شاخص کیفیت زندگی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
نقشهٔ جهانی نمایش امتیازات کیفیت زندگی در سال ۲۰۱۹

مردم در کشورهای توسعه‌یافته به رفاه اقتصادی دست یافته‌اند ولی، احساس نمی‌کنند که زندگیشان، از کیفیت مطلوبی برخوردار باشد. پس، رشد شاخص تولید ناخالص داخلی (GDP) که معرف رشد اقتصادی است، نمی‌تواند معیار بهبود کیفیت زندگی مردم تلقی شود.[۱] از این رو، برای نخستین بار، در سال ۲۰۰۵ میلادی، واحد اطلاعاتی اکونومیست (EIU)، شاخص اقتصادی و اجتماعی جدیدی را به منظور رتبه‌بندی کشورهای جهان ارائه کرد. این معیار رتبه‌بندی کشورها را شاخص کیفیت زندگی (QLI)، نام‌گذاری کرده‌اند.[۲]

عوامل تعیین‌کنندهٔ کیفیت زندگی[ویرایش]

عوامل نه‌گانهٔ کیفیت زندگی و شاخص‌های به‌کار گرفته شده در نمایش چنین عواملی عبارتند از:

  1. تعالی مادی: سرانه تولید ناخالص ملی
  2. سلامتی: امید به زندگی
  3. ثبات سیاسی و امنیت: نرخ ثبات سیاسی و امنیت
  4. زندگی خانوادگی: نرخ طلاق (در هر هزار نفر)
  5. زندگی اجتماعی: نرخ حضور در اماکن مذهبی یا عضویت در سندیکاها
  6. اقلیم و جغرافیا: عرض جغرافیائی، شرایط اقلیمی بین گرمتر و سردتر را مشخص می‌سازد.
  7. امنیت شغلی: نرخ بیکاری
  8. آزادی سیاسی: متوسط شاخص‌های آزادی‌های مدنی و سیاسی
  9. برابری جنسیتی: نسبت متوسط درآمد مرد و زن، بر اساس آخرین داده‌های در دسترس[۳]

رتبه‌بندی سال 2019 میلادی[ویرایش]

شاخص کیفیت زندگی،

رتبه کشور یا سرزمین
۱ دانمارک
۲ سوئیس
۳ فنلاند
۴ استرالیا
۵ اتریش
۶ هلند
۷ ایسلند
۸ آلمان
۹ نیوزیلند(زلاندنو)
۱۰ نروژ
۱۱ استونی
۱۲ ژاپن
۱۳ ایالات متحده آمریکا
۱۴ سوئد
۱۵ اسلوونی
۱۶ اسپانیا
۱۷ بریتانیا
۱۸ کانادا
۱۹ قطر
۲۰ امارات متحده عربی
۲۱ کرواسی
۲۲ پرتغال
۲۳ بلژیک
۲۴ جمهوری ایرلند جنوبی
۲۵ جمهوری چک
۲۶ فرانسه
۲۷ قبرس
۲۸ سنگاپور
۲۹ لتونی
۳۰ اسرائیل
۳۲ عربستان سعودی
۳۳ کره جنوبی
۴۴ ترکیه
۷۰ ایران

از رده 30 تا 90 فقط کشور های مرتبط با ایران در فهرست گنجانده شده است.

وضعیت خاورمیانه و قفقاز[ویرایش]

رتبهٔ منطقه‌ای
شاخص کیفیت زندگی
رتبهٔ جهانی کشور یا سرزمین شاخص کیفیت زندگی
(از ۱۰)
شاخص توسعهٔ انسانی
(از ۱)
۱ ۲۳  قبرس ۷٫۰۹۷ ۰٫۸۱۰
۲ ۳۸  اسرائیل ۶٫۴۸۸ ۰٫۸۷۲
۳ ۴۱  قطر ۶٫۴۶۲ ۰٫۸۰۳
۴ ۵۰  ترکیه ۶٫۲۸۶ ۰٫۶۷۹
۵ ۵۵  کویت ۶٫۱۷۱ ۰٫۷۷۱
۶ ۶۲  بحرین ۶٫۰۳۵ ۰٫۸۰۱
۷ ۶۷  عمان ۵٫۹۱۶ ۰٫۸۴۶
۸ ۶۹  امارات متحده عربی ۵٫۸۹۹ ۰٫۸۱۵
۹ ۷۲  عربستان سعودی ۵٫۷۶۷ ۰٫۷۵۲
۱۰ ۷۵  اردن ۵٫۶۷۵ ۰٫۶۸۱
۱۱ ۸۰  مصر ۵٫۶۰۵ ۰٫۶۲۰
۱۲ ۸۵  ارمنستان ۵٫۴۲۲ ۰٫۶۹۵
۱۳ ۸۶  جمهوری آذربایجان ۵٫۳۷۷ ۰٫۷۱۳
۱۴ ۸۷  گرجستان ۵٫۳۶۵ ۰٫۶۹۸
۱۵ ۸۸  ایران ۵٫۳۴۳ ۰٫۷۰۲
۱۶ ۹۳  پاکستان ۵٫۲۲۹ ۰٫۴۹۰
۱۷ ۹۷  سوریه ۵٫۰۵۲ ۰٫۵۸۹
۱۸ ۱۰۲  ترکمنستان ۴٫۸۷۰ ۰٫۶۶۹
۱۹ ۱۰۷  تاجیکستان ۴٫۷۵۴ ۰٫۵۸۰

کشورهای لبنان (با شاخص توسعهٔ انسانی ۰٫۸۰۳)، یمن (با شاخص توسعهٔ انسانی ۰٫۴۳۹) و فلسطین در این فهرست گنجانده نشده‌اند.

وضعیت ایران[ویرایش]

شاخص کیفیت زندگی که به صورت سالانه، بین ۱۹۴ کشور جهان ارزیابی و منتشر می‌شود، نشان می‌دهد که کیفیت زندگی مردم ایران، در مقایسه با دیگر کشورهای جهان، به رتبه ۱۵۰ در سال ۲۰۱۰ میلادی، کاهش پیدا کرده‌است. این رتبه‌بندی نشان می‌دهد که هزینهٔ زندگی در ایران، ۷۱٪ افزایش پیدا کرده‌است.

البته، نباید فراموش کرد که اجزای تشکیل‌دهندهٔ 'شاخص کیفیت زندگی بر این موضوع تأکید دارند که اگر چه اقتصاد در بهبود سطح زندگی نقش مؤثر دارد ولی، شرط کافی برای ارتقای کیفی زندگی محسوب نمی‌شود و شروط دیگری نیز برای ارتقای این شاخص، در زندگی افراد لازم است.

با توجه به کشورهای مورد بررسی در خاورمیانه، می‌توان گفت که وضعیت ایران، در حدی متوسط، قرار دارد و از نظر شاخص کیفیت زندگی، مانند بسیاری دیگر از کشورهای خاورمیانه، تحول چندانی به دست نیاورده است؛ ولی، اگر این نکته را با هدف‌گذاری کشور در زمینهٔ تبدیل شدن به قدرت اول منطقه، از جمیع جهات، مورد ارزیابی قرار دهیم، می‌توان گفت که مدیران و برنامه‌ریزان نتوانسته‌اند که به این هدف نزدیک شوند و در عمل، کشوری مانند ترکیه، با مدیریت و برنامه‌ریزی بهتر، توانسته‌است تا سطح کیفی زندگی در این کشور را افزایش دهد و در مقابل، کشور ما، در عمل، درجا زده‌است.[۴]

پانویس[ویرایش]

  1. شهیندخت خوارزمی، کیفیت زندگی و شاخص خوشبختی، همشهری آنلاین، شنبه سیزدهم مردادماه ۱۳۸۶ خورشیدی.[۱] بایگانی‌شده در ۹ مارس ۲۰۱۱ توسط Wayback Machine
  2. ویکی‌پدیای انگلیسی
  3. http://www.economist.com/media/pdf/QUALITY_OF_LIFE.pdf
  4. سایت خبری و تحلیلی تابناک، مقایسهٔ شاخص کیفیت زندگی در ایران با دیگر کشورها، چهاردهم تیرماه ۱۳۸۹ خورشیدی [۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]