شیرینی دانمارکی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
شیرینی دانمارکی
Glazed apple Danish.jpg
نوعی شیرینی دانمارکی که در تهیهٔ آن، از سیب هم استفاده شده
گونهنان شیرین
خاستگاهدانمارک، اتریش
مواد اصلیآرد گندم، شیر، کره، تخم‌مرغ، شکر.

شیرینی دانمارکی، نوعی شیرینی خشک یا نان شیرین است که در تهیه آن از آرد گندم، شیر، شکر، تخم مرغ، کره یا مارگارین، مخمر نان، وانیل و نمک استفاده می‌شود.[۱]

نامگذاری[۲][ویرایش]

در تاریخچه شیرینی دانمارکی آمده‌است که منشأ پیدایش این شیرینی به اعتصاب کارگران نانوایی در دانمارک به سال ۱۸۵۰ میلادی برمی‌گردد. این اعتصاب باعث شد صاحبان نانوایی‌ها کارگرهایی را از خارج از کشور استخدام کنند که در میان آن‌ها چند نانوای اتریشی نیز حضور داشتند. این نانواهای اتریشی با خود، راه و روشی جدید در پخت‌وپز شیرینی و نان را هم آوردند. با استفاده از دستورالعمل‌های این افراد، شیرینی اتریشی Plundergebäck خیلی زود در دانمارک محبوب شد. پس از پایان یافتن منازعات کارگران و صاحبان نانوایی‌غڢها، نه‌تنها پخت شیرینی‌های اتریشی در دانمارک فراموش نشد بلکه دانمارکی‌ها دستور تهیه این شیرینی را به میل و ذائقه خود تغییر دادند. به‌طور مثال تغییراتی در میزان روغن و تخم‌مرغ آن ایجاد کردند. نتیجه این تغییرات پخت آن چیزی شد که ما در حال حاضر به‌عنوان شیرینی دانمارکی می‌شناسیم.

یک نمونه از شیرینی در نروژ، فنلاند و سوئد
یک نمونه از شیرینی در نروژ، فنلاند و سوئد

یکی از روش‌های پخت‌وپزی که نانواهای اتریشی با خود به ارمغان آوردند روش لایه‌های وینی (Viennese) بود. با توجه به همین نام در ابتدا این شیرینی را در دانمارک به نام wienerbrød/wienerbröd (نان وینی Viennese) می‌خواندند، نامی که هنوز در شمال اروپا مانند نروژ و سوئد کاربرد دارد. در ضمن این لغت ریشه فنلادی به نام viineri دارد.

نمودار رشد تقاضا برای شیرینی دانمارکی در ۵ سال گذشته
نمودار رشد تقاضا برای شیرینی دانمارکی در ۵ سال گذشته

مواد اولیه[ویرایش]

شیرینی دانمارکی که در زبان انگلیسی صرفاً دانمارکی نیز خوانده می‌شود؛ نوعی شیرینی خشک است که در تهیه آن از آرد سفید، شیر، شکر، تخم‌مرغ، کره یا کرهٔ گیاهی، مایه‌خمیر، وانیل و نمک استفاده می‌شود. این شیرینی دارای لایه‌های بسیاری است که اضافه نمودن مخمر باعث تورم یا پف آن می‌شود. پف شیرینی به دمای فر و تردی خمیر آن بستگی دارد. کره، روغن و چربی سنتی مورد استفاده در شیرینی دانمارکی است اما در تولید صنعتی از چربی شیرینی‌پزی برای تولید شیرینی دانمارکی استفاده می‌کنند.

تنوع شیرینی دانمارکی در کشورهای مختلف[ویرایش]

دانمارک[ویرایش]

یک نمونه شیرینی دانمارکی با شکلات و آجیل در یک نانوایی در دانمارک
یک نمونه شیرینی دانمارکی با شکلات و آجیل در یک نانوایی در دانمارک

شیرینی دانمارکی در دانمارک و دیگر کشورهای جهان، انواع و حتی اشکال مختلفی دارد. برخی از آن‌ها با شکلات، شکر، تخم‌مرغ، آجیل، مربا (معمولاً سیب یا آلو) و فرنی تهیه می‌شوند. شیرینی دانمارکی با طعم دارچین نیز در این کشور بسیار شناخته‌شده‌است. این شیرینی در اشکال مختلفی نیز پخته می‌شود. ازجمله به‌صورت حلقه‌ای یا به شکل ۸ و همچنین مارپیچی که به نام حلزونی شناخته‌شده‌است یا به شکل چوب‌شور که به آن کینگل می‌گویند و از نظر ظاهری متفاوت هستند.

اتریش[ویرایش]

سوغات وین (Viennoiserie) شیرینی‌هایی است که به‌وسیله طبخ مایه‌خمیری به همان سبک پخت نان یا کیک خامه‌ای تهیه می‌شود. به کمک افزودنی‌های مانند تخم‌مرغ، کره، شیر، خامه و شکر، محصول نهایی غنی‌تر، شیرین‌تر به‌دست می‌آید که آن را بیشتر به‌ظاهر یک شیرینی نزدیک می‌کند. بیشتر این شیرینی‌ها به‌وسیله خمیرهایی که لایه‌لایه شده‌اند تهیه می‌شود. این شیرینی‌ها معمولاً در وعده‌های صبحانه یا به‌صورت اسنک سرو می‌شوند.

فرانسه[ویرایش]

با مطالعه تاریخچه شیرینی دانمارکی در فرانسه که امروزه به‌عنوان مهد شیرینی دنیا شناخته می‌شود در می‌یابیم که با افتتاح یک شیرینی‌پزی در سال ۱۸۳۹ به نام '' نانوایی وینی '' (Viennese Bakery) توسط آگوست زانگ (August Zang) شیرینی دانمارکی به سبک اتریشی، محبوبیت خاصی در بین فرانسوی‌ها برای خود دست‌وپا کرد. اولین بار اصطلاح شیرینی‌پزی وینی (pâtisseries viennoises) در سال ۱۸۷۷ در کتاب Le Nabab توسط یک نویسنده فرانسوی به نام آلفونس داودت (Alphonse Daudet) دیده می‌شود. جالب اینکه بعدها این شیرینی توسط فرانسوی‌ها به‌صورت شیرینی‌های خامه‌ای که ما امروزه می‌شناسیم تنوع و توسعه داده شد، پس ریشه شیرینی خامه‌ای فرانسه و نه وین (اتریش) است.

بریتانیا[ویرایش]

در بریتانیا، این نوع شیرینی با مواد مختلفی مانند مربا، کاستارد، زردآلو، گیلاس، کشمش، بادام، پیکن و تافی کاراملی‌شده پخته می‌شود. همچنین برای عطر بهتر این شیرینی به مواد آن هل را نیز اضافه می‌کنند.

سوئد[ویرایش]

در سوئد برای تهیه شیرینی دانمارکی از شکلات و پودر شکر استفاده می‌کنند. همچنین سوئدی‌ها علاقه زیادی به پخت شیرینی دانمارکی با فرنی وانیلی دارند.

آمریکا[ویرایش]

شیرینی دانمارکی آمریکایی با خرده‌های سیب
شیرینی دانمارکی آمریکایی با تکه‌های سیب

این شیرینی به‌وسیله مهاجرین به آمریکا برده شده‌است که معروف‌ترین آن‌ها مهاجری دانمارکی به نام لوریس کلیتنگ (Lauritz C. Klitteng) می‌باشد. به‌وسیله این مهاجرین از حدود سال‌های ۱۹۱۵ تا ۱۹۲۰ شیرینی دانمارکی در این کشور محبوبیت بسیار زیادی پیدا کرده‌است، به‌طوری‌که در جشن ازدواج رئیس‌جمهور وودرو ویلسون در دسامبر سال ۱۹۱۵ با این شیرینی از مهمانان پذیرایی کردند. آقای کلیتنگ با برگزاری تورهایی بین‌المللی نقش مهمی در ترویج این شیرینی داشته‌است به‌طوری‌که در حدود سال ۱۹۲۰ توسط نشریات معروفی چون National Baker , Bakers' Helper و هفته‌نامه آشپزی (Bakers' Weekly) برجسته شد. آقای کلیتنگ کارگاه آشپزی دانمارکی کوچکی در نیویورک برای خود داشت.

بعدها شخصی به نام هرمان گرتنر (Herman Gertner) که صاحب رستوران‌های زنجیره‌ای در نیویورک بود با آوردن آقای کلیتنگ به این شهر کمک کرد تا بتواند شیرینی دانمارکی‌های خود را به فروش برساند.

در آمریکا شیرینی دانمارکی با میوه یا پنیر شیرین تهیه می‌شود و البته شیرینی دانمارکی همراه با آجیل نیز در آمریکا طرفداران زیادی دارد.

آرژانتین[ویرایش]

در آرژانتین با تغییر محتویات شیرینی دانمارکی با استفاده از شیرین‌کننده مخصوصی مانند شیر شیرین جوشانده (dulce de leche) یا ژله به (dulce de membrillo) نوع متفاوتی از این شیرینی را طبخ می‌کنند.

نمونه‌هایی از شیرینی دانمارکی در کشورهای مختلف

برشی از یک کینگل با شیرینی Romance، یه نوع مرسوم از شیرینی دانمارکی در دانمارک
انواع مختلف شیرینی دانمارکی متداول در قنادی‌های دانمارک
نوعی شیرینی دانمارکی در فرانسه
برشی از یک کینگل با شیرینی Romance، یه نوع مرسوم از شیرینی دانمارکی در دانمارک انواع مختلف شیرینی دانمارکی متداول در قنادی‌های دانمارک نوعی شیرینی دانمارکی در فرانسه
نوعی شیرینی دانمارکی مخصوص در آرژانتین با مغز ژله به (dulce de membrillo)
نمونه ای از شیرینی‌های دانمارکی در فیلیپین
نوعی شیرینی دانمارکی مخصوص در آرژانتین با مغز ژله به (dulce de membrillo) نمونه ای از شیرینی‌های دانمارکی در فیلیپین

جنجال کاریکاتوری[ویرایش]

پس از جنجال کاریکاتورهای محمد در یولاندز پستن، یکی از اسرای سابق ایرانی جنگ ایران و عراق، در نامه‌ای خطاب به وزارت بازرگانی، خواستار تغییر نام «شیرینی دانمارکی» به «شیرینی گل‌محمدی» شد.[۳]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «شیرینی دانمارکی». تبیان. دریافت‌شده در ۲۶ آوریل ۲۰۱۰.
  2. «علت نامگذاری شیرینی دانمارکی و تنوع آن در ملل مختلف». مجله قنادباشی. ۱۴ فروردین ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۳ آوریل ۲۰۱۸.
  3. «شیرینی گل محمدی بجای شیرینی دانمارکی». بایگانی‌شده از اصلی در ۲ مارس ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۶ آوریل ۲۰۱۰.