مدملیل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مدملیل.[ م َ م ُ ] تیره‌ای است از قبیلهٔ راکی هفت لنگ،مدملیل راکی، از طوایف بختیاری، که بر پایه نمودار اجتماعی ایل بختیاری، از شاخه هفت لنگ و ایل بزرگ بابادی می‌باشد. این طایفه از سه تیره: جانعلی‌وند، خدادادوند، شامصیروند و دو تیره الحاقی به نامهای مقام رهی که اصالتاًاز طایفه بهداروند و عالی کوه وند شهمارونداز طایفه [اسیوند]می‌باشند تشکیل شده است، طایفه مدملیل راکی در استان‌های خوزستان، چهارمحال بختیاری واصفهان، زندگی می‌نمایند.[۱][۲][۳]

ییلاق[ویرایش]

ییلاق تیره شامصیروند در (دره سیر)، بیدکان ،ارتفاعات کوه چوبین فارسان و میزدج. وییلاق تیرهای جانعلی‌وند، خداداوند، مقام رهی وعالکووند درنعل اشکنان موسیری خونمیرزا، ، تنگ گزی، روستای جغدان و شهرهای ناغان، که همگی از توابع استان چهارمحال و بختیاری می‌باشند-

محل گرمسیر (قشلاق) همه تیرها مدملیل درآبژدان مدملیل شهرستان اندیکا، دهستان تاچگر و شهر گلگیر وکوه آسماری از توابع شهرستان مسجدسلیمان استان خوزستان هستند

تقسیمات[ویرایش]

طایفه مدملیل منشعب از قبیله بزرگ راکی است که از سه تیره اصلی و دوتیره الحاقی تشکیل شده است.

  • جانعلی‌وند
  • شامصیروند
  • خدادادوند
  • مقام رهی (بهداروند)
  • عالی کوه وند (شهماروند- اسیوند)

جانعلی‌وند[ویرایش]

تیره جانعلی‌وند از ۸ اولاد تشکیل شده و جمعیت آن حدود ۱۲۵۰ خانواراست:

  • اولاد-آمحمدقلی بزرگ
    • اولاد چراغعلی خان
    • اولاد کربلائی محمدتقی
    • اولاد کربلائی خدامراد
    • اولاد حاج باقر
    • اولاد کربعلی (کربلائی علی)
    • اولاد حیدر
    • اولاد جافر (ملک جعفر)

شامصیروند[ویرایش]

تیره شامصیروند از ۷ اولاد تشکیل شده است:

  • اولاد چراغعلی
  • اولاد ملکی
  • اولاد حسیقلی (فتحعلی-آکلی)
  • اولاد آ غلامحسین (اولادان)
  • اولاد جابر
    • اولاد عجم
  • اولاد سوخته زار

خدادادوند[ویرایش]

تیره خدادادوند متشکل از ۷ اولاد می‌باشد:

  • اولاد ابوالفتح
  • اولاد نظر
  • اولاد خدابخش
  • اولادگل محمد
  • اولاد کل احمد
  • اولاد عباسعلی
  • اولاد غلامعلی (حاجت)

طایفه راکی[ویرایش]

مدملیل در اصل تیره‌ای از طایفه راکی بود، که امروزه به علت افزایش آمار جمعیت، خود به یک طایفه مجزا تبدیل شده است-در واقع مدملیل یکی از تیره‌های پر جمعیت و مهم قبیله بزرگ راکی است-در کتب تاریخی از جمله تاریخ بختیاری نوشته حاج علیقلی خان سرداراسعد جزو تیره‌های راکی ذکر شده است. «طایفه مدملیل از زمان طهماس خان راکی تحت سرپرستی آمحمدقلی جانعلی‌وند و فرزندش چراغعلی خان جانعلی‌وند و همچنین هیبت‌الله خان و فرزندش محمدحسن شامصیروند بودند که نهایتاً در زمان حیات میرزاامان‌الله خان بختیاری (مدملیل) و آغلامحسین شامنصوری و فرزندش آسبزعلی رئیسی و حاج آجواد راکی (کلانتر طایفه راکی) با صلاحدید ایلخان وقت بختیاری - مدملیل بصورت طایفه‌ای مستقل در ساختار ایل بختیاری شناخته شد و از آن پس کلیه امورات و روابط آن، با ایلخانی، از جمله اخذ و پرداخت مالیات بصورت مستقل و زیر نظر کلانتران و کدخدایان مدملیل انجام گرفته است. امروزه طایفه مدملیل خود طایفه‌ای بزرگ و دارای سه تیره: جانعلی‌وند، شامصیروند، خدادادوند و ۲ تیره الحاقی به نام‌های آلکوند و مقام رهی است. بطوری‌که بختیاری‌ها آنرا طایفه‌ای جدا و مستقل از طایفه برجوئی راکی می‌شناسند. با این وجود برجوئی راکی و مدملیل راکی از گذشته‌های دور دارای قرابت سببی و نسبی بودمد و هنوز نسبت‌های فامیلی فراوانی با یکدیگر دارند.»

جستارهای وابسته[ویرایش]

مشاهیر[ویرایش]

  • چراغعلی خان مدملیل جانعلی وند از سرداران دوران نادرشاه
  • هیبت‌الله خان مدملیل شامصیروند از سرداران دوران نادرشاه افشار…
  • میرزاامان الله خان بختیاری (جانعلی وند) از مبارزین و مجاهدین انقلاب مشروطه و نویسنده کتاب مسافر پایتخت
  • بهنام محمدی راد پسر حاج روزعلی محمدی (شامصیر وند)
  • داراب رییسی شاعر و نویسنده
  • مجید منصوری نماینده مردم لنجان در مجلس شورای اسلامی دوره نهم
  • حاج حسین چراغیان بختیاری- نویسنده و پزوهشگر تاریخ و فرهنگ بختیاری
  • حیات منصوری نویسنده کتاب تاریخ بختیاری و چند کتاب دیگر
  • سبزعلی رئیسی - کلانتر طایفه مدملیل از تیره شامصیروند
  • حفیظ الله بختیاری (جانعلی وند) عضو کمیته دفاع ملی که در جنگ با روس‌ها زخمی اسیر و شهید شد
  • سهراب رئیسی کلانتر طایفه مدملیل از تیره شامصیروند.

پانویس[ویرایش]

  1. «نمودار اجتماعی طوایف بختیاری». دانشنامه ایرانیکا. 
  2. «Bakhtyārī». دانشنامه بریتانیکا. بازبینی‌شده در 3-25-2014. 
  3. «BAḴTĪĀRĪ TRIBE». Encyclopaedia Iranica. بازبینی‌شده در ۸ ژانویه ۲۰۱۴. 

منابع[ویرایش]