پرش به محتوا

فریدون جیرانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
فریدون جیرانی
زادهٔ۱۰ اسفند ۱۳۳۰ (۷۴ سال)
ملیتایرانی
پیشه(ها)تهیه‌کننده، فیلم‌نامه‌نویس، کارگردان، مجری، سردبیر و کارشناس
سال‌های فعالیت۱۳۵۱ اکنون

فریدون جیرانی (زادهٔ ۱۰ اسفند ۱۳۳۰ در کاشمر)[۱] کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس، تهیه‌کننده، مجری و کارشناس فیلم ایرانی است.[۲][۳][۴]

زندگی

[ویرایش]

فریدون جیرانی با فعالیت در تئاتر با بازی در نمایش عصمت در سال ۱۳۵۱ آغاز به کار کرد و سال ۱۳۵۲ در سینمای آزاد مشهد عضو شد. حضور در سینمای حرفه‌ای را در سال ۱۳۶۰ با نوشتن فیلمنامهٔ سینمایی آفتاب‌نشین‌ها تجربه کرد، که تا کنون بیش از صد فیلمنامه به نگارش درآورده یا بازنویسی نموده است، همچنین اولین فیلم سینمایی خود را در سمت کارگردان در سال ۱۳۶۶ با نام صعود و بازی ایرج طهماسب و بیژن امکانیان ساخت.

او با ساخت فیلم قرمز در سال۱۳۷۷ بعد از یک دهه دوری از فیلمسازی مجدد به سینماها بازگشت و عنوان پربیننده‌ترین فیلم سال را از آن خود کرد، از فیلم‌های شناخته شده وی که کارگردانی آن‌ها را بر عهده داشته است می‌توان به قرمز، شام آخر، سالاد فصل، آب و آتش، پارک‌وی، صورتی، من مادر هستم، قصه پریا و خفه‌گی اشاره نمود که نیمی از این آثار رکورد فروش گیشه را در زمان اکران خود به دست آوردند و همچنین در زمینه سریال سازی آثاری چون مرگ تدریجی یک رؤیا، تعبیر وارونه یک رؤیا و نهنگ آبی را در کارنامه خود دارد.

ژانری که فریدون جیرانی تلاش می‌کند تا در آن فیلم بسازد و به این سبک فیلمسازی در سینما شناخته می‌شود، ملودرام‌های روانشناسانه است که در آن جنایت و قتل جریان دارد.

جیرانی فعالیت در مطبوعات را از سال ۱۳۵۵ پس از چاپ اولین مصاحبه‌اش در روزنامه اطلاعات شروع کرد و در سال ۱۳۵۶ مسئول صفحهٔ اخبار با موضوع سینما، تلویزیون در روزنامه اطلاعات شد.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی مدتی مشغول خبرنگاری در حوزهٔ اقتصادی گردید و پس از آن در حالی که به سینما روی آورده بود و فیلمنامه‌های سناتور، آفتاب نشین‌ها، رهایی و پرونده را نوشته بود در سال ۱۳۶۲ از روزنامه اطلاعات خود را بازخرید نمود.

او فعالیت مجدد مطبوعاتی خود را، در سمت دبیر اجرایی مجله گزارش فیلم در سال ۱۳۶۹ آغاز نمود، و پس از آن معاونت تحریریه و سردبیری هفته‌نامه سینما را در سال‌های ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۲ و سردبیری و مدیرمسئولی روزنامه سینما را در سال ۱۳۹۴ عهده‌دار بود.

جیرانی در سال‌های ۱۳۸۶ و ۱۳۸۷ گفت‌وگو کننده بخش سینمایی برنامه دو قدم مانده به صبح در تلویزیون شد و پس از آن در زمینه مجری گری و ساخت برنامه‌های سینمایی نیز فعالیت به سزایی داشت از جمله برنامه سی‌وپنج نت، سی‌وپنج آنلاین، کافه آپارات، سینما بیست و پنج که در پلتفرم‌های مجازی تولید و پخش گردید و برنامه تلویزیونی هفت که با استقبال زیاد مخاطبان در زمان پخش خود روبرو شد و سرآغاز راه ساخت برنامه‌های نام برده گردید.

فیلم‌شناسی

[ویرایش]
سالنام فیلممسئولیت
۱۳۹۸–۱۳۹۷ نهنگ آبی
(سریال نمایش خانگی)
کارگردان
۱۳۹۷ آشفته‌گی نویسنده، تهیه‌کننده و کارگردان
۱۳۹۵ خفه‌گی نویسنده، تهیه‌کننده و کارگردان
۱۳۹۴تعبیر وارونه یک رؤیا
(سریال تلویزیونی)
نویسنده و کارگردان
۱۳۹۲خواب‌زده‌هاکارگردان
۱۳۹۱پل
(فیلم تلویزیونی)
تهیه‌کننده
(کارگردان: تینا پاکروان)
۱۳۹۱داستان عوضینویسنده، تهیه‌کننده و کارگردان
۱۳۹۰مسافر بهشت
(فیلم تلویزیونی)
نویسنده و کارگردان
۱۳۸۹من مادر هستمکارگردان
۱۳۸۸قصه پریاکارگردان
۱۳۸۶–۱۳۸۵مرگ تدریجی یک رؤیا
(سریال تلویزیونی)
کارگردان
۱۳۸۵پارک وینویسنده و کارگردان
۱۳۸۴زاگرسطرح اولیه داستان
(کارگردان: محمدعلی نجفی)
ستاره‌ها ۳: ستاره بود نویسنده و کارگردان
ستاره‌ها ۲: ستاره استنویسنده و کارگردان
ستاره‌ها ۱: ستاره می‌شودنویسنده و کارگردان
۱۳۸۳سالاد فصلنویسنده و کارگردان
۱۳۸۱صورتینویسنده و کارگردان
۱۳۸۰ شام آخر نویسنده و کارگردان
۱۳۷۹آب و آتش نویسنده، سرمایه‌گذار و کارگردان
۱۳۷۷قرمزنویسنده و کارگردان
۱۳۷۴غریبانهنویسنده
(کارگردان: احمد امینی)
اشک و لبخند نویسنده
(کارگردان: شاپور قریب)
۱۳۷۳در کمال خونسردی‌نویسنده
(کارگردان: سیامک شایقی)
۱۳۷۱دو همسفر ‌نویسنده
(کارگردان: اصغر هاشمی)
دو روی سکهمشاور فیلم‌نامه
(کارگردان: محمد متوسلانی)
گریز ‌نویسنده
(کارگردان: ناصر مهدی‌پور)
۱۳۷۰نرگسمشاور فیلم‌نامه‌ و نورپرداز
(کارگردان: رخشان بنی‌اعتماد)
۱۳۶۹در آرزوی ازدواجنویسنده
(کارگردان: اصغر هاشمی)
۱۳۶۸زیر بام‌های شهر‌نویسنده
(کارگردان: اصغر هاشمی)
۱۳۶۷شب حادثهطرح اولیه داستان
(کارگردان: سیروس الوند)
۱۳۶۶صعودکارگردان
۱۳۶۵تصویر آخر‌نویسنده
(کارگردان: مهدی صباغ‌زاده)
دبیرستانمشاور کارگردان
(کارگردان: اکبر صادقی)
۱۳۶۴گمشده ‌‌نویسنده
(کارگردان: مهدی صباغ‌زاده)
۱۳۶۳گل‌های داوودی ‌نویسنده
(کارگردان: رسول صدرعاملی)
۱۳۶۲پرونده‌‌نویسنده
(کارگردان: مهدی صباغ‌زاده)
سناتور نویسنده و دستیار کارگردان
(کارگردان: مهدی صباغ‌زاده)
۱۳۶۱رهایی ‌نویسنده
(کارگردان: رسول صدرعاملی)
۱۳۶۰آفتاب‌نشین‌ها ‌نویسنده
(کارگردان: مهدی صباغ‌زاده)

اجرا

[ویرایش]
سالنامتهیه‌کنندهسمت
۱۳۸۶–۱۳۸۸ دو قدم مانده به صبح سعید بشیری مجری-کارشناس
۱۳۸۷ سی سال، سی مجموعه حسین مروی مجری-کارشناس
۱۳۸۹–۱۳۹۱ برنامه هفت فریدون جیرانی مجری-سردبیر
۱۳۹۴–۱۳۹۶ سی و پنج محمد نجار صراف مجری-سردبیر
۱۳۹۸–۱۴۰۱ کافه آپارات عمار سبحانی مجری-سردبیر
۱۴۰۲ سینما بیست و پنج اعتماد آنلاین مجری-کارشناس

فعالیت مطبوعاتی

[ویرایش]
سال نام مطبوعات مسئولیت
۱۳۵۶ روزنامه اطلاعات مسئول صفحه ما قبل آخر
۱۳۶۹ مجله گزارش فیلم دبیر اجرایی
۱۳۷۹–۱۳۸۲ هفته‌نامه سینما معاون تحریریه و سردبیر
۱۳۹۴ روزنامه سینما مدیرمسئول و سردبیر
۱۴۰۰ سینماروتایم سردبیر

جوایز

[ویرایش]
  • برنده تندیس حافظ بهترین کارگردانی (خفه گی) دوره نوزدهم جشن دنیای تصویر - سال ۱۳۹۷
  • نامزد تندیس حافظ بهترین چهره تلویزیونی (سی و پنج) دوره نوزدهم جشن دنیای تصویر - سال ۱۳۹۷
  • دهمین فیلم سال (صورتی)، دوره هجدهم انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران - سال ۱۳۸۲
  • کاندید تندیس زرین بهترین کارگردانی (صورتی)، دوره هفتم جشن خانه سینما - سال ۱۳۸۲
  • نامزد تندیس زرین بهترین فیلم‌نامه (صورتی)، دوره هفتم جشن خانه سینما - سال ۱۳۸۲
  • کاندید سیمرغ بلورین بهترین فیلم‌نامه (صورتی)، دوره بیست و یکم جشنواره فیلم فجر - سال ۱۳۸۱
  • برنده جایزه بهترین کارگردانی (شام آخر)، بنیاد فیلم موسیقی و هنر آرپا - سال ۲۰۰۳
  • نامزد هرم طلایی (شام آخر)، جشنواره بین‌المللی فیلم قاهره - سال ۲۰۰۲
  • دهمین فیلم سال (شام آخر)، دوره هفدهم انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران - سال ۱۳۸۱
  • نهمین فیلم سال (قرمز)، دوره چهاردهم انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران - سال ۱۳۷۸
  • نامزد بالن طلایی (قرمز)، جشنواره سه قاره - سال ۱۹۹۹

منابع

[ویرایش]
  1. 1 2 «فریدون جیرانی: از کودکی با پدرم به سینما می‌رفتم/ ماجرای رد کردن پیشنهادات بازیگری». ایلنا. ۱۰ اسفند ۱۴۰۰. دریافت‌شده در ۱۴ اکتبر ۲۰۲۴.
  2. فریدون جیرانی چند عکس دیده نشده و کنجکاوی‌هایش خبرگزاری ایسنا ۱۰ اسفند ۱۴۰۱
  3. عکسی قدیمی از سال 1358/ جوانی چهار سینماگر ایرانی، خبرآنلاین ۱۲ دی ۱۳۹۲
  4. منتقدان، کارگردانان شکست خورده نیستند، جام جم، 27 بهمن 93

پیوند به بیرون

[ویرایش]