کهیش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

كَهْيَشْ ، نام يکي از طوايف ايل بختياري ميباشد که از دو کلمه " کَهْ "و " يَشْ " ساخته شده است. كلمه"کَهْ"برابر است با "كَسْ"بمعني طايفه . و کلمه "يَشْ"بمعني شادمان شدن. در کل[ "كَهْيَشْ"يعني : طايفه اي كه از كنارهم بودنشان ، شادمان هستند ]

اصلیت كَهْيَشْ[ویرایش]

طایفهٔ بزرگ كَهْيَشْ، یکی از شاخه‌های اصلی سِهونی‌ها است. سِهونی ها يا سه خانه اي ها(شامل سه طایفه:كَهْيَشْ،باوِرْساد،هَمُولِه) از باب کیان‌اِرثی، کیانُرسی یا کِی‌نورسی و از شاخه چهارلنگ ایل بختیاری محسوب می شود، كَهْيَشْ طوایف بزرگی از عشایر بختیاری هستند که شفیع خان وزیر محمدتقی خان، عضو همين طايفه كَهْيَشْ است.

سِهونی[ویرایش]

چهار لنگ بختیاری مشتمل بر پنج طایفه بزرگ است که کِنُرسی[۱] یکی از این طوایف است. طایفهٔ کِنُرسی نیزخود به بیست و چهار تیره تقسیم می‌شود که یکی از این تیره‌ها، سهونی است.

وجه تسمیهٔ سِهونی[ویرایش]

سِهونی به معنی سه هونی یا سه خانه است و به سه طایفه کَهیَش، باورصاد و حموله اشاره دارد.

تقسیم‌بندی سِهونی[ویرایش]

سهونی به سه شعبه تقسیم می‌شود: کهیش، باورساد،[۲] حموله.[۳]

طایفهٔ كَهْيَشْ[ویرایش]

طایفهٔ كَهْيَشْ، یکی از شاخه‌های اصلی سِهونی‌ها است. سهونی‌ها طوایف بزرگی از عشایر بختیاری هستند که شفیع خان وزیر محمدتقی خان، عضو همين طايفه كَهْيَشْ است . شفیع خان همه ساله به نمایندگی از سوی محمدتقی خان، مالیات طوایف بختیاری را جمع‌آوری می‌کرد و بیشتر اوقاتش را صرف حل و فصل امورمی کرد. سرزمین گرمسیر بختیاری بین دو سرشاخهٔ هفت لنگ و چهار لنگ تقسیم و بستر رودخانهٔ کارون آن‌ها را از هم جدا می‌کرده که چهارلنگ‌ها در سمت راست[۴] و هفت لنگ‌ها در سوی چپ[۵] قرار داشتند.

در این دوران سهونی‌ها، در اَندِکا،[۶] شیمبار و شِلال سکونت داشتند و سپس به علت وابسته بودن به خان چهارلنگ از کارون گذشته و در نواحی گلگیر و آسماری استقرار یافتند. در زمان محمدتقی خان از خوانین قدرتمند چهارلنگ کِنرسی،[۷] این مرزبندی تغییر کرده و چهار لنگها و از جمله سهونی ها[۸] از اَندیکا کوچ کرده و در محدودهٔ گُلگیر و آسِماری مستقر شدند. سهونی‌ها پس از عبور از کارون به منطقهٔ آسماری کوچ کرده و در نقاطی همچون آب بیدی تمبی، پنبه کار، پاریاب پاگچ، چوسر و دِه گَهِ دَرِه گامیشی مسکن گزیدند که بقایای جایگاه آن‌ها هنوز پابرجاست. پس از دستگیری محمدتقی خان توسط منوچهرخان معتمدالدوله گرجی،[۹] سهونی‌ها از کارون گذشته و خود را تحت‌الحمایهٔ جعفر قلی خان و میتی خان قرار دادند. زمانی که چهارلنگها از زمین هفت لنگها بیرون رفتند، از آنجا که خوانین دورکی بودند و طایفهٔ سِهونی هم خواستار ماندن با خوانین بودند، روی زمین هفت لنگها ماندند.

تقسیم‌بندی طایفهٔ کَهیَش[ویرایش]

این طایفه { كَهْيَشْ (Kahyash)}از یازده تیره تشکیل می گردد که عبارتند از:

1-صالحوند(صالحی)

2-اصخدری

3- تاتِه

4-کَلو

5-کاید( کائد ، قایِد )

6-جِمالدین

7- موگوئی

8- اُستاجدین (اُستاژدین)

9- زونیستَرم

10- جُوبِرِ ز

11-شبکوهی(شوکوهی)

گرمسیر و سردسیر طایفهٔ کَهیَش[ویرایش]

گرمسیر طایفهٔ کهیش : چَم آسیاب [12]، راکه، سُلطان آباد، پِرچَک، قِبلَهی بالا و پائین، یک خیشه، چشمه علی کایدان، آقُلیا، کویرستان، آب اَنجیرَک، تَنگِ مُشکی، تَنگِ مو، لادِرازی، آبِهار، چال اَستَران،[۱۰] چِه درخت،[۱۱] دَرِه گاومیشی که همگی در حومهٔ شهرستان مسجدسلیمان واقع گردیده‌اند. همچنین سردسیر آن‌ها خُربِه، توف سَفید و کِفتِ بَرد در استان چهارمحال و بختیاری است.

پانویس[ویرایش]

  1. کِنورسی
  2. باورصاد هم می‌نویسند
  3. هَمولِه هم می‌نویسند
  4. شمال رود کارون
  5. جنوب رود کارون
  6. اَندیکا
  7. کیان ارثی
  8. کَهیَش، باوِرساد و هَمولِه
  9. حاکم اصفهان و خوزستان
  10. سه راهی لالی و اهواز
  11. چِهِل درخت

[12] چم آسیاب(کنار شیخ ویس) :دشت چم آسیاب در فاصله ۵ کیلومتری از شهر مسجدسلیمان و در مسیر جاده اندیکا قرار دارد.چم آسیاب به واسطه چشمه های فراوان و وجود باغات در فصل بهار پذیرای مهمانان بسیاری از اقصی نقاط استان می باشد.https://seeiran.ir/%D8%AF%D8%B4%D8%AA-%DA%86%D9%85-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%A8/[۱]

منابع[ویرایش]

  • کهیش؛ قلعه‌ای فراموش شده
  • طوایف و شعب ایل بختیاری [پیوند مرده]
  • گفتگو با ظهراب مددی
  • ظهور و سقوط محمدتقی خان بختیاری
  • کریمی، اصغر (۱۳۸۶سفر به دیار بختیاری، پدیده
  1. چم آسیاب(کنار شیخ ویس). «دشت چم آسیاب در فاصله ۵ کیلومتری از شهر مسجدسلیمان و در مسیر جاده اندیکا قرار دارد.چم آسیاب به واسطه چشمه های فراوان و وجود باغات در فصل بهار پذیرای مهمانان بسیاری از اقصی نقاط استان می باشد». دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۱۲. از پارامتر ناشناخته |وب‌گاه= صرف نظر شد (|وبگاه= پیشنهاد می‌شود) (کمک)