سیاست در چین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سیاست در جمهوری خلق چین
中华人民共和国的政治
Zhōnghuá rénmín gònghéguó de zhèngzhì
National Emblem of the People's Republic of China (2).svg
State typeحکومت متمرکز نظام تک‌حزبی دولت سوسیالیستی جمهوری[۱]
Constitution1982 Constitution of the People's Republic of China
قوه مقننه
Nameکنگره ملی خلق
Typeتک‌مجلسی
Meeting placeتالار بزرگ خلق، پکن
Presiding officerLi Zhanshu
Chairman of the Standing Committee of the National People's Congress
قوه مجریه
رئیس کشور
Titleدبیرکل حزب کمونیست چین and رئیس‌جمهور جمهوری خلق چین
Currentlyشی جین پینگ
Appointerکنگره ملی خلق
رئیس حکومت
Titleنخست‌وزیر جمهوری خلق چین
Currentlyلی که چیانگ
AppointerPresident, according to the decision of the کنگره ملی خلق
هیئت دولت
NameLi Keqiang Government
Current cabinet13th State Council
Leaderلی که چیانگ
Deputy leaderHan Zheng
HeadquartersZhongnanhai
Ministries26
قوه قضائیه
NameJudicial system of China
Supreme People's Court
Chief judgeZhou Qiang (President)
Seatپکن
Supreme People's Procuratorate
Chief judgeZhang Jun
National Emblem of the People's Republic of China.svg
این مقاله بخشی از این مجموعه است:
سیاست و دولت
چین

سیاست جمهوری خلق چین در چارچوب جمهوری سوسیالیستی اداره می‌شود که توسط یک حزب واحد، حزب کمونیست چین به ریاست دبیرکل اداره می‌شود.[۲] قدرت دولتی در جمهوری خلق چین (PRC) از طریق حزب کمونیست، دولت مرکزی مردم (شورای ایالتی) و نمایندگی استانی و محلی آنها اعمال می‌شود.

جمهوری خلق چین یکی از معدود دولت‌های سوسیالیستی دنیاست که آشکارا مدافع کمونیسم است. این دولت زیر نظر حزب کمونیست چین و بر مبنای قانون اساسی چین اداره می‌شود که در سال ۱۹۸۲ تصویب شده‌است. حکومت چین به دلیل محدودیت‌هایی که در بسیاری از زمینه‌های اجتماعی از جمله آزادی رسانه، دسترسی به اینترنت، آزادی تجمع، حقوق باروری، آزادی تأسیس سازمان‌های اجتماعی و آزادی ادیان برقرار کرده مورد انتقاد قرار گرفته‌است. رهبران چین نظام سیاسی، ایدئولوژیک و اقتصادی کشور خود را به ترتیب با اصطلاحات «استبداد دمکراتیک مردمی»، «سوسیالیسم با ویژگی‌های چینی» و «اقتصاد سوسیالیستی بازار» توصیف می‌کنند.

رئیس‌جمهور مقام ریاست کشور را در اختیار دارد. نخست‌وزیر نیز رئیس حکومت است و هیئت دولت را رهبری می‌کند که از وزیران و پنج معاون نخست‌وزیر تشکیل می‌شود. در عمل دبیرکل حزب کمونیست رهبر واقعی کشور است و مهم‌ترین تصمیمات نیز در کمیته دائمی پُلیتبورو حزب کمونیست گرفته می‌شود. رئیس‌جمهور فعلی چین (۲۰۱۴) شی جینپینگ است که مقام دبیرکل حزب کمونیست و رئیس کمیسیون مرکزی نظامی را هم بر عهده دارد و در نتیجه رهبر اصلی چین است. نخست‌وزیر کنونی لی که‌کیانگ نیز از اعضای ارشد کمیته دائمی پلیتبورو است.

روابط خارجی[ویرایش]

جمهوری خلق چین با ۱۷۱ کشور دنیا روابط دیپلماتیک و در ۱۶۲ کشور سفارتخانه دارد. جمهوری چین مشروعیت این حکومت را زیر سؤال برده و گروهی از کشورها نیز جمهوری چین (حکومت تایوان) را حکومت مشروع می‌دانند و از برقراری روابط با جمهوری خلق چین خودداری کرده‌اند.

جمهوری خلق چین از سال ۱۹۷۱ به جای جمهوری چین وارد سازمان ملل شد و کرسی دائم چین در شورای امنیت نیز به آن واگذار شد. چین در گذشته یکی از اعضا و رهبران جنبش عدم تعهد بود و هنوز هم خود را مدافع کشورهای در حال توسعه می‌داند. این کشور همراه با برزیل، روسیه، هند و آفریقای جنوبی یکی از اعضای گروه بریکس است که از اقتصادهای مهم در حال ظهور تشکیل شده‌است.

اختلافات مرزی[ویرایش]

چین تمام تایوان را بخشی از خاک خود می‌داند و علاوه بر این با چندین کشور دیگر نیز مناقشات مرزی قدیمی دارد. آن‌ها از دهه ۱۹۹۰ تلاش‌هایی را برای حل این منازعات قدیمی از طریق مذاکرات انجام داده‌است. نوار مرزی چین و هند که در کوه‌های هیمالیا قرار دارد مورد اختلاف دو کشور است و یکی از مهم‌ترین اختلافات در مورد مرز دو کشور در ناحیه کشمیر است. دو کشور در دهه ۱۹۶۰ بر سر منطقه اقصای چین با هم وارد جنگ شدند که جنگ با موفقیت چین به پایان رسید و آن‌ها بیشتر این منطقه وسیع کوهستانی را به تصرف درآوردند. اقصای چین در شمال کشمیر منطقه‌ای خالی از سکنه است اما بهترین راه ارتباطی بین تبت و سین کیانگ محسوب می‌شود. چین با بوتان نیز اختلاف مرزی دارد و دو کشور هنوز نتوانسته‌اند مرز خود را مشخص کنند.

چینی‌ها همچنین در مورد حکومت بر جزایر متعدد واقع در سواحل شرقی و جنوبی با کشورهای مختلفی از جمله ژاپن، تایوان، فیلیپین و ویتنام اختلاف دارند. چین اختلافات مرزی مهمی نیز با اتحاد جماهیر شوروی داشت که حتی به جنگ کوتاهی در سال ۱۹۶۹ منجر شد. اما پس از دهه ۱۹۹۰ بیشتر این اختلافات با امضای معاهدات مرزی با کشورهای بازمانده از فروپاشی شوروی حل و فصل شده‌است.

اصلاحات سیاسی و اجتماعی[ویرایش]

بخش‌هایی از فعالان سیاسی و اجتماعی چین از جمله جنبش دمکراسی خواهی این کشور و برخی اعضای حزب کمونیست، اصلاحات سیاسی و اجتماعی را نیاز مبرم این کشور دانسته‌اند. هرچند از دهه ۱۹۷۰ به بعد محدودیت‌های اقتصادی و اجتماعی در چین به طرز چشمگیری کاهش یافته‌اند اما آزادی‌های سیاسی همچنان محدود است. قانون اساسی چین اعلام کرده که آزادی بیان، آزادی رسانه، حق محاکمه منصفانه، آزادی مذهب، حق رأی عمومی و حق مالکیت از جمله حقوق بنیادین شهروندان است اما این قوانین در عمل از شهروندان در مقابل تعقیب کیفری از ناحیه دولت حمایت چندانی نمی‌کنند. اظهارات سیاسی و اطلاعات به‌طور آشکار و مستمر برای جلوگیری از انتقاد از دولت یا حزب حاکم سانسور می‌شوند به‌طوری‌که گزارشگران بدون مرز در سال ۲۰۰۵ چین را در رتبه ۱۵۹ در بین ۱۶۷ کشور از نظر آزادی رسانه قرار داده‌است.

مهاجران روستایی که به شهر می‌آیند معمولاً خود را به عنوان شهروند درجه دو از نظر سیستم ثبت خانوار (که بر دسترسی به مزایای دولتی نظارت دارد) می‌یابند. از حقوق مالکیتی حمایت ضعیفی می‌شود و سیستم مالیاتی به ضرر شهروندان فقیرتر است با اینحال از اوایل دهه ۲۰۰۰ برخی مالیات‌های روستایی کاهش یافته یا لغو شده و خدمات اجتماعی بیشتری برای روستانشینان برقرار شده‌است.

چین از ۲۱ استان (به استثنای استان ادعا شده تایوان)، چهار شهرداری، پنج منطقه خودمختار و دو منطقه ویژه اداری هنگ کنگ و ماکائو تشکیل شده که دومی در یک سیستم سیاسی جداگانه متفاوت از چین فعالیت می‌کنند.

حزب کمونیست[ویرایش]

حزب کمونیست چین

حزب کمونیست چین در ماه ژوئیه سال ۱۹۲۱ میلادی تأسیس شد. از سال‌های ۱۹۲۱ تا ۱۹۴۹، حزب کمونیست چین مردم را در مبارزات سخت رهبری می‌کرد و در نتیجه ضمن برانداختن چیرگی امپریالیسم، فئودالیسم و سرمایه‌داری بوروکراتیک، جمهوری خلق چین را تأسیس نمود.

اکنون حزب کمونیست چین با بیش از ۳۰۰ حزب از بیش از ۱۲۰ کشور جهان روابط دوستانه دارد. حزب کمونیست چین یک کل واحد است که طبق اساسنامه و آئین‌نامه خود و منطبق با اصل سیستم تمرکز دموکراتیک متشکل شده‌است. در آئین‌نامه حزب کمونیست چین قید شده‌است که هر کسی اعم از کارگر، کشاورز، سرباز، روشنفکر و عناصر پیشرو طبقات اجتماعی دیگر که به ۱۸ سالگی رسیده با پذیرش اساسنامه و آئین‌نامه حزب و در صورت تمایل به شرکت در یک سازمان حزبی و فعالیت در آن و اجرای قطعنامه‌های حزب و پرداخت حق عضویت حزبی می‌تواند برای الحاق به حزب کمونیست چین تقاضا کند.

دولت[ویرایش]

کنگره ملی خلق

نهاد ملی قانونگذاری جمهوری خلق چین است. این کنگره با ۲۹۸۷ عضو در سال ۲۰۱۳ بزرگ‌ترین بدنهٔ پارلمانی در جهان است. بر اساس قانون اساسی فعلی چین، کنگره نهادی تک مجلسی و دارای قدرت قانونگذاری، نظارت بر عملکرد حکومت و قدرت انتخاب مسئولین اصلی دولت است.

رئیس‌جمهور جمهوری خلق چین

بیشتر یک مقام تشریفاتی با قدرت محدود است. اگر چه در سالیان اخیر دبیرکل حزب کمونیست چین به‌طور هم‌زمان رئیس‌جمهور هم می‌باشد در جمهوری خلق چین ریاست جمهوری به عنوان یک نهاد دولتی شناخته می‌شود تا یک مقام اجرایی

کمیته دائمی کنگره ملی خلق

کمیته‌ای متشکل از ۱۵۰ نمایندهٔ کنگره ملی خلق جمهوری خلق چین است، که مابین کل اعضای کنگره، تشکیل جلسه می‌دهد. این نهاد دارای اقتدار مبتنی بر قانون اساسی برای اصلاح قوانین در محدوده تعیین شده از سوی کنگره است و بدین ترتیب به‌طور دو فاکتو به عنوان یک نهاد تقنینی فعالیت می‌کند. این نهاد را یک رئیس، که قانونگذار ارشد چین است، و عموماً در نظام رتبه‌بندی سیاسی چین پس از دبیرکل حزب کمونیست چین و نخست‌وزیر جمهوری خلق چین در رتبهٔ سوم قرار دارد رهبری می‌کند. رئیس کنونی جانگ ده جیانگ است.

تقسیمات اداری[ویرایش]

تقسیمات اداری چین

برای اطلاعات بیشتر بر روی هر ناحیه کلیک کنید.
سین‌کیانگمنطقه خودمختار تبتچینگهایگانسوسیچوآنیون‌ناننینگ‌شیامغولستان داخلیشاآنشیچونگ‌کینگگوئیژوگوانگشیشانشیاستان هنانهوبئیهونانگوانگ‌دونگهاینانهبئیهیلونگ‌جیانگجی‌لینلیائونینگپکنتیانجینشاندونگجیانگسوآن‌هوئیشانگهایچجیانگجیانگشیفوجیانهنگ کنگماکائواستان تایوانChina administrative.gif
دربارهٔ این تصویر


نیروهای مسلح ملی[ویرایش]

ارتش ملی جمهوری خلق چین است که در ۱ اوت ۱۹۲۷ همزمان با قیام نانچانگ با نام «ارتش سرخ کارگران و دهقانان چینی» تشکیل شد و در سال ۱۹۴۹ با فتح سرزمین اصلی چین به حکومت جمهوری چین بر این سرزمین پایان داد. ارتش آزادی‌بخش خلق چین از لحاظ تجهیزات بعد از ارتش ایالات متحده آمریکا و نیروهای مسلح روسیه سومین ارتش قدرتمند در جهان است و از لحاظ تعداد پرسنل و نیروهای نظامی در مکان اول قرار دارد.

رهبران ایالتی[ویرایش]

در سیاست مدرن چین رهبر عالی‌مقام حزب کمونیست چین و دولت چین لفظی غیررسمی در اشاره به برجسته‌ترین رهبر سیاسی در جمهوری خلق چین است.

رهبر عالی‌مقام

«رهبر عالی مقام» به خودی خود منصبی رسمی یا مقامی نیست. این لفظ در دورهٔ دنگ ژیائوپینگ (۱۹۷۸–۱۹۹۲), که توانست بدون این که لزوماً هیچ منصب رسماً شایان توجه حزبی یا حکومتی (رئیس کشور، رئیس دولت یا دبیرکل حزب کمونیست چین) اعمال قدرت کند رواج یافت.

کمیته دائم سیاسی[ویرایش]

کمیته دائمی پلیتبوروی حزب کمونیست چین

کمیته‌ای ۷ نفره است که از رهبری ارشد حزب کمونیست چین تشکیل می‌شود. هر عضو وظایفی در خصوص یک حوزه مهم از امور ملی از قبیل اقتصاد، قانونگذاری، فساد امنیت داخلی یا پروپاگاندا را برعهده می‌گیرد.

شماره پرتره اطلاعات مقام (ات) حزبی مقام (ات) دولتی
اول
Xi Jinping
نام شی جین پینگ دبیرکل حزب کمونیست چین
رئیس کمیسیون مرکزی نظامی حزب کمونیست چین
رهبر گروه مرکزی رهبری برای عمیق سازی جامع اصلاحات
رئیس کمیسیون امنیت ملی
رئیس‌جمهور جمهوری خلق چین
رئیس کمیسیون مرکزی نظامی چین
زادگاه شیچنگ، پکن
حوزه انتخابیه کنگره ملی خلق Shanghai at-large
عضو از ۲۲ اکتبر ۲۰۰۷
دوم
Li Keqiang
نام لی که چیانگ دبیر حزبی شورای حکومتی جمهوری خلق چین
معاون رهبر کمیسیون مرکزی رهبری برای به طور جامع عمیق سازی اصلاحات
معاون رئیس کمیسیون امنیت ملی
نخست وزیر جمهوری خلق چین
زادگاه Dingyuan County, Anhui
حوزه انتخابیه کنگره ملی خلق Shandong at-large
عضو از ۲۲ اکتبر ۲۰۰۷
3rd
Li Zhanshu
نام Li Zhanshu To be determined To be determined
زادگاه شهرستان پینگشان (هبئی), هبئی
حوزه انتخابیه کنگره ملی خلق Guizhou at-large
عضو از ۲۵ اکتبر ۲۰۱۷
4th
Yu Zhengsheng
نام Wang Yang To be determined Vice Premier of the State Council of the People's Republic of China
زادگاه سوژو، آن‌هوئی
حوزه انتخابیه کنگره ملی خلق Anhui at-large
عضو از ۲۵ اکتبر ۲۰۱۷
5th
Wang Huning
نام Wang Huning Top-ranked دبیرخانه حزب کمونیست چین To be determined
زادگاه Nanshi District, شانگهای
حوزه انتخابیه کنگره ملی خلق Tibet at-large
عضو از ۲۵ اکتبر ۲۰۱۷
6th
Zhao Leji
نام Zhao Leji Secretary of the Central Commission for Discipline Inspection To be determined
زادگاه شینینگ، چینگهای
حوزه انتخابیه کنگره ملی خلق Henan at-large
عضو از ۲۵ اکتبر ۲۰۱۷
7th
Han Zheng
نام Han Zheng To be determined To be determined
زادگاه Luwan District, شانگهای
حوزه انتخابیه کنگره ملی خلق Shanghai at-large
عضو از ۲۵ اکتبر۲۰۱۷

انتخابات[ویرایش]

انتخابات در جمهوری خلق چین

انتخابات در جمهوری خلق چین مبتنی بر نظام انتخاباتی سلسله‌مراتبی است. در این نظام کنگره‌های خلق محلی، مستقیماً توسط مردم انتخاب می‌شوند و دیگر سطوح کنگره‌های خلق تا حد کنگرهٔ ملی خلق که مجلس ملی قانونگذاری این کشور است توسط کنگرهٔ خلق سطح پایین‌تر خود انتخاب می‌شوند.

روابط خارجی[ویرایش]

روابط خارجی چین

هو جینتائو و رئیس‌جمهور آمریکا جورج دبلیو بوش، با اولین بانوان لیو یونگ کینگ و لورا بوش از کاخ سفید موج می‌زنند. رابطه بین ابرقدرت جهان ایالات متحده و وضعیت ابرقدرت قدرت در حال ظهور PRC از نزدیک توسط ناظران بین‌المللی مشاهده می‌شود.

چین روابط دیپلماتیک را با بیشتر کشورهای جهان حفظ می‌کند. در سال ۱۹۷۱، جمهوری خلق چین جایگزین جمهوری چین، که از دهه ۱۹۷۰ معمولاً با عنوان «تایوان» شناخته می‌شود، به عنوان تنها نماینده چین در سازمان ملل و به عنوان یکی از پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد شد.[۳] چین در زمان تأسیس سازمان ملل در سال ۱۹۴۵ توسط جمهوری چین نماینده بود.

اختلافات بین‌المللی[ویرایش]

درگیری مرزی چین و شوروی

یک درگیری نظامی هفت‌ماههٔ بدون اعلان جنگ بین اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی و جمهوری خلق چین در سال ۱۹۶۹ و اوج شکاف چینی-شوروی بود. با این که درگیری نظامی در همان سال پایان یافت اختلافات بین دو کشور تا معاهده مرزی چین و شوروی در سال ۱۹۹۱ حل نشد.

جدی‌ترین درگیری—که این دو کشور کمونیست را تا مرز جنگ پیش برد—در مارس ۱۹۶۹ در نزدیکی جزیره ژنبائو بر روی رود یوسوری رخ داد و به همین علت مورخان چینی معمولاً ازین درگیری با عنوان حادثهٔ جزیرهٔ ژنبائو نام می‌برند.

جنگ هند و چین

در سال ۱۹۶۲ بین دو کشور هند و جمهوری خلق چین روی داد. بهانهٔ آغاز جنگ مناقشه‌های مرزی دربارهٔ منطقهٔ اقصی در هیمالیا بود ولی موارد دیگری در این امر نقش داشتند. پس از اینکه هند در سال ۱۹۵۹ به چهاردهمین دالایی لاما پناهندگی داد درگیری‌های مرزی خشونت‌باری بین دو کشور صورت گرفت. در پاسخ به این درگیری‌ها هند به استراتژی‌ای موسوم به «سیاست رو به جلو» روی آورد که در آن هند روی مرزش با چین تعدادی برج دیده‌بانی ساخت. برخی از این برج‌های دیده‌بانی شمال خط مک‌ماهون (مرز بین هندوستان و چین است که در سال ۱۹۱۴ با توافق چین، تبت و بریتانیا تعیین شده بود) قرار داشتند. خط مک‌ماهون بخش شرقی خط کنترل واقعی بود که نخست‌وزیر جمهوری خلق چین چو ان‌لای در ۱۹۵۹ آن را مرز مؤثر کشورهای هند و چین دانسته بود.

پس از آنکه مذاکرات سیاسی دربارهٔ حل اختلافات در مرز ۳٬۲۲۵ متری دو کشور در هیمالیا به در بسته خورد، چین در ۲۰ اکتبر ۱۹۶۲ و همزمان با بحران موشکی کوبا دست به حملاتی همزمان در لداخ و آنسوی خط مک‌ماهون زد. نیروهای چینی در هر دو جبههٔ جنگ بر نیروهای هندی غالب آمدند و رزانگ لا (en) در جبههٔ غربی و تاوانگ در جبههٔ شرقی را اشغال کردند. جنگ در نهایت در ۲۰ نوامبر ۱۹۶۲ با اعلان آتش‌بس از سوی چین و بیان این امر پایان یافت که چین به «خط کنترل واقعی» اش باز خواهد گشت.

دریای جنوبی چین

جمهوری خلق چین تقریباً بر کل دریا و کشورهای ویتنام، فیلیپین، مالزی، برونئی و تایوان هریک بر بخش‌هایی از آن ادعای مالکیت دارند. همچنین این کشورها بر سر جزایر غنی از نفت و گاز اسپراتلی و پارسل اختلاف دارند. ایالات متحده این دریا را از آب‌های بین‌المللی می‌داند و بر حق قانونی کشتی‌ها و زیردریایی‌هایش دررفت‌وآمد در این دریا تأکید می‌ورزد.

مشارکت سازمان بین‌المللی[ویرایش]

AfDB، APEC، AsDB، BIS , CDB (غیر منطقه ای)، ESCAP، FAO، G-77، IAEA، IBRD، ICAO، ICC، ICRM، IDA، IFAD، IFC، IFRCS، IHO، ILO، IMF، سازمان بین‌المللی دریایی، Inmarsat، Intelsat، Interpol، IOC، ISO، ITU , ITUC، LAIA (ناظر)، MINURSO، NAM (ناظر)، OPCW، PCA، SCO، سازمان ملل، شورای امنیت سازمان ملل، UNAMSIL، UNCTAD، UNESCO، UNHCR، UNIDO , UNIKOM، متحد، UNTSO، UNU، UPU، WCO، WHO، WIPO، WMO، WToO، WTrO، کمیته زنگجر

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. "Archived copy". Archived from the original on 16 April 2015. Retrieved 26 June 2019.
  2. "How the Chinese government works". South China Morning Post. Archived from the original on 12 May 2018. Retrieved 12 May 2018. Xi Jinping is the most powerful figure in China's political system, and his influence mainly comes from his position as the General Secretary of the Chinese Communist Party.
  3. Eddy Chang (Aug 22, 2004). Perseverance will pay off at the UN بایگانی‌شده در ۶ اوت ۲۰۰۷ توسط Wayback Machine, The Taipei Times, August 22, 2004

پیوند به بیرون[ویرایش]