پرش به محتوا

مجسمه‌سازی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از تندیس‌گری)
یادبود ملی کوه راشمور، پارک و یادبود ملی در داکوتای جنوبی آمریکا، چهرهٔ چهار تن از مشهورترین رئیسان جمهور آمریکا تندیس‌گری بر روی سنگ خارا در مقیاس بزرگ، (از راست به چپ) آبراهام لینکلن، تئودور روزولت، توماس جفرسون و جرج واشینگتن

مجسمه‌سازی، تندیس‌سازی، تندیس‌گری یا پیکرتراشی هنر هم‌گذاری یا تصویر سازی به کمک اشیا است و ممکن است در هر اندازه یا با هر سازمایه‌ای (مصالحی) یا تکنیکی انجام گیرد. به فرآورده‌های این هنر تندیس، پیکره یا مجسمه گفته می‌شود. هر پیکر سه بعدی که به منظور دارا بودن یک بیان هنری آفریده شده را می‌توان مجسمه نامید. هر شکل‌دادنی مجسمه‌سازی نیست بلکه باید در ورای آن، یک فکر، خلاقیت یا یک نوآوری وجود داشته باشد.[۱][۲]

پیگمالیون و گالاتئا اثر لئون ژروم

یکی از اهداف تندیس‌سازی ارتباط با دین است. در بسیاری از فرهنگ‌ها، بت‌ها رایج‌اند. مواد به کار رفته در تندیس گوناگون است و در طول تاریخ تغییر می‌کند. مواد کلاسیک با دوام فوق‌العاده، از جنس فلز به‌ویژه برنز، سنگ و سفال و چوب می‌باشد، مواد استخوانی و ضد لک از گزینه‌های با دوام اما ارزان‌تر محسوب می‌شوند. از مواد گرانبها مانند طلا، نقره، سنگ یشم و عاج غالباً برای کارهای لوکس کوچک و گهگاه در موارد بزرگتر مانند تندیس‌های ساخته شده از طلا و عاج استفاده می‌شوند.[۳]

گونه‌ها

[ویرایش]

وجه تمایز اساسی میان تندیس‌های موجود در تندیس‌های خودایستا، تندیس‌هایی است که به هیچ سطح دیگری وصل نشده‌اند (احتمالاً به جز قسمت پایه)، دور تا دور آن قابل دیدن بوده و گونه‌های مختلف نقش‌برجسته که دست‌کم تا حدودی به یک سطح پس زمینه وصل می‌شوند.

سنگ

[ویرایش]

تندیس‌گری سنگی، یک فعالیت باستانی است که در آن قطعاتی از سنگ طبیعی سخت، با حذفِ کنترل شدهٔ تکه‌هایی از آن شکل می‌گیرد. با توجه به ماندگاری مواد، می‌توان شواهدی یافت که نشان می‌دهد اگرچه همه مناطق جهان از این سنگ فراوان برخوردار نیستند، اما حتی ابتدایی‌ترین جوامع در ساخت برخی کارهای حک شده سنگی افراط کرده‌اند؛ مانند مصر، یونان، هند و بیشتر اروپا.[۴]

فلز

[ویرایش]

برنز و آلیاژهای مس، مربوط به قدیمی‌ترین (و هنوز هم محبوب‌ترین) فلز برای تندیس‌های فلزی هستند. یک تندیس برنزِ ریخته‌گریی شده اغلب به سادگی، «برنز» خوانده می‌شود. آلیاژهای برنز معمولی خاصیت غیرمعمول اما مطلوبی دارند که اندکی پیش از ساخت کمی گسترش می‌یابند، بنابراین بهترین جزئیات یک قالب را پر می‌کنند. استحکام و عدم شکنندگی آنها (شکل‌پذیری) از مزیت‌هایی است که می‌توان حالات چهره را نیز ایجاد کرد، به‌ویژه هنگامی که با مواد مختلف سرامیکی یا سنگی مقایسه می‌شوند (برای چندین نمونه به تندیس‌های مرمری مراجعه کنید). طلا نرم‌ترین و با ارزش‌ترین فلز بوده و در جواهرات بسیار مهم است. نقره نیز به اندازهٔ کافی نرم بوده که با چکش و ابزارهای دیگر و همچنین ریخته‌گری قابل استفاده و کار کردن است. هنر مسگری از جمله تکنیک‌های به‌کاررفته در طلا و نقره‌کاری است.[۵]

شیشه

[ویرایش]

شیشه ممکن است از طریق طیف گسترده‌ای از تکنیک‌های کاری در تندیس‌سازی به‌کار رود، گرچه استفاده از آن برای کارهای بزرگ پیشرفتی است که به‌تازگی به‌دست آمده است. شیشه با دشواری قابل توجهی، قابل حکاکی است، مانند جام‌های رومان لیکورگوس که منحصر به فرد هستند. ریخته‌گری داغ را می‌توان با جابجایی شیشه مذاب در قالبهایی با فشار دادن اشکال به ماسه، گرافیت حک شده یا قالب‌های گچ‌کاری/سیلیکا، به شیشه طرح و شکل داد.[۶][۷][۸]

سفالگری

[ویرایش]

سفال یکی از قدیمی‌ترین مصالح برای تندیس‌سازی می‌باشد، همچنین خاک رس به عنوان وسیله‌ای است که از آن بسیاری از تندیس‌های ساخته شده از فلز در اصل برای قالب ریخته‌گری استفاده می‌شوند. تندیس‌سازان اغلب کارهای مقدماتی کوچکی را به نام ماکت‌ها را از موادی مانند گچ پاریس، موم، خشت بدون پلاستیک یا پلاستیکین می‌سازند.[۹][۱۰]

منبت‌کاری چوب

[ویرایش]

منبت‌کاری چوب در همه جا به شکل گسترده به چشم می‌خورد، اما بسیار کمتر از سایر مواد اصلی با دوام بوده. چوب در برابر پوسیدگی، آسیب حشرات و آتش‌سوزی آسیب‌پذیر است؛ بنابراین یک عنصر مهم پنهان در تاریخ هنر بسیاری از فرهنگ‌ها را تشکیل می‌دهد.[۱۱]

نگارخانه

[ویرایش]

جستارهای وابسته

[ویرایش]

منابع

[ویرایش]
  1. "Gods in Color: Painted Sculpture of Classical Antiquity" September 2007 to January 2008, The Arthur M. Sackler Museum بایگانی‌شده در ژانویه ۴, ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine
  2. See for example Martin Robertson, A shorter history of Greek art بایگانی‌شده در ۲۰۲۲-۱۲-۰۴ توسط Wayback Machine, p. 9, Cambridge University Press, 1981, شابک ‎۹۷۸−۰−۵۲۱−۲۸۰۸۴−۶
  3. NGA, Washington بایگانی‌شده در ۲۰۱۳-۰۲-۱۵ توسط Wayback Machine feature on exhibition.
  4. "Flash animation of the lost-wax casting process". James Peniston Sculpture. Retrieved November 30, 2008.
  5. "Flash animation of the lost-wax casting process". James Peniston Sculpture. Retrieved November 30, 2008.
  6. Williams, Arthur (2005). The Sculpture Reference Illustrated. Gulfport, MS. p. 179. ISBN 978-0-9755383-0-2.
  7. "Jewish virtual library, History of Jewish sculpture".
  8. de Laet, Sigfried J. (1994). History of Humanity: Prehistory and the beginnings of civilization. UNESCO. p. 211. ISBN 978-92-3-102810-6.
  9. Rawson, 140–44; Frankfort 112–13; Henig, 179–80.
  10. Gipson, Ferren (2022). Women's work: from feminine arts to feminist art. London: Frances Lincoln. ISBN 978-0-7112-6465-6.
  11. See for example Martin Robertson, A shorter history of Greek art بایگانی‌شده در ۲۰۲۲-۱۲-۰۴ توسط Wayback Machine, p. 9, Cambridge University Press, 1981, شابک ‎۹۷۸−۰−۵۲۱−۲۸۰۸۴−۶
  • بهنام، عیسی. «مجسمه‌سازی درایران باستان». دوره۱، ش ۱۰ (مرداد۴۲): ۶–۹، تصویر