شیرینی دانمارکی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شیرینی مخصوص دانمارکی

شیرینی دانمارکی، نوعی شیرینی خشک که در تهیه آن از آرد سفید، شیر، شکر، تخم مرغ، کره یا مارگارین، مایه خمیر، وانیل و نمک استفاده می‌شود.[۱] پس از جنجال ناشی کاریکاتور محمد، پیامبر اسلام در روزنامه دانمارکی یولاندز پستن، یکی از اسرای سابق ایرانی جنگ ایران و عراق، در نامه‌ای خطاب به وزارت بازرگانی، خواستار تغییر نام «شیرینی دانمارکی» به «شیرینی گل‌محمدی» شد.[۲]

علت نامگذاری شیرینی دانمارکی [۳][ویرایش]

برخی از شیرینی‌ها به حدی معروف بوده و جاافتاده‌اند که وقتی جایی نامی از آن برده می‌شود هیچ شبه ای برای شنونده باقی نمی‌گذارد و نیاز به توضیح و معرفی ندارند. شیرینی دانمارکی هم که یکی از این شیرینی‌ها است در گروه شیرینی‌های خشک دسته‌بندی می‌شود. این شیرینی مقبول بسیاری از افراد است، در بسیاری از مجالس و مهمانی‌ها سرو می‌شود، اما آن‌قدر جذابیت دارد که برای صبحانه و یا عصرانه نیز انتخاب خیلی خوبی به‌حساب بیاید. در نمودار زیر میزان محبوبیت این در پنج سال گذشته مشاهده می‌شود که نشان از رشد بسیار زیاد آن دارد.

ولی قبل از آن شاید بدتان نیاید که کمی در مورد این شیرینی اطلاعات بیشتری کسب کنید. به‌طور مثال بفهمید که این شیرینی چطور تهیه می‌شود و اصولاً تاریخچه آن چیست و علت نامگذاری شیرینی دانمارکی چیست؟

در تاریخچه شیرینی دانمارکی آمده است که منشأ پیدایش این شیرینی به اعتصاب کارگران نانوایی در دانمارک به سال 1850 میلادی برمی‌گردد. این اعتصاب باعث شد صاحبان نانوایی‌ها کارگرهایی را از خارج از کشور استخدام کنند که در میان آنها چند نانوای اتریشی نیز حضور داشتند. این نانواهای اتریشی با خود، راه و روش جدید در پخت‌وپز شیرینی و نان را هم آوردند. با استفاده از دستورالعمل‌های این افراد، شیرینی اتریشی Plundergebäck خیلی زود در دانمارک محبوب شد. پس از پایان یافتن منازعات کارگران و صاحبان نانواها، نه‌تنها پخت شیرینی‌های اتریشی در دانمارک فراموش نشد بلکه دانمارکی‌ها دستور تهیه این شیرینی را به میل و ذائقه خود تغییر دادند. به‌طور مثال تغییراتی در میزان روغن و تخم‌مرغ آن ایجاد کردند. نتیجه این تغییرات پخت آن چیزی شد که ما در حال حاضر به‌عنوان شیرینی دانمارکی می‌شناسیم.

یک نمونه از شیرینی در نروژ ، فنلاند و سوئد
یک نمونه از شیرینی در نروژ ، فنلاند و سوئد

یکی از روش‌های پخت‌وپزی که نانواهای اتریشی با خود به ارمغان آوردند روش لایه‌های وینی ( Viennese ) بود. با توجه به همین نام در ابتدا این شیرینی را در دانمارک به نام wienerbrød/wienerbröd (نان وینی Viennese) می‌خواندند، نامی که هنوز در شمال اروپا مانند نروژ و سوئد کاربرد دارد. در ضمن این لغت ریشه فنلادی به نام viineri دارد. اگر به نظرتان این نام کمی عجیب است، تعجب نکنید. در آن زمان تقریباً به بسیاری از محصولات پخته‌شده در دانمارک نام‌های عجیب‌وغریبی داده می‌شده است.

در این تصویر یک نمونه از شیرینی در نروژ ، فنلاند و سوئد را مشاهده می کنید.

نمودار رشد تقاضا برای شیرینی دانمارکی در 5 سال گذشته
نمودار رشد تقاضا برای شیرینی دانمارکی در 5 سال گذشته

مواد تشکیل دهنده شیرینی دانمارکی[ویرایش]

شیرینی دانمارکی که در زبان انگلیسی صرفاً دانمارکی خوانده می‌شود؛ نوعی شیرینی خشک است که در تهیه آن از آرد سفید، شیر، شکر، تخم‌مرغ، کره یا کرۀ گیاهی، مایه‌خمیر، وانیل و نمک استفاده می‌شود. این شیرینی دارای لایه‌های بسیاری است که اضافه نمودن مخمر باعث تورم یا پف آن می‌شود. پف شیرینی به دمای فر و تردی خمیر آن بستگی دارد. کره، روغن و چربی سنتی مورداستفاده در شیرینی دانمارکی است اما در تولید صنعتی از چربی شیرینی‌پزی برای تولید شیرینی دانمارکی استفاده می‌کنند.

تنوع شیرینی دانمارکی در کشورهای مختلف جهان[ویرایش]

بد نیست حالا که از منشأ شیرینی دانمارکی مطلع شدیم ببینیم که گستره این شیرینی غیر از ایران به چه نحوی است. برای این کار از اروپا به امریکا و دیگر نقاط مختلف جهان رفته‌ایم.

- دانمارک[ویرایش]

یک نمونه شیرینی دانمارکی با شکلات و آجیل در یک نانوایی در دانمارک
یک نمونه شیرینی دانمارکی با شکلات و آجیل در یک نانوایی در دانمارک

تنوع شیرینی دانمارکی در دانمارک و دیگر کشورهای جهان شیرینی دانمارکی در این کشور انواع و حتی اشکال مختلفی دارد. برخی از آنها با شکلات، شکر، شکر و تخم‌مرغ، آجیل، مربا (معمولاً سیب یا آلو) و فرنی تهیه می‌شوند. شیرینی دانمارکی با طعم دارچین نیز در این کشور بسیار شناخته‌شده است. این شیرینی در اشکال مختلفی نیز پخته می‌شود. ازجمله به‌صورت حلقه‌ای یا به شکل 8 و همچنین مارپیچی که به نام حلزونی شناخته‌شده است یا به شکل چوب‌شور که به آن کینگل می گویند، از نظر ظاهری متفاوت هستند.

در تصویر روبرو یک نمونه شیرینی از دانمارکی با شکلات و آجیل در یک نانوایی در دانمارک را ملاحظه می کنید.

- اتریش[ویرایش]

سوغات وین (Viennoiserie) شیرینی‌هایی است که به‌وسیله طبخ مایه‌خمیری به همان سبک پخت نان یا کیک خامه‌ای تهیه می‌شود. به کمک افزودنی‌های مانند تخم‌مرغ، کره، شیر، خامه و شکر، محصول نهایی غنی‌تر، شیرین‌تر به‌دست می‌آید که آن را بیشتر به‌ظاهر یک شیرینی نزدیک می‌کند. بیشتر این شیرینی‌ها به‌وسیله خمیرهایی که لایه‌لایه شده‌اند تهیه می‌شود. این شیرینی‌ها معمولاً در وعده‌های صبحانه و یا به‌صورت اسنک سرو می‌شود. این شیرینی‌ها تنوع بسیاری دارند که بخشی از آن نمونه‌هایی است که در تصاویر زیر موجود هستند:

- فرانسه[ویرایش]

بامطالعه تاریخچه شیرینی دانمارکی در فرانسه که امروزه به‌عنوان مهد شیرینی دنیا شناخته می‌شود در می‌یابیم که با افتتاح یک شیرینی‌پزی در سال 1839 به نام '' نانوایی وینی '' (Viennese Bakery) توسط آگوست زانگ (August Zang) شیرینی دانمارکی به سبک اتریشی محبوبیت خاصی در بین فرانسوی‌ها برای خود دست‌وپا کرد. اولین بار اصطلاح شیرینی‌پزی وینی (pâtisseries viennoises) در سال 1877 در کتاب Le Nabab توسط یک نویسنده فرانسوی به نام آلفونس داودت (Alphonse Daudet) دیده می‌شود. جالب اینکه بعدها این شیرینی توسط فرانسوی‌ها به‌صورت شیرینی‌های خامه‌ای که ما امروزه می‌شناسیم تنوع و توسعه داده شد، پس ریشه شیرینی خامه‌ای فرانسه و نه وین (اتریش) است.

- انگلستان[ویرایش]

در انگلستان این نوع شیرینی با مواد مختلفی مانند مربا، فرنی، زردآلو، گیلاس، کشمش، بادام یا گردو پخته می‌شود. همچنین برای عطر بهتر این شیرینی به مواد آن هل را نیز اضافه می‌کنند.

- سوئد[ویرایش]

در سوئد برای تهیه شیرینی دانمارکی از شکلات و پودر شکر استفاده می‌کنند. همچنین سوئدی‌ها علاقه زیادی به پخت شیرینی دانمارکی با فرنی وانیلی دارند.

- امریکا[ویرایش]

شیرینی دانمارکی امریکایی با خرده های سیب
شیرینی دانمارکی امریکایی با خرده های سیب

این شیرینی به‌وسیله مهاجرین به آمریکا برده شده است که معروف‌ترین آنها مهاجری دانمارکی به نام لوریس کلیتنگ (Lauritz C. Klitteng) می‌باشد. به‌وسیله این مهاجرین از حدود سال‌های 1915 تا 1920 شیرینی دانمارکی در این کشور محبوبیت بسیار زیادی پیداکرده است، به‌طوری‌که در جشن ازدواج رئیس‌جمهور وودرو ویلسون در دسامبر سال 1915 با این شیرینی از مهمانان پذیرایی کردند. آقای کلیتنگ با برگزاری تورهایی بین‌المللی نقش مهمی در ترویج این شیرینی داشته است به‌طوری‌که در حدود سال 1920 توسط نشریات معروفی چون National Baker ، Bakers' Helper و هفته‌نامه آشپزی (Bakers' Weekly) برجسته شد. آقای کلیتنگ کارگاه آشپزی دانمارکی کوچکی در نیویورک برای خود داشت.

بعدها شخصی به نام هرمان گرتنر (Herman Gertner) که صاحب رستوران‌های زنجیره‌ای در نیویورک بود با آوردن آقای کلیتنگ به این شهر کمک کرد تا بتواند شیرینی دانمارکی‌های خود را به فروش برساند.

در آمریکا شیرینی دانمارکی با میوه یا پنیر شیرین تهیه می‌شود و البته شیرینی دانمارکی همراه با آجیل نیز در آمریکا طرفداران زیادی دارد.

- آرژانتین[ویرایش]

در آرژانتین با تغییر محتویات شیرینی دانمارکی با استفاده از شیرین‌کننده مخصوصی مانند شیر شیرین جوشانده (dulce de leche) یا ژله به (dulce de membrillo) نوع متفاوتی از این شیرینی را طبخ می‌کنند.

علاوه بر تصاویر ابتدای مقاله در تصاویر زیر نمونه ای از شیرینی های مختلف دانمارکی در ملل مختلف وجود دارد:

برشی از یک کینگل با شیرینی Romance ، یه نوع مرسوم از شیرینی دانمارکی در دانمارک
انواع مختلف شیرینی دانمارکی متداول در قنادی های دانمارک
نوعی شیرینی دانمارکی در فرانسه
برشی از یک کینگل با شیرینی Romance ، یه نوع مرسوم از شیرینی دانمارکی در دانمارک انواع مختلف شیرینی دانمارکی متداول در قنادی های دانمارک نوعی شیرینی دانمارکی در فرانسه
نوعی شیرینی دانمارکی مخصوص در آرژانتین با مغز ژله به (dulce de membrillo)
نمونه ای از شیرینی های دانمارکی در فیلیپین
نوعی شیرینی دانمارکی مخصوص در آرژانتین با مغز ژله به (dulce de membrillo) نمونه ای از شیرینی های دانمارکی در فیلیپین

با بررسی موارد بالا علت نامگذاری شیرینی دانمارکی بیشتر روشن می‌گردد و باعث می‌شود شناخت ما از شیرینی دانمارکی بیشتر شود.

جستارهای وابسته[ویرایش]

شیرینی

منابع[ویرایش]

  1. «شیرینی دانمارکی»(فارسی)‎. تبیان. بازبینی‌شده در ۲۶ آوریل ۲۰۱۰. 
  2. «شیرینی گل محمدی بجای شیرینی دانمارکی»(فارسی). بازبینی‌شده در ۲۶ آوریل ۲۰۱۰. 
  3. ‏ «علت نامگذاری شیرینی دانمارکی و تنوع آن در ملل مختلف». مجله قنادباشی، ۱۴ فروردین ۱۳۹۷. بازبینی‌شده در ۳ آوریل ۲۰۱۸.