چینگهای
استان چینگ های
Qinghai Province 青海 | |
|---|---|
 تصویر دریاچه چینگهای از روی ماه، نوامبر ۱۹۹۴ | |
 نقشه استانهای چین و جایگاه استان چینگهای | |
| مختصات: ۳۶°۰′ شمالی ۹۶°۰′ شرقی / ۳۶٫۰۰۰°شمالی ۹۶٫۰۰۰°شرقی | |
| کشور |  چین |
| بزرکترین شهر | شی نینگ |
| مرکز | شی نینگ |
| حکومت | |
| • فرماندار | سونگ ژیو یان |
| مساحت | |
| • کل | ۷۲۱۰۰۰ کیلومتر مربع (۲۷۸۰۰۰ مایل مربع) |
| جمعیت (۲۰۱۰) | |
| • کل | ۵۶۲۶۷۲۲ |
| • تراکم | ۷٫۸/کیلومتر مربع (۲۰/مایل مربع) |
| منطقهٔ زمانی | یوتیسی ۵:۳۰+ / ۶+ (CST) |
| کد منطقه | ۰۸۶ ۹۷x |
| کد ایزو ۳۱۶۶ | CN-63 |
| HDI | ۰٫۷۲۰ medium (بیست و هفتم) |
| GDP | تریلیون رنمینبی |
| ترکیب نژادی | هان ۵۴ درصد تبتی ۲۱ درصد هوئی ۱۶ درصد تو ۴ درصد سالار ۱٫۸ درصد مغول ۱٫۸ درصد |
| وبگاه | www |
چینگهای یا کینگهای یکی از استانهای کشور چین است. این استان در مرکز این کشور قرار گرفتهاست و مرکز آن شهر شی نینگ است. جمعیت آن بالغ بر پنج میلیون نفر است.
چینگهای از شمال شرقی با گانسو، از شمال غربی با سینکیانگ، از جنوب شرقی با سیچوآن و از جنوب غربی با منطقه خودمختار تبت هممرز است. استان چینگهای در سال ۱۹۲۸ و در دوره جمهوری چین تأسیس شد و تا سال ۱۹۴۹ توسط جنگسالاران مسلمان چینی هوئی معروف به دارودسته ما اداره میشد. نام چینی «چینگهای» برگرفته از نام دریاچه چینگهای، بزرگترین دریاچه چین است. در زبانهای تبتی، این دریاچه با نام «تسو نگونپو» (به معنی دریاچه یا دریای آبی) شناخته میشود. در انگلیسی، گاهی از آن با نام «کوکو نور» یاد میشود که مشتق از نام کلاسیک مغولی اویرات برای دریاچه چینگهای است. هر دو نام «تسو نگونپو» و «کوکو نور» در اسناد تاریخی برای توصیف این منطقه یافت میشوند.[۱]
این استان که عمدتاً در فلات تبت واقع شده است، مسکن اقوام مختلفی از جمله هان (متمرکز در مرکز استان، شینینگ، و نزدیکی هایدونگ و هایشی)، تبتیها، هوئی، مغولها، مونگورها و سالارها است. بر اساس گزارشهای سرشماری سال ۲۰۲۱، تبتیها یکپنجم جمعیت چینگهای و هوئیها تقریباً یکششم جمعیت را تشکیل میدهند. بیش از ۳۷ گروه قومی شناخته شده در میان جمعیت ۵.۶ میلیونی چینگهای وجود دارد که اقلیتهای ملی در مجموع ۴۹.۵ درصد از جمعیت را شامل میشوند.
منطقه چینگهای در حدود سال ۱۷۲۴، پس از شکست مغولهای خوشوت که پیشتر بر بیشتر منطقه تسلط داشتند، تحت کنترل سلسله چینگ به رهبری منچو درآمد. پس از انقلاب شینهای و سقوط متعاقب سلسله چینگ در سال ۱۹۱۲، چینگهای تحت کنترل جنگسالار مسلمان چینی، ما چی، قرار گرفت تا اینکه اردوکشی شمالی توسط جمهوری چین کنترل مرکزی را در سال ۱۹۲۸ تثبیت کرد. در همان سال، استان چینگهای توسط دولت ملی به پایتختی شینینگ تأسیس شد.[۲][۳][۴]
تاریخچه
[ویرایش | اشتراکگذاری]در طول عصر برنز، چینگهای محل سکونت گروههای متنوعی از قبایل کوچنشین بود که با دیگر آسیای مرکزیتباران پیوند نزدیکی داشتند و به طور سنتی از طریق کشاورزی و دامداری امرار معاش میکردند، مانند فرهنگ کایوئه. بخش شرقی منطقه چینگهای حدود ۲۰۰۰ سال پیش تحت کنترل سلسله هان بود. در زمان سلسله تانگ و سلسلههای بعدی دشت مرکزی، این منطقه میدان نبردی در برابر قبایل مختلف تبتی بود.[۵]
در اواسط قرن سوم میلادی، مردم کوچنشین مرتبط با شیانبیهای مغولتبار به مراتع اطراف دریاچه چینگهای (کوکو نور) مهاجرت کردند و پادشاهی تویوهون را تأسیس نمودند.
در قرن هفتم، پادشاهی تویوهون توسط امپراتوری تبت و سلسله تانگ مورد حمله قرار گرفت، زیرا هر دو به دنبال کنترل مسیرهای تجاری جاده ابریشم بودند. پادشاه تبتی، سونگتسن گامپو، پیروز شد و در منطقه اطراف تسو نگون (دریاچه گو یا دریاچه کوکو نور) مستقر شد.[۶] درگیریهای نظامی پادشاهی تویوهون را به شدت تضعیف کرده بود و این پادشاهی به امپراتوری تبت ملحق شد. امپراتوری تبت در دوران سلطنت تریسونگ دتسن و رالپاچن به گسترش خود فراتر از تسو نگون ادامه داد و تا سال ۸۴۸ بر مناطق وسیعی در شمال و شرق تسو نگون، از جمله شیآن، کنترل داشت.[۷]
در طول دوران گسستگی امپراتوری تبت، مجموعهای از سیاستهای محلی تحت رقابتهای سیاسی شیای غربی در شمال و سلسله سونگ در شرق پدیدار گشت – از حکومت نظامی مدار گویی گرفته تا کنفدراسیون قبایل تبتی و در نهایت پادشاهی مذهبی تبتی تسونگکا. سلسله سونگ سرانجام در دهه ۱۰۷۰ پادشاهی تسونگکا را شکست داد.[۸] در طول اداره تبت توسط سلسله یوآن به رهبری مغولها، این منطقه شامل سرچشمههای رود ما چو (رود زرد) و یالونگ (یانگتسه) بود و با نام آمدو شناخته میشد، اما نسبت به تبت اصلی، به بخشهای اداری متفاوتی اختصاص یافته بود.[۹]
بیشتر چینگهای برای مدت کوتاهی پس از سرنگونی سلسله یوآن، تحت کنترل اوایل سلسله مینگ بود، اما بعداً به تدریج به دست خانات خوشوت که توسط اویراتها پایه گذاری شده بود، افتاد. شهرستان خودمختار شونهوا سالار جایی است که بیشتر مردم سالار در چینگهای در آن زندگی میکنند. سالارها در سال ۱۳۷۰ از سمرقند به چینگهای مهاجرت کردند.[۱۰] رئیس چهار طایفه علیا در این زمان «هان پائو-یوان» بود و مینگ به او منصب صدباشی (Centurion) اعطا کرد؛ در همین زمان بود که مردم چهار طایفه او «هان» را به عنوان نام خانوادگی خود برگزیدند.[۱۱] رئیس دیگر، «هان شان-پا»، از چهار طایفه سفلای سالار نیز همان منصب را از مینگ دریافت کرد و طایفههای او بودند که «ما» را به عنوان نام خانوادگی خود انتخاب کردند.[۱۲]
از سال ۱۶۴۰ تا ۱۷۲۴، بخش بزرگی از منطقهای که اکنون چینگهای نامیده میشود، تحت کنترل مغولهای خوشوت بود، اما در سال ۱۷۲۴ توسط ارتشهای سلسله چینگ فتح شد.[۱۳] شینینگ، مرکز استان مدرن چینگهای، شروع به فعالیت به عنوان مرکز اداری کرد، اگرچه خود شهر در آن زمان بخشی از استان گانسو در «منطقه مرزی تبتی» بود.[۱۴][۱۵] در سال ۱۷۲۴، «اصول ۱۳ مادهای برای اداره مؤثر چینگهای» توسط نیان گنگیائو پیشنهاد شد و توسط دولت مرکزی برای کسب کنترل کامل بر چینگهای به تصویب رسید.
در دوران سلسله چینگ، فرماندار نماینده امپراتور بود، اما گروههای قومی محلی از خودمختاری قابل توجهی برخوردار بودند. بسیاری از رؤسا قدرت سنتی خود را حفظ کرده و در ادارات محلی مشارکت داشتند.[۱۶] شورش دانگان جمعیت مسلمان هوئی در شاآنشی را ویران کرد و مرکز جمعیتی هوئیها را به گانسو و چینگهای منتقل نمود.[۱۷]: 405 شورش دانگان دیگری در سال ۱۸۹۵ در چینگهای رخ داد، زمانی که گروههای قومی مختلف مسلمان در چینگهای و گانسو علیه چینگ شورش کردند. پس از سرنگونی سلسله چینگ در سال ۱۹۱۱، این منطقه تحت کنترل جنگسالار مسلمان چینی، ما چی، درآمد تا اینکه اردوکشی شمالی توسط جمهوری چین کنترل مرکزی را در سال ۱۹۲۸ تثبیت کرد.
در ژوئیه-اوت ۱۹۱۲، ژنرال ما فوژیانگ «سرپرست اجرایی کوکو نور» (فرماندار دوفاکتوی منطقهای که بعدها چینگهای شد) بود.[۱۸] در سال ۱۹۲۸، استان چینگهای ایجاد شد. جنگسالار مسلمان و ژنرال ما چی فرماندار نظامی چینگهای شد و پس از او برادرش ما لین و سپس پسر ما چی، ما بوفانگ، به این سمت رسیدند. در سال ۱۹۳۲، در پی اختلاف بر سر یک صومعه در یوشو، تبت به چینگهای حمله کرد تا بخشهای جنوبی استان را تصرف کند. ارتش ما بوفانگ ارتشهای تبتی را شکست داد. فرماندار چینگهای، ما بوفانگ، توسط خبرنگار آمریکایی جان رودریک به عنوان یک سوسیالیست توصیف شد و در مقایسه با سایر جنگسالاران دارودسته ما، دوستانه قلمداد میشد.[۱۹] گزارش شده بود که ما بوفانگ برخلاف حکومت بیرحمانه ما هونگکوی، خوشمشرب و بذلهگو بود.[۲۰] در حالی که بیشتر شرق چین در جریان دومین جنگ چین و ژاپن و جنگ داخلی چین ویران شده بود، چینگهای نسبتاً دستنخورده باقی ماند.
ما بوفانگ با جذب گسترده نیرو از شهرستانهایی که گروههای قومی هوئی و سالار در آنها غالب بودند، نفوذ این اقوام را در سیاست چینگهای افزایش داد.[۲۱] ژنرال ما یک پروژه صنعتیسازی دولتی را آغاز کرد و مستقیماً پروژههای آموزشی، پزشکی، کشاورزی و بهداشتی را تحت نظارت یا با کمک دولت ایجاد کرد. دولت هزینه غذا و لباس فرم را در تمام مدارس دولتی و خصوصی تأمین میکرد. جادهها و یک تئاتر ساخته شدند. دولت تمام مطبوعات را کنترل میکرد و هیچ آزادی برای خبرنگاران مستقل مجاز نبود.[۲۲]
با نزدیک شدن انقلاب ۱۹۴۹ چین به چینگهای، ما بوفانگ پست خود را رها کرد و به هنگ کنگ گریخت و به خارج از کشور سفر کرد و هرگز به چین بازنگشت. در ۱ ژانویه ۱۹۵۰، دولت مردمی استان چینگهای اعلام شد که وفاداری خود را به جمهوری خلق چین جدید ابراز داشت. جدای از برخی اصلاحات جزئی برای انطباق با جغرافیا، جمهوری خلق چین تمامیت ارضی استان را حفظ کرد.[۲۳] مقاومت در برابر حکومت کمونیستی در قالب شورش اسلامی کومینتانگ (۱۹۵۰–۱۹۵۸) توسط هوئیها ادامه یافت و فراتر از مناطق سنتی هوئینشین، به جنوب تبتنشین نیز گسترش یافت.[۱۷]: 408 اگرچه هوئیها در سال ۱۹۴۹ حدود ۱۵.۶ درصد از جمعیت چینگهای را تشکیل میدادند و این استان را به دومین محل تجمع بزرگ هوئیها پس از نینگشیا تبدیل کرده بودند، اما دولت تا دهه ۱۹۸۰ از اعطای شهرها و شهرستانهای خودمختار قومی به هوئیها که تعدادشان طبق قوانین چین توجیه میکرد، خودداری نمود.[۱۷]: 411
خانات خوشوت (۱۶۴۲–۱۷۱۷) مستقر در فلات تبت
چیانگ کایشک، رهبر چین ملی (راست)، با ژنرالهای مسلمان ما بوفانگ (دوم از چپ) و ما بوچینگ (اول از چپ) در شینینگ، چینگهای، اوت ۱۹۴۲ دیدار میکند
جغرافیا
[ویرایش | اشتراکگذاری]چینگهای در بخش شمال شرقی فلات تبت واقع شده است. از نظر مساحت، این بزرگترین استان جمهوری خلق چین (بدون احتساب مناطق خودمختار) است.
رود زرد از بخش جنوبی استان سرچشمه میگیرد، در حالی که رودهای یانگتسه و مکونگ منابع خود را در بخش جنوب غربی دارند. چینگهای توسط کوه رییوئه به مناطق مرتعی و کشاورزی در غرب و شرق تقسیم میشود.[۲۴]
ذخیرهگاه ملی طبیعی سانژیانگیوان در چینگهای واقع شده و شامل سرچشمههای رود زرد، رود یانگتسه و رود مکونگ است. این ذخیرهگاه برای حفاظت از سرچشمههای این سه رودخانه ایجاد شده و از ۱۸ زیرمجموعه تشکیل شده است که هر کدام شامل سه منطقه با درجات مختلف از نظر سختگیری در مدیریت هستند.
دریاچه چینگهای بزرگترین دریاچه آب شور در چین و دومین دریاچه بزرگ در جهان است. دیگر دریاچههای بزرگ عبارتند از دریاچه هالا در کوههای چیلیان، دریاچههای گیارینگ و نگورینگ در منطقه سرچشمه رود زرد، دریاچه دونگی کونا و بسیاری از دریاچههای نمک در بخش غربی استان.
حوضه کایدام در بخش شمال غربی استان در ارتفاعی بین ۳۰۰۰ تا ۵۰۰۰ متر از سطح دریا قرار دارد. حدود یکسوم این حوضه غنی از منابع، بیابانی است.
نینپو یورتسه، شهرستان جیگژی، چینگهای
کوه رییوئه در چینگهای
.jpg)
آبوهوا
[ویرایش | اشتراکگذاری]
میانگین ارتفاع چینگهای تقریباً ۳۰۰۰ متر است.[۲۵] رشتهکوههای این استان شامل کوههای تانگولا و کوههای کونلون است و بلندترین نقطه آن قله بوکادابان با ارتفاع ۶۸۶۰ متر میباشد.[۲۶] به دلیل ارتفاع زیاد، چینگهای زمستانهای بسیار سرد (در مرتفعترین نقاط بسیار خشن)، تابستانهای معتدل و دامنه تغییرات دمای روزانه زیادی دارد. میانگین دمای سالانه آن تقریباً −۵ تا ۸ درجه سلسیوس (۲۳ تا ۴۶ درجه فارنهایت) است، به طوری که دمای ژانویه بین −۱۸ تا −۷ درجه سلسیوس (۰ تا ۱۹ درجه فارنهایت) و دمای ژوئیه بین ۱۵ تا ۲۱ درجه سلسیوس (۵۹ تا ۷۰ درجه فارنهایت) متغیر است. این منطقه همچنین از فوریه تا آوریل در معرض بادهای شدید و طوفان شن قرار دارد. بارش قابل توجه عمدتاً در تابستان رخ میدهد، در حالی که بارندگی در زمستان و بهار بسیار کم است و به طور کلی آنقدر پایین است که بخش بزرگی از استان را در وضعیت نیمهخشک یا خشک نگه میدارد.
سیاست
[ویرایش | اشتراکگذاری]سیاست در استان چینگهای در جمهوری خلق چین مانند سایر نهادهای حکومتی در سرزمین اصلی چین، در یک سیستم حکومتی تکحزبی ساختار یافته است.
استاندار چینگهای بالاترین مقام در دولت مردمی چینگهای است. با این حال، در سیستم حاکمیتی دوگانه حزب-دولت در این استان، استاندار قدرت کمتری نسبت به دبیر حزب کمونیست چین در چینگهای دارد.
تقسیمات کشوری
[ویرایش | اشتراکگذاری]از آنجایی که هانها اکثریت قومی چینگهای را تشکیل میدهند[۲۴] و هیچیک از اقلیتهای قومی متعدد آن برتری آشکاری بر بقیه ندارند، این استان به عنوان یک منطقه خودمختار اداره نمیشود. در عوض، استان دارای مناطق خودمختار قومی متعددی در سطوح ناحیه و شهرستان است.[۲۱] چینگهای از نظر اداری به هشت واحد در سطح ولایت تقسیم میشود: دو شهر در سطح ولایت و شش ولایت خودمختار:
| کد واحد[۲۷] | واحد | مساحت به کیلومتر مربع[۲۸] | جمعیت ۲۰۱۰[۲۹] | مرکز | بخشها[۳۰] | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| نواحی | شهرستانها | ش. خودمختار | شهرهای س.ش | |||||
| 630000 | استان چینگهای | ۷۲۰,۰۰۰.۰۰ | ۵,۶۲۶,۷۲۳ | شهر شینینگ | ۷ | ۲۵ | ۷ | ۵ |
| 630100 | شهر شینینگ | ۷,۴۲۴.۱۱ | ۲,۲۰۸,۷۰۸ | بخش چنگژونگ | ۵ | ۱ | ۱ | |
| 630200 | شهر هایدونگ | ۱۳,۰۴۳.۹۹ | ۱,۳۹۶,۸۴۵ | بخش لدو | ۲ | ۴ | ||
| 632200 | ولایت خودمختار هایبی تبتی | ۳۳,۳۴۹.۹۹ | ۲۷۳,۳۰۴ | شهرستان هایان | ۳ | ۱ | ||
| 632300 | ولایت خودمختار هوانگنان تبتی | ۱۷,۹۰۸.۸۹ | ۲۵۶,۷۱۶ | شهر تانگرن | ۲ | ۱ | ۱ | |
| 632500 | ولایت خودمختار هاینان تبتی | ۴۳,۳۷۷.۱۱ | ۴۴۱,۶۹۱ | شهرستان گونگه | ۵ | |||
| 632600 | ولایت خودمختار گولوگ تبتی | ۷۶,۴۴۲.۳۸ | ۱۸۱,۶۸۲ | شهرستان ماقن | ۶ | |||
| 632700 | ولایت خودمختار یوشو تبتی | ۱۹۷,۹۵۳.۷۰ | ۳۷۸,۴۳۹ | شهر یوشو | ۵ | ۱ | ||
| 632800 | ولایت خودمختار هایشی مغول و تبتی | ۳۰۰,۸۵۴.۴۸ | ۴۸۹,۳۳۸ | شهر دلینگها | ۳ | ۳ | ||
| تقسیمات کشوری به چینی و انواع رومیسازی | ||
|---|---|---|
| فارسی | چینی | پینیین |
| استان چینگهای | 青海省 | Qīnghǎi Shěng |
| شهر شینینگ | 西宁市 | Xīníng Shì |
| شهر هایدونگ | 海东市 | Hǎidōng Shì |
| ولایت خودمختار هایبی تبتی | 海北藏族自治州 | Hǎiběi Zàngzú Zìzhìzhōu |
| ولایت خودمختار هوانگنان تبتی | 黄南藏族自治州 | Huángnán Zàngzú Zìzhìzhōu |
| ولایت خودمختار هاینان تبتی | 海南藏族自治州 | Hǎinán Zàngzú Zìzhìzhōu |
| ولایت خودمختار گولوگ تبتی | 果洛藏族自治州 | Guǒluò Zàngzú Zìzhìzhōu |
| ولایت خودمختار یوشو تبتی | 玉树藏族自治州 | Yùshù Zàngzú Zìzhìzhōu |
| ولایت خودمختار هایشی مغول و تبتی | 海西蒙古族藏族自治州 | Hǎixī Měnggǔzú Zàngzú Zìzhìzhōu |
هشت واحد در سطح ولایت چینگهای به ۴۴ واحد در سطح شهرستان (۶ ناحیه، ۴ شهر در سطح شهرستان، ۲۷ شهرستان و ۷ شهرستان خودمختار) تقسیم میشوند.
| # | شهرها | منطقه شهری ۲۰۲۰[۳۱] | منطقه شهری ۲۰۱۰[۳۲] | خود شهر ۲۰۲۰ |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | شینینگ | ۱,۶۷۷,۱۷۷ | ۱,۱۵۳,۴۱۷ | ۲,۴۶۷,۹۶۵ |
| ۲ | هایدونگ | ۲۰۴,۷۸۴ | [الف] | ۱,۳۵۸,۴۷۱ |
| ۳ | گلمود | ۱۹۷,۱۵۳ | ۱۵۶,۷۷۹ | بخشی از ولایت هایشی |
| ۴ | یوشو | ۸۵,۴۹۷ | [ب] | بخشی از ولایت یوشو |
| ۵ | دلینگها | ۶۵,۴۲۴ | ۵۴,۸۴۴ | بخشی از ولایت هایشی |
| (۶) | تانگرن | ۴۹,۹۶۲[پ] | بخشی از ولایت هوانگنان | |
| ۷ | مانگنای | ۱۸,۸۵۶ | [ت] | بخشی از ولایت هایشی |
- ↑ ولایت هایدونگ پس از سرشماری ۲۰۱۰ به عنوان شهر در سطح ولایت هایدونگ شناخته میشود؛ شهرستان لدو و شهرستان پینگآن پس از سرشماری ۲۰۱۰ به عنوان لدو و پینگآن (نواحی اصلی هایدونگ) شناخته میشوند.
- ↑ شهرستان یوشو پس از سرشماری ۲۰۱۰ به عنوان شهر در سطح شهرستان یوشو شناخته میشود.
- ↑ شهرستان تانگرن پس از سرشماری ۲۰۲۰ به عنوان شهر در سطح شهرستان تانگرن شناخته میشود.
- ↑ منطقه اداری مانگنای و منطقه اداری لنگهو پس از سرشماری ۲۰۱۰ به عنوان شهر در سطح شهرستان مانگنای شناخته میشوند.
مردمشناسی
[ویرایش | اشتراکگذاری]| سال | جمعیت | ±% |
|---|---|---|
| 1912[۳۳] | ۳۶۸٬۰۰۰ | — |
| 1928[۳۴] | ۶۱۹٬۰۰۰ | ۶۸٫۲٪+ |
| 1936–37[۳۵] | ۱٬۱۹۶٬۰۰۰ | ۹۳٫۲٪+ |
| 1947[۳۶] | ۱٬۳۰۸٬۰۰۰ | ۹٫۴٪+ |
| 1954[۳۷] | ۱٬۶۷۶٬۵۳۴ | ۲۸٫۲٪+ |
| 1964[۳۸] | ۲٬۱۴۵٬۶۰۴ | ۲۸٪+ |
| 1982[۳۹] | ۳٬۸۹۵٬۷۰۶ | ۸۱٫۶٪+ |
| 1990[۴۰] | ۴٬۴۵۶٬۹۴۶ | ۱۴٫۴٪+ |
| 2000[۴۱] | ۴٬۸۲۲٬۹۶۳ | ۸٫۲٪+ |
| 2010[۴۲] | ۵٬۶۲۶٬۷۲۲ | ۱۶٫۷٪+ |
| 2020 | ۵٬۹۲۳٬۹۵۷ | ۵٫۳٪+ |
قومیت
[ویرایش | اشتراکگذاری]بیش از ۳۷ گروه قومی شناخته شده در میان جمعیت ۵.۶ میلیونی چینگهای وجود دارد که جمعیت هان ۵۰.۵٪ از کل جمعیت را تشکیل میدهد و اقلیتهای ملی ۴۹.۵٪ جمعیت را شامل میشوند.[۴۳] در سال ۲۰۱۰، جمعیت تبتیها ۲۰.۷٪، هوئی ۱۶٪، تو (مونگور) ۴٪ بود و گروههایی از مغولها و سالارها نیز از پرجمعیتترین گروههای استان بودند. چینیهای هان در شهرهای شینینگ، هایدونگ، دلینگها و گلمود و سایر مناطق شمال شرقی غالب هستند. هوئیها در شینینگ، هایدونگ، شهرستان مینهه، شهرستان هوالونگ و شهرستان داتونگ متمرکز شدهاند. مردم تو در شهرستان هوژو و سالارها در شهرستان شونهوا اکثریت دارند؛ تبتیها و مغولها به طور پراکنده در بخشهای روستایی غربی استان ساکن هستند.[۲۱] از میان گروههای قومی مسلمان در چین، چینگهای دارای جوامعی از هوئی، سالار، دونگشیانگ و بائوآن است.[۱۰] هوئیها در تجارت عمدهفروشی چینگهای تسلط دارند.[۴۴]
دین
[ویرایش | اشتراکگذاری]
ادیان غالب در چینگهای، ادیان عامیانه چینی (شامل سنتهای تائوئیستی و کنفوسیوسگرایی) و بودیسم چینی در میان چینیهای هان است. جمعیت بزرگ تبتی به شاخههای تبتی بودیسم یا دین سنتی تبتی «بون» گرایش دارند، در حالی که چینیهای هوئی پیرو اسلام هستند. طبق نظرسنجی اجتماعی عمومی چین در سال ۲۰۰۴، مسیحیت دین ۰.۷۶٪ از جمعیت استان است.[۴۶] بر اساس یک نظرسنجی در سال ۲۰۱۰، ۱۷.۵۱٪ از جمعیت چینگهای پیرو اسلام هستند.[۴۵]
از سپتامبر ۱۸۴۸، این شهر مقر یک حوزه مأموریت کاتولیک لاتین (تأسیس پیش از اسقفی) به نام «کوکو نور» بود که عمر کوتاهی داشت و در سال ۱۸۶۱ منحل شد.[۴۷]
یک معبد بودایی در کوه رییوئه، در شهرستان هوآنگیوآن، شینینگ
مسجدها و معابد عامیانه چینی در خط افق شهرستان هوآنگیوآن
صومعه بودایی تبتی رونگوو در شهرستان تانگرن
مسجد جامع دوئوبا، شینینگ
فرهنگ
[ویرایش | اشتراکگذاری]چینگهای تحت تأثیر تعاملات «بین فرهنگ مغولی و تبتی از شمال به جنوب، و فرهنگ چینی هان و فرهنگ مسلمانان آسیای مرکزی از شرق به غرب» بوده است.[۲۱] زبانهای چینگهای برای قرنها یک اتحادیه زبانی را تشکیل دادهاند که در آن زبانهای ماندارین ژونگیوآن، تبتی آمدو، سالار، یوغور و مونگور از یکدیگر وام گرفته و بر هم تأثیر گذاشتهاند.[۴۸] در فرهنگ چینی جریان اصلی، چینگهای بیشتر با «داستان شاه مو، پسر آسمان» مرتبط است. طبق این افسانه، شاه مو از ژو (دوران سلطنت ۹۷۶–۹۲۲ پیش از میلاد) کوچنشینان متخاصم کوآنرونگ را تا شرق چینگهای تعقیب کرد؛ جایی که الهه شی وانگمو ضیافتی برای شاه در کوههای کونلون ترتیب داد.[۴۹]
ادیان اصلی در چینگهای بودیسم تبتی، اسلام و ادیان عامیانه چینی هستند. مسجد دونگگوان از سال ۱۳۸۰ به طور مداوم فعال بوده است.[۱۷]: 402 شاخصهای آموزش در چینگهای، به ویژه در میان اقلیتهای قومی، پایین است.[۲۱] یاک که بومی چینگهای است، به طور گسترده در این استان برای حملونقل و گوشت استفاده میشود.[۲۴] مغولهای چینگهای هر ساله جشنواره نادام را در حوضه کایدام جشن میگیرند.[۵۰]
اقتصاد
[ویرایش | اشتراکگذاری]
اقتصاد چینگهای در زمره کوچکترین اقتصادها در چین است. تولید ناخالص داخلی اسمی آن در سال ۲۰۲۲ تنها ۳۶۱ میلیارد یوان (۵۰ میلیارد دلار آمریکا) بود و حدود ۰.۳۰٪ از کل اقتصاد کشور را تشکیل میداد. تولید ناخالص داخلی سرانه (اسمی) ۶۰,۷۲۴ یوان (۹,۰۲۸ دلار آمریکا) بود که رتبه ۲۴ را در چین داشت.[۵۱]
صنایع سنگین آن شامل تولید آهن و فولاد است که در نزدیکی پایتخت آن، شهر شینینگ، واقع شده است. نفت و گاز طبیعی از حوضه کایدام نیز سهم مهمی در اقتصاد داشتهاند.[۵۲] تاسیسات نمک نیز در بسیاری از دریاچههای نمک متعدد استان فعالیت میکنند.
خارج از مرکز استان، یعنی شینینگ، بیشتر مناطق چینگهای توسعهنیافته باقی مانده است. چینگهای از نظر طول بزرگراهها رتبه دوم را از آخر در چین دارد و برای بهرهبرداری از پتانسیل اقتصادی منابع غنی طبیعی خود، به گسترش قابل توجه زیرساختها نیاز خواهد داشت.[۵۲]
منطقه توسعه اقتصادی و فناوری
[ویرایش | اشتراکگذاری]منطقه توسعه اقتصادی و فناوری شینینگ (XETDZ) در ژوئیه ۲۰۰۰ به عنوان یک منطقه توسعه در سطح کشوری تایید شد. مساحت برنامهریزی شده آن ۴.۴ کیلومتر مربع است. این منطقه در شرق شینینگ و در ۵ کیلومتری مرکز شهر قرار دارد. شینینگ در شرق استان و در مسیر بالادست رود هوانگشوی (یکی از شاخههای رود زرد) واقع شده است. شهر توسط کوههایی با میانگین ارتفاع ۲۲۶۱ متر احاطه شده است. XETDZ اولین منطقه در نوع خود در سطح ملی در فلات چینگهای-تبت است و برای تحقق استراتژی ملی توسعه غرب تأسیس شده است.
این منطقه از سیستم حملونقل مناسبی برخوردار است و توسط بزرگراه شینینگ-لانژو و دو جاده اصلی شهر متصل میشود. فاصله آن تا ایستگاه راهآهن ۴ کیلومتر و تا فرودگاه شینینگ ۱۵ کیلومتر است. شینینگ گذرگاه استان چینگهای به جهان خارج و یک قطب حملونقل با بیش از ده بزرگراه، ۱۰۰ جاده و دو راهآهن (لانژو-چینگهای و چینگهای-تبت) است.
تمرکز این منطقه بر توسعه صنایعی چون محصولات شیمیایی مبتنی بر منابع دریاچه نمک، فلزات غیرآهنی، فرآوری نفت و گاز طبیعی، داروهای خاص، غذاها و مواد بیوشیمیایی با استفاده از گیاهان و حیوانات بومی فلات، محصولات جدید در حوزه حفاظت محیط زیست، فناوریهای پیشرفته، مواد جدید و فناوری اطلاعات، و خدماتی مانند لجستیک، بانکداری، املاک، گردشگری و تجارت بینالملل است.[۵۳]
گردشگری
[ویرایش | اشتراکگذاری]
بسیاری از جاذبههای گردشگری در اطراف شینینگ، مرکز استان چینگهای، متمرکز شدهاند.
در ماههای گرم تابستان، بسیاری از گردشگران از مناطق گرم جنوبی و شرقی چین به شینینگ سفر میکنند، زیرا آبوهوای شینینگ در ژوئیه و اوت بسیار معتدل و مطبوع است و شهر را به پناهگاهی ایدهآل برای تابستان تبدیل میکند.
دریاچه چینگهای یکی دیگر از جاذبههای گردشگری است، اگرچه نسبت به صومعه کومبوم (تار سی) از شینینگ دورتر است. این دریاچه بزرگترین دریاچه آب شور در چین است و در «بام جهان»، یعنی فلات تبت واقع شده است. خود دریاچه در ارتفاع ۳۶۰۰ متری قرار دارد. منطقه اطراف آن از مراتع سرسبز تشکیل شده و ساکنان آن تبتیهای بومی هستند. اکثر تورهای برنامهریزی شده در «جزیره پرندگان» توقف میکنند. یک مسابقه بینالمللی دوچرخهسواری سالانه از شینینگ تا دریاچه چینگهای برگزار میشود.
ترابری
[ویرایش | اشتراکگذاری]
راهآهن لانچینگ که بین لانژو در گانسو و شینینگ، مرکز استان، امتداد دارد، در سال ۱۹۵۹ تکمیل شد و مسیر اصلی حملونقل به داخل و خارج استان است. ادامه این خط، یعنی راهآهن چینگهای-تبت که از طریق گلمود و غرب چینگهای میگذرد، به یکی از بلندپروازانهترین پروژهها در تاریخ جمهوری خلق چین تبدیل شده است. این پروژه در اکتبر ۲۰۰۵ تکمیل شد و اکنون تبت را از طریق چینگهای به بقیه چین متصل میکند.
ساخت راهآهن گلمود-دونهوانگ در بخش شمال غربی استان در سال ۲۰۱۲ آغاز شد.
شش بزرگراه ملی از این استان میگذرند.
فرودگاه بینالمللی شینینگ کائوجیابائو خدماتی را به پکن، لانژو، گلمود و دلینگها ارائه میدهد. فرودگاههای منطقهای کوچکتر شامل فرودگاه دلینگها، فرودگاه گولوگ ماکین، فرودگاه هوآتوگو، فرودگاه چیلیان و فرودگاه یوشو باتانگ به جوامع کوچکتر استان خدماترسانی میکنند.
ارتباطات
[ویرایش | اشتراکگذاری]از زمانی که وزارت صنعت و فناوری اطلاعات چین «پروژه دسترسی به تلفن» را آغاز کرد، چینگهای ۶۴۰ میلیون یوان برای ایجاد دسترسی به تلفن در ۳,۸۶۰ روستا از ۴,۱۳۳ روستای اداری خود سرمایهگذاری کرده است. در پایان سال ۲۰۰۶، ۲۹۹ شهرک دسترسی به اینترنت پیدا کردند. با این حال، ۶.۶ درصد از روستاها در منطقه هنوز دسترسی به تلفن ندارند. این روستاها عمدتاً در منطقه چینگنان پراکنده هستند و ۹۰ درصد آنها در یوشو و گولوگ واقع شدهاند. میانگین ارتفاع این مناطق بیش از ۳۶۰۰ متر است و شرایط نامساعد طبیعی مانع از ایجاد تأسیسات مخابرات در این منطقه میشود.
تا ۱۴ سپتامبر ۲۰۰۷، تلفن ماهوارهای برای ۱۸۶ روستای دورافتاده در استان چینگهای فراهم شده است. مناطقی که از این طرح بهرهمند شدند، ولایتهای خودمختار یوشو و گولوگ بودند. در ژوئن ۲۰۰۷، شرکت چاینا ستکام بررسی دقیقی در این مناطق انجام داد و تلفنهای ماهوارهای ویژهای برای آنها ساخت. دو گوشی به صورت رایگان به هر روستا داده شد و تماسها با نرخ ارزان محاسبه گردید.
کالجها و دانشگاهها
[ویرایش | اشتراکگذاری]جستارهای وابسته
[ویرایش | اشتراکگذاری]منابع
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ Gangchen Khishong, 2001. Tibet and Manchu: An Assessment of Tibet-Manchu Relations in Five Phases of Development. Dharmasala: Narthang Press, p.1-70.
- ↑ "中華民國政府令". 國民政府公報. Vol. 93. Republic of China: 國民政府秘書處. Sep 1928. p. 5.
- ↑ "中華民國十七年十月十九日 中華民國政府令". 國民政府公報. No. 2. Republic of China: 國民政府文官處印鑄局. 27 Oct 1928. p. 9.
- ↑ "中華民國十八年一月二十九日 國民政府指令一八九號". 國民政府公報. No. 80. Republic of China: 國民政府文官處印鑄局. 31 Jan 1929. pp. 8–9.
- ↑ Purdue – Tibetan history بایگانیشده در ۲۰۰۷-۰۸-۲۱ توسط Wayback Machine.
- ↑ Laurent Deshayes, 1997. Histoire du Tibet. Paris: Fayard.
- ↑ Gertraud Taenzer, 2012. The Dunhuang Region during Tibetan Rule (787–848). (Berlin): Harrassowitz Verlag.
- ↑ Leung 2007, p. 57.
- ↑ Smith, Warren W (2009). China's Tibet?: Autonomy or Assimilation. Rowman & Littlefield. pp. 24, 252.
- 1 2 Betta, Chiara (2004). The Other Middle Kingdom: A Brief History of Muslims in China. Indianapolis University Press. p. 21.
- ↑ William Ewart Gladstone, Baron Arthur Hamilton-Gordon Stanmore (1961). Gladstone-Gordon correspondence, 1851–1896: selections from the private correspondence of a British Prime Minister and a colonial Governor, Volume 51. American Philosophical Society. p. 27. ISBN 9780871695147. Retrieved 2010-06-28.
{{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک) - ↑ William Ewart Gladstone, Baron Arthur Hamilton-Gordon Stanmore (1961). Gladstone-Gordon correspondence, 1851–1896: selections from the private correspondence of a British Prime Minister and a colonial Governor, Volume 51. American Philosophical Society. p. 27. ISBN 9780871695147. Retrieved 2010-06-28.
{{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک) - ↑ The Times Atlas of World History. (Maplewood, New Jersey: Hammond, 1989) p. 175
- ↑ Louis M. J. Schram (2006). The Monguors of the Kansu-Tibetan Frontier: Their Origin, History, and Social Organization. Kessinger Publishing. p. 17. ISBN 1-4286-5932-3. Retrieved 2010-06-28.[پیوند مرده]
- ↑ Graham Hutchings (2003). Modern China: a guide to a century of change (illustrated, reprint ed.). Harvard University Press. p. 351. ISBN 0-674-01240-2. Retrieved 2010-06-28.
- ↑ M.C. Goldstein (1994). Barnett and Akiner (ed.). Change, Conflict and Continuity among a community of nomadic pastoralists—A Case Study from western Tibet, 1950–1990., Resistance and Reform in Tibet. London: Hurst & Co.
- 1 2 3 4 Cooke, Susette. "Surviving State and Society in Northwest China: The Hui Experience in Qinghai Province under the PRC." Journal of Muslim Minority Affairs 28.3 (2008): 401–420.
- ↑ Henry George Wandesforde Woodhead, Henry Thurburn Montague Bell (1969). The China year book, Part 2. North China Daily News & Herald. p. 841. Retrieved 2011-06-05.
- ↑ John Roderick (1993). Covering China: the story of an American reporter from revolutionary days to the Deng era. Imprint Publications. p. 104. ISBN 1-879176-17-3. Retrieved 2010-06-28.
- ↑ Felix Smith (1995). China pilot: flying for Chiang and Chennault. Brassey's. p. 140. ISBN 1-57488-051-9. Retrieved 2010-06-28.
- 1 2 3 4 5 Goodman, David (2004). China's Campaign to "Open Up the West": National, Provincial, and Local Perspectives. Cambridge University Press. pp. 67–83.
- ↑ Werner Draguhn; David S. G. Goodman (2002). China's communist revolutions: fifty years of the People's Republic of China. Psychology Press. p. 38. ISBN 0-7007-1630-0. Retrieved 2011-04-09.
- ↑ Blondeau, Anne-Marie; Buffetrille, Katia (2008). Authenticating Tibet: Answers to China's 100 Questions. University of California Press. pp. 203–205.
It is often assumed that this current policy [of not politically uniting all ethnically Tibetan areas] reflects the PRC leadership's intention to divide and rule Tibet, but this assumption is not wholly accurate.... The PRC cemented the [historical] status quo by keeping Amdo/Qinghai as a separate, multinational province... China does not reverse perceived territorial acquisitions. Hence, all territories that escaped the domination of Lhasa in recent history remained attached to the neighboring Chinese constituencies they tended to be under the influence of.
- 1 2 3 Lahtinen, Anja (2009). "Maximising Opportunities for the Tibetans of Qinghai Province, China". In Cao, Huahua (ed.). Ethnic Minorities and Regional Development in Asia: Reality and Challenges. Amsterdam University Press. pp. 20–22.
- ↑ "Qinghai Province Mountains".
- ↑ Bukadaban Feng, Peakbagger.com
- ↑ 中华人民共和国县以上行政区划代码 (in Simplified Chinese). Ministry of Civil Affairs.
- ↑ Shenzhen Statistical Bureau. 《深圳统计年鉴2014》 (in Simplified Chinese). China Statistics Print. Archived from the original on 2015-05-12. Retrieved 2015-05-29.
- ↑ Census Office of the State Council of the People's Republic of China; Population and Employment Statistics Division of the National Bureau of Statistics of the People's Republic of China (2012). 中国2010年人口普查分乡、镇、街道资料 (1 ed.). Beijing: China Statistics Print. ISBN 978-7-5037-6660-2.
- ↑ Ministry of Civil Affairs (August 2014). 《中国民政统计年鉴2014》 (in Simplified Chinese). China Statistics Print. ISBN 978-7-5037-7130-9.
- ↑ 国务院人口普查办公室、国家统计局人口和社会科技统计司编 (2022). 中国2020年人口普查分县资料. Beijing: China Statistics Print. ISBN 978-7-5037-9772-9.
- ↑ 国务院人口普查办公室、国家统计局人口和社会科技统计司编 (2012). 中国2010年人口普查分县资料. Beijing: China Statistics Print. ISBN 978-7-5037-6659-6.
- ↑ 1912年中国人口. Retrieved 6 March 2014.
- ↑ 1928年中国人口. Retrieved 6 March 2014.
- ↑ 1936–37年中国人口. Retrieved 6 March 2014.
- ↑ 1947年全国人口. Retrieved 6 March 2014.
- ↑ 中华人民共和国国家统计局关于第一次全国人口调查登记结果의公报. National Bureau of Statistics of China. Archived from the original on August 5, 2009.
- ↑ 第二次全国人口普查结果의几项主要统计数字. National Bureau of Statistics of China. Archived from the original on September 14, 2012.
- ↑ 中华人民共和国国家统计局关于一九八二年人口普查主要数字의公报. National Bureau of Statistics of China. Archived from the original on May 10, 2012.
- ↑ 中华人民共和国国家统计局关于一九九〇年人口普查主要数据의公报. National Bureau of Statistics of China. Archived from the original on June 19, 2012.
- ↑ 现将2000年第五次全国人口普查快速汇总의人口地区分布数据公布如下. National Bureau of Statistics of China. Archived from the original on August 29, 2012.
- ↑ "Communiqué of the National Bureau of Statistics of People's Republic of China on Major Figures of the 2010 Population Census". National Bureau of Statistics of China. Archived from the original on July 27, 2013.
- ↑ "How Much Does Beijing Control the Ethnic Makeup of Tibet?". ChinaFile (in English). 2021-09-02. Retrieved 2023-05-08.
- ↑ "Demand for an aphrodisiac has brought unprecedented wealth to rural Tibet—and trouble in its wake". The Economist. 19 December 2015. Retrieved 20 December 2015.
- 1 2 Min Junqing. The Present Situation and Characteristics of Contemporary Islam in China. JISMOR, 8. 2010 Islam by province, page 29. Data from: Yang Zongde, Study on Current Muslim Population in China, Jinan Muslim, 2, 2010.
- 1 2 China General Social Survey (CGSS) 2009. Report by: Xiuhua Wang (2015, p. 15) بایگانیشده در سپتامبر ۲۵, ۲۰۱۵ توسط Wayback Machine
- ↑ "Apostolic Vicariate of Kokonur, China". Archived from the original on 2018-03-22. Retrieved 2017-02-27.
- ↑ Janhunen, Juha (2006). "From Manchuria to Amdo Qinghai: On the Ethnic Implications of the Tuyuhun Migration". Tumen Jalafun Jecen Aku. Otto Harrassowitz Verlag. pp. 111–112.
- ↑ Asiapac Editorial (2006). Chinese History: Ancient China to 1911. Asiapac Books. p. 28.
- ↑ "Qaidam culture shines in Qinghai, NW China". Global Times. 2009-07-21. Archived from the original on 2016-03-04. Retrieved 2013-06-05.
- ↑ "National Data". National Bureau of Statistics of China. 1 March 2022. Retrieved 23 March 2022.
- 1 2 "Qinghai Province: Economic News and Statistics for Qinghai's Economy". Archived from the original on 2011-10-08. Retrieved 2011-10-25.
- ↑ "Xining Economic & Technological Development Zone". RightSite.asia. Archived from the original on 3 May 2012.
