اوتسی مرد یخی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۴۶°۴۶′۴۴″ شمالی ۱۰°۵۰′۲۳″ شرقی / ۴۶.۷۷۸۸۹° شمالی ۱۰.۸۳۹۷۲° شرقی / 46.77889; 10.83972

اوتسی
زادروز حدود ۳۳۰۰ پیش از میلاد
نزدیک روستای کنونی Feldthurns , شمال بولزانو، ایتالیا
درگذشت حدود ۳۲۵۵ پیش از میلاد (سن فرد، تقریباً ۴۵ ساله)
کوه‌های آلپ اوتسال در نزدیکی هاوبسلابیوخ در مرز میان اتریش و ایتالیا
علت مرگ به دلیل جراحت تیر در شانه‌اش[۱]
نام‌های دیگر مرد سیمیلائون , فریتسِ یخ‌زده
شناخته‌شده برای کهن‌ترین مومیایی طبیعی یافت‌شده در اروپا
قد ۱٫۶۵ متر
وزن ۵۰ کیلوگرم
وبگاه
South Tyrol Museum of Archaeology


اوتسی(به آلمانی: Ötzi یا Oetzi) یا اوتسی مردِ یخی یا فریتسِ یخ‌زده یا مرد سیمیلائون نام‌های امروزی مومیایی طبیعی خوب به‌جاماندهٔ مردی‌است از سال ۳۳۰۰ پیش از میلاد. اوتسی قدمتی ۵۳۰۰ ساله دارد.

این پیکر یخ‌زده در ۱۹۹۱ در یخ‌رود شنالشتال در کوه‌های آلپ اوتسال در نزدیکی هاوبسلابیوخ در مرز میان اتریش و ایتالیا یافت‌شد. نام او را از اوتسال همان منطقه‌ای که وی را یافتند گرفته‌شده‌است. او کهن‌ترین مومیایی طبیعی یافت‌شده در اروپاست.[۲]

یافت[ویرایش]

یادمان اوتسی در کوه‌های آلپ اوتسال جایی که یافت‌شد.

اوتسی را دو گردشگر آلمانی نورنبرگی ۱۹ سپتامبر ۱۹۹۱ یافتند.

در آغاز پنداشته‌شد که این لاشه‌ای تازه است، مانند پیکر بی‌جان بسیاری دیگر که در آن منطقه یافت می‌شد. پیکر به جلو خوابیده بوده و زیر یخ‌ها پیچیده‌شده‌بود.

نیروهای اتریشی با بی‌ظرافتی با یک مته دستی کوچک - که به سهو کفل اوتسی را هم سوراخ کرده‌بود - و یک تبر یخ‌شکن (که در روش‌های باستانشناسی کاربردی ندارد) لاشه را از یخ‌رود بیرون کشیدند.

لاشه را به اینسبروک بردند و در آنجا بود که دیرینگی اوتسی آشکار گشت. پس از آن با بازدید منطقه روشن گشت که جسد در ۹۲٫۵۶ متری خاک ایتالیا بوده‌است. از ۱۹۹۸ تاکنون این پیکر در موزه باستانشناسی تیرول جنوبی در بولتزانوی ایتالیا به نمایش گذاشته می‌شود.

بررسی‌های انجام‌شده روی جسد می‌نمایاند که او از انگل روده‌ای رنج می‌برده‌است.

او دارای ردایی از جنس سبزه و جلیقه و پای‌افزار چرمی بوده‌است. کفش‌ها ضد آب و پهن بودند و این پهنا برای راه رفتن بر روی برف‌ها مناسب می‌نمود. روی آن از جنس پوست آهوی کوهی و کف آن از چرم خرس بوده‌است. یک لایه چمنی نرم دور پاها را گرم نگه می‌داشته‌است.

ژنتیک[ویرایش]

بازماندگانی از نسل مادری اوتسی اکنون دیگر در اروپا یافت نمی‌شود، اما بازماندگان نسل پدری او در اروپا بسیارند. بازماندگان اوتسی بخصوص در مناطقی چون جزایر ساردین و کورسیکا زندگی می‌کنند. منظور از مفهوم خویشاوند رابطه مستقیم نسبی با فرد خاصی است، اما در ارتباط با اوتسی "پس از ۲۰۰ نسل" دیگر نمی‌توان از خویشاوندی مستقیم نامی برد. با این تعریف همه اروپائیان می‌توانند از این جهت خود را خویشاوند اوتسی بنامند که او از نخستین اروپائیان بوده است. پژوهش دانشمندان نشان داده است که شجره حدود یک میلیون نفر شهروند اروپایی به اوتسی می رسد.[۳]

پژوهشگران در سال ۲۰۱۳ به این نتیجه رسیدند که ۱۹ نفر از اهالی منطقه تیرول دارای ژن‌هایی هستند که در زیرگروهِ ژن‌های اوتسی جای دارند. یکی از کسانی که نسب خود را به اوتسی منسوب می‌داند، یک مرد سوئیسی به‌نام سیمون گربر است. سیمون گربر که تحقیق روی ژن‌های خود را انجام داده به این نتیجه رسیده است که موردهای بسیار مشابهی در دی‌ان‌ای (DNA)های او و اوتسی موجود است. یکی از موردهای تشابه این است که اوتسی ۵۳۰۰ سال پیش نارسایی لاکتوز داشته و سیمون گربر نیز امروز به عدم تحمل لاکتوز دچار است.[۴]

صدا[ویرایش]

در سپتامبر ۲۰۱۶ دانشمندان با استفاده از سی‌تی اسکن توانستند با موفقیت صدای این مرد عصر حجری را بازسازی کنند. آنها با موفقیت توانستند از تارهای صوتی مومیایی، گلو و دهان وی یک مدل دیجیتالی تهیه کنند. با اندازه گیری، طول مجرای صوتی و تارهای صوتی این مومیایی، آنها قادر به خلق دوباره نسبی و تقریبی صدای این مومیایی شدند. با تمام این اطلاعات به دست آمده دانشمندان پیش‌بینی می‌کنند که صدای این مومیایی در فرکانسی بین ۱۰۰ هرتز تا ۱۵۰ هرتز بوده که در مقیاس نرمال و طبیعی صدای یک مرد امروزی است.[۵]

دانستنی‌های بیشتر[ویرایش]

تبر مسی بازسازی‌شدهٔ اوتسی
  • از ابزار او تبری مسی با دسته‌ای از سرخدار می‌باشد. همچنین کاردی از جنس سنگ چخماق با دسته‌ای از چوب درخت زبان‌گنجشک نیز به همراه داشته‌است. همچنین یک ترکش با ۱۴ تیر نوک‌تیز باریک با چوبی از جنس ویبورنوم و زغال اخته و نوک چخماقی و یک کمان ناقص ۱متری از جنس سرخدار از دیگر ابزار اویند. همچنین شماری توت، یک کارد و یک دول هم در کنار او یافت شده‌اند.
  • در سال ۲۰۱۲ اعلام شد که کهن‌ترین سلول‌های خونی شناخته‌شده متعلق به اوتسی است.[۶]
  • بر بدن اوتسی آثار ۶۱ خالکوبی‌هایی وجود دارد.[۲]
  • پژوهشگران با بررسی محتویان معده اوتسی متوجه شدند که او دو ساعت پیش از مرگ حبوبات و گوشت بز وحشی خورده بوده که آخرین وعده غذاییش بوده است.[۷]
  • دانشمندان تعیین کرده اند که اوتسی به احتمال زیاد توسط اصابت تیر شلیک شده از یک کمان به قتل رسیده است. همچنین از گرده‌های داخل معده اوتسی می‌توان حدس زد که او در فصل بهار به قتل رسیده است.[۷]
  • لباس‌های او از پشم بز و گاو بوده است.

پانویس[ویرایش]

  1. PBS NOVA "Iceman Murder Mystery"
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Gannon, Megan. “A 1,300-year-old Sudanese mummy is found to have a Christian tattoo on her thigh”. The Washington Post, 31 March 2014. Retrieved 23 July 2014. 
  3. دانشمندان: خویشاوندی یک میلیون اروپایی با «مرد یخی» پایگاه خبری تحلیلی انتخاب
  4. دانشمندان: خویشاوندی یک میلیون اروپایی با «مرد یخی» پایگاه خبری تحلیلی انتخاب
  5. حرف زدن مرد یخی 5 هزار و 300 ساله! پایگاه خبری تحلیلی انتخاب
  6. Collins, Nick. “Ötzi the 5,300 old ice man has oldest blood cells in the world”. The Telegraph, 2 May 2012. Retrieved 23 July 2014. 
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ Owen, James. “5 Surprising Facts About Otzi the Iceman”. National Geographic, 16 October 2013. Retrieved 23 July 2014. 

منابع[ویرایش]

  • نویسندگان ویکی‌پدیای انگلیسی، Ötzi the Iceman.‏(۱۹ آوریل ۲۰۰۷)