مدملیل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مدملیل تیره‌ای است از هفت لنگ و از طوایف بختیاری است و بر پایه نمودار اجتماعی ایل بختیاری، از بابادی است. این طایفه از سه تیره: جانعلی‌وند، خدادادوند، شامصیروند و دو تیره الحاقی به نام‌های آلکووند ومقام رهی که اصالتاًاز طایفه بهداروند می‌باشند. طایفه مدملیل راکی در استان‌های خوزستان، چهارمحال بختیاری و اصفهان، زندگی می‌نمایند.[۱][۲][۳]

سکونتگاه‌ها[ویرایش]

ییلاق تیره شامصیروند در (دره سیر)، بیدکان ،ارتفاعات کوه چوبین فارسان و میزدج. وییلاق تیرهای جانعلی‌وند، خداداوند، مقام رهی و عالکووند در نعل اشکنان موسیری خونمیرزا، تنگ گزی، روستای جغدان و شهر ناغان، که همگی از توابع استان چهارمحال و بختیاری می‌باشند.

محل گرمسیر (قشلاق) همه تیرها مدملیل درآبژدان مدملیل شهرستان اندیکا، دهستان تاچگر و شهر گلگیر و کوه آسماری از توابع شهرستان مسجدسلیمان استان خوزستان هستند.

تقسیمات[ویرایش]

طایفه مدملیل منشعب از قبیله بزرگ راکی است که از سه تیره اصلی و دوتیره الحاقی تشکیل شده‌است.

  • جانعلی‌وند
  • شامصیروند
  • خدادادوند
  • مقام رهی (بهداروند)
  • عالی کوه وند (شهماروند- اسیوند)

جانعلی‌وند[ویرایش]

تیره جانعلی‌وند از ۸ اولاد تشکیل شده و جمعیت آن حدود ۱۲۵۰ خانواراست:

  • اولاد-آمحمدقلی بزرگ
    • اولاد چراغعلی خان
    • اولاد کربلائی محمدتقی
    • اولاد کربلائی خدامراد
    • اولاد حاج باقر
    • اولاد کربعلی (کربلائی علی)
    • اولاد حیدر
    • اولاد جافر (ملک جعفر)

شامصیروند[ویرایش]

تیره شامصیروند از ۷ اولاد تشکیل شده‌است:

  • اولاد چراغعلی
  • اولاد ملکی
  • اولاد حسیقلی (فتحعلی-آکلی)
  • اولاد آ غلامحسین (اولادان)
  • اولاد جابر
    • اولاد عجم
  • اولاد سوخته زار

خدادادوند[ویرایش]

تیره خدادادوند متشکل از ۷ اولاد می‌باشد:

  • اولاد ابوالفتح
  • اولاد نظر
  • اولاد خدابخش
  • اولادگل محمد
  • اولاد کل احمد
  • اولاد عباسعلی
  • اولاد غلامعلی (حاجت)

طایفه راکی[ویرایش]

مدملیل در اصل تیره‌ای از طایفه راکی است ، که امروزه به علت افزایش آمار جمعیت، خود به یک طایفه مجزا تبدیل شده‌است-در واقع مدملیل یکی از تیره‌های پر جمعیت و مهم قبیله بزرگ راکی است-در کتب تاریخی از جمله تاریخ بختیاری نوشته حاج علیقلی خان سرداراسعد جزو تیره‌های راکی ذکر شده‌است. «طایفه مدملیل از زمان طهماسب خان راکی تحت سرپرستی آمحمدقلی جانعلی‌وند و فرزندش چراغعلی خان جانعلی‌وند و همچنین هیبت‌الله خان و فرزندش محمدحسن شامصیروند بودند که نهایتاً در زمان حیات میرزاامان‌الله خان بختیاری (مدملیل) و آغلامحسین و فرزندانش آسبزعلی وآ سهراب رئیسی(کلانتر ایل مدملیل) و حاج آجواد راکی (کلانتر طایفه راکی) با صلاحدید ایلخان وقت بختیاری - مدملیل بصورت طایفه‌ای مستقل در ساختار ایل بختیاری شناخته شد و از آن پس کلیه امورات و روابط آن، با ایلخانی، از جمله اخذ و پرداخت مالیات بصورت مستقل و زیر نظر کلانتران و کدخدایان مدملیل انجام گرفته است. امروزه طایفه مدملیل خود طایفه‌ای بزرگ و دارای سه تیره: جانعلی‌وند، شامصیروند، خدادادوند و ۲ تیره الحاقی به نام‌های آلکوند و مقام رهی است. بطوری‌که بختیاری‌ها آنرا طایفه‌ای جدا و مستقل از طایفه راکی می‌شناسند. با این وجود راکی و مدملیل راکی از گذشته‌های دور دارای قرابت سببی و نسبی بودمد و هنوز نسبت‌های فامیلی فراوانی با یکدیگر دارند.»

جستارهای وابسته[ویرایش]

مشاهیر[ویرایش]

  • چراغعلی خان مدملیل جانعلی وند از سرداران دوران نادرشاه
  • هیبت‌الله خان(حبیب الله خان) مدملیل شامصیروند(رئیسی اکنون) از سرداران دوران نادرشاه افشار…
  • آ جواد مدملیل - نوه هیبت الله خان - کدخدای ایل مدملیل در زمان قاجار - از مبارزان دوره مشروطه
  • سبزعلی رئیسی - کلانتر طایفه مدملیل از تیره شامصیروند
  • حیات منصوری (فرزند آجواد مدملیل) نویسنده و محقق - نگارنده کتاب تاریخ بختیاری و چندین جلدکتاب دیگر
  • میرزاامان الله خان بختیاری (جانعلی وند) از مبارزین و مجاهدین انقلاب مشروطه و نویسنده کتاب مسافر پایتخت
  • بهنام محمدی راد پسر حاج روزعلی محمدی (شامصیر وند)
  • سهراب رئیسی -کلانتر طایفه مدملیل از تیره شامصیروند
  • داراب رئیسی شاعر و نویسنده -فرزند آسهراب رئیسی
  • مجید منصوری نماینده مردم لنجان در مجلس شورای اسلامی دوره نهم
  • حاج حسین چراغیان بختیاری- نویسنده و پزوهشگر تاریخ و فرهنگ بختیاری
  • حفیظ الله بختیاری (جانعلی وند) عضو کمیته دفاع ملی که در جنگ با روس‌ها زخمی اسیر و شهید شد
  • دکتر یعقوب منصوری بیدکانی پزشک و از سرداران نیروی انتظامی جمهوری اسلامی
  • دکتر یوسف راهنورد دکتری فیزیک مقیم آلمان
  • دکتر مهدی منصوری بیدکانی دکتری اقتصاد و مشاور صدا سیما جمهوری اسلامی مقیم مشهد
  • دکتر کرامت منصوری بیدکانی دکتری کامپیوتر و مقیم دانمارک
  • دکتر یاسر منصوری بیدکانی وکیل حاذق و مدرس دانشگاه مقیم تهران
  • جواد منصوری بیدکانی ریاست اداره آموزش و پرورش منطقه لاران استان چ و ب

پانویس[ویرایش]

  1. «نمودار اجتماعی طوایف بختیاری». دانشنامه ایرانیکا. 
  2. «Bakhtyārī». دانشنامه بریتانیکا. بازبینی‌شده در 3-25-2014. 
  3. «BAḴTĪĀRĪ TRIBE». Encyclopaedia Iranica. بازبینی‌شده در ۸ ژانویه ۲۰۱۴. 

منابع[ویرایش]