ میلیارد تومان بدهی دارد و در این راستا باید قانون بکارگیری سلاح و اصل تیراندازی در بین کارکنان ناجا آموزش داده شود.[۴] در ۲۷ آبان ۱۳۸۸ اسماعیل احمدی مقدم آمار بدهی را ۸ میلیارد تومان و مربوط به سال‌های گذشته دانست وی افزود در افکار عمومی این طور پیش آمده‌است که نیروی انتظامی سالی ۱۰ تا ۱۲ میلیارد تومان بدهی دیه دارد و این تصور می‌شود که تیراندازی‌های مأموران پلیس بسیار زیاد است.[۵]

در تابستان ۱۳۹۳، شرکت ملی نفت ایران اعلام کرد که ۱۷۰ میلیون دلار پول فروش محموله‌های نفتی وزارت نفت را از این نیرو طلب دارد. این طلب به موجب تحویل یک محموله نفتی یک میلیون و ششصد و چهل هزار بشکه‌ای (به ارزش ۱۸۵٫۲۴ میلیون دلار) به یکی از شرکت‌های زیرمجموعه این نیرو در سال ۱۳۹۱، و توافق برای فروش نیابتی آنها بوده است که علی‌رغم فروش این محموله، سرتیپ پاسدار احمدی مقدم از بازپرداخت بدهی خود به خزانه دولت، امتناع کرده است.[۶]

شرایط استخدام در نیروی انتظامی[ویرایش]

الف – شرایط عمومی‌استخدام: (بروز شده در تیر۹۳)

اعتقاد و التزام عملی به دین مبین اسلام

اعتقاد و التزام عملی به قانون اساسی جمهوری اسلامی‌ایران، ولایت مطلقه فقیه و آمادگی فداکاری در راه اهداف آنها

تابعیت جمهوری اسلامی‌ایران

عدم سابقه عضویت یا وابستگی به احزاب و گروه‌های سیاسی در زمان استخدام

عدم عضویت یا وابستگی به احزاب و گروههای سیاسی در زمان استخدام

عدم محکومیت به محرومیت از خدمات دولتی

نداشتن سوء پیشینه کیفری

عدم اعتیاد به مواد مخدر

داشتن شرایط تحصیلی و یا تخصصی لازم برای خدمت مورد نظر

داشتن سلامت و توانایی جسمی‌و روانی متناسب با خدمت مورد نظر

د) نکات مهم :

داوطلبان استخدام می‌بایست آمادگی خدمت د ر سراسر کشور را داشته باشند .

حداقل معدل برای فرزندان کارکنان نیروی مسلح و بسیجیان ( با حداقل یک سال عضویت فعال ) نمره ۱۲ می‌باشد.اعضای درجه یک خانواده معظم شهداء (فرزند ، برادر ) از تسهیلات استخدامی‌پیش بینی شده در قانون برخوردار می‌باشند .

نداشتن کارت معافیت پزشکی

نداشتن مهر غیبت در برگه خدمت نظام وظیفه

داوطلبانی که دارای کارت پایان خدمت می‌باشند مدیت سربازی به حداکثر سن افزوده می‌شود

گواهینامه رانندگی پایه دوم و مدرک اشنایی با رایانه برای داوطلبان الزامی‌است .(داوطلبان فاقد مدارک مورد اشاره می‌توانند نسبت به ثبت نام اقدام و در طول مراحل گزینش به تهیه آن اقدام نمایند )

به مدارکی که فاقد شرایط باشند ترتیب اثر داده نخواهد شد.

عدم ثبت نام و طی مراحل گزینش در سایر مراکز گزینش ناجا در استان‌ها و یگان‌ها

مدارک دریافتی که واجد شرایط تشخیص داده شوند نسبت به فراخوانی آنان و شرکت در آزمون ورودی از طریق دعوت نامه اقدام خواهد شد.

به مدارکی که از استان‌های فاقد ظرفیت ارسال شوند ترتیب اثر داده نخواهد شد .

ج) تسهیلات :

کارکنان پیمانی که خدمت دوره ضرورت را طی نفرموده اند ، خدمت دوره پیمانی آنان به منزله انجام خدمت وظیفه تلقی می‌گردد.

افراد پیمانی واجد شرایط در صورت تمایل و نیاز سازمانی می‌توانند برابر روش و دستورالعمل‌های جدید به صورت پایور استخدام شوند .

کارکنان پیمانی در طول خدمت از امکانات رفاهی و خذمات درمانی مناسب بهره مند خواهند بود.

خانواده‌های معظم شهدا ، جانبازان ، کارکنان و بازنشستگان نیروهای مسلح و بسیجیان فعال در صورت مساوری بودن سایر شرایط با داوطلبان دگر اولویت جذب برخوردار خواهند بود

د) مدارک اولیه مورد نیاز ثبت نام :

فرم ثبت نام تکمیل شده (یک قطعه عکس به فرم ثبت نام الصاق و یک قطعه عکس ۴*۳ داخل پاکت گذاشته شود .)

رو گرفت تمام صفحات شناسنامه (یک سری )

رو گرفت آخرین مدرک تحصیلی (یک سری )

رو گرفت گواهینامه رانندگی و مدرک آشنایی با رایانه

رو گرفت مدرکی که مشخص کننده وضعیت خدمتی نظام وظیفه باشد.

اصل برگه گواهی سابقه بسیج ، ایثارگری یا اشتغال در نیروهای مسلح برای واجدین بند ۲ قسمت (ب )

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]